పార్లమెంట్లో ముదురుతున్న వివాదం – బీజేపీ వర్సెస్ విపక్షాలు
న్యూఢిల్లీ: భారత పార్లమెంటరీ చరిత్రలో అరుదైన ఘట్టం చోటుచేసుకుంది. లోక్ సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా పక్షపాతంగా వ్యవహరిస్తున్నారంటూ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ విపక్ష ‘ఇండియా’ కూటమి ఆయనపై అవిశ్వాస తీర్మానం (Resolution for Removal) నోటీసు ఇచ్చింది. కాంగ్రెస్ నేత గౌరవ్ గొగోయ్ నేతృత్వంలో సుమారు 118 మంది ఎంపీల సంతకాలతో కూడిన ఈ నోటీసును మంగళవారం లోక్ సభ సెక్రటరీ జనరల్కు అందజేశారు.
వివాదానికి అసలు కారణం ఏమిటి?
గత కొన్ని రోజులుగా పార్లమెంట్లో జరుగుతున్న పరిణామాలు ఈ వివాదానికి దారితీశాయి. ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై విపక్షాలు స్పీకర్ తీరును తప్పుబడుతున్నాయి:
- రాహుల్ గాంధీ ప్రసంగానికి అడ్డంకులు: రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాద తీర్మానంపై చర్చ సందర్భంగా, ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీని మాట్లాడకుండా అడ్డుకున్నారని విపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ ఎం.ఎం. నరవణే పుస్తకంలోని అంశాలను ప్రస్తావించకుండా మైక్ కట్ చేయడంపై కాంగ్రెస్ మండిపడుతోంది.
- మహిళా ఎంపీలపై ఆరోపణలు: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీపై కాంగ్రెస్ మహిళా ఎంపీలు దాడి చేసే అవకాశం ఉందని, అందుకే తాను ప్రధానిని సభకు రావద్దని సూచించానన్న స్పీకర్ వ్యాఖ్యలు తీవ్ర దుమారం రేపాయి. ఇది మహిళా ప్రజాప్రతినిధులను అవమానించడమేనని ప్రియాంక గాంధీ వంటి నేతలు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.
- ఎంపీల సస్పెన్షన్: నిరసన తెలుపుతున్న 8 మంది ప్రతిపక్ష ఎంపీలను సస్పెండ్ చేయడం, అదే సమయంలో ప్రతిపక్ష నేతలను విమర్శించిన బీజేపీ ఎంపీ నిషికాంత్ దూబేపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోకపోవడం పక్షపాత వైఖరి అని విపక్షాలు వాదిస్తున్నాయి.
ఇరు పక్షాల వాదనలు
- కాంగ్రెస్ & విపక్షాలు: “స్పీకర్ సభకు సంరక్షకుడిగా ఉండాలి కానీ, ప్రభుత్వ ప్రతినిధిగా వ్యవహరించకూడదు. విపక్షాల గొంతు నొక్కేస్తున్నారు” అని గౌరవ్ గొగోయ్ విమర్శించారు. అయితే ఈ తీర్మానంపై టీఎంసీ (TMC) కొంత భిన్నమైన వైఖరితో ఉంది. ముందుగా స్పీకర్కు అభ్యంతరాల లేఖ ఇచ్చి, ఆయన స్పందన చూశాక తీర్మానం తేవాలని అభిషేక్ బెనర్జీ సూచించినప్పటికీ, కాంగ్రెస్ మాత్రం మొగ్గు చూపింది.
- బీజేపీ సమాధానం: విపక్షాల చర్యను కేంద్ర మంత్రి కిరణ్ రిజిజు తోసిపుచ్చారు. సభలో క్రమశిక్షణ పాటించని ఎంపీలపై చర్యలు తీసుకుంటే దానిని పక్షపాతం అనడం సరికాదన్నారు. స్పీకర్ను తొలగించేంత సంఖ్యాబలం విపక్షాల వద్ద లేదని, ఇది కేవలం రాజకీయ ప్రచారం కోసమే చేస్తున్న ప్రయత్నమని బీజేపీ కొట్టిపారేసింది.
అవిశ్వాస తీర్మానం ప్రక్రియ ఏమిటి?
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 94(సి) ప్రకారం స్పీకర్ను తొలగించే ప్రక్రియ చేపడతారు. ఈ నోటీసు ఇచ్చిన 14 రోజుల తర్వాతే సభలో దీనిపై చర్చ జరుగుతుంది. తీర్మానం ఆమోదం పొందాలంటే సభలోని మొత్తం సభ్యులలో సగం కంటే ఎక్కువ మంది (మెజారిటీ) మద్దతు తెలపాలి. ప్రస్తుతానికి ఎన్డీయేకు స్పష్టమైన మెజారిటీ ఉండటంతో ఈ తీర్మానం నెగ్గడం కష్టమేనని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.