రూ.34,102 కోట్లతో దేశంలోనే అతిపెద్ద తాగునీటి పైప్లైన్ ప్రాజెక్ట్
హర్యానా నుంచి రాజస్థాన్ వరకు 295.5 కి.మీ భూగర్భ పైప్లైన్.. శేఖావతి ప్రాంతానికి కొత్త ఆశలు
Rajasthan: Rajasthan అనగానే మనకు మొదట గుర్తుకు వచ్చేది ఎడారి ప్రాంతం, తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడి. తాగడానికి గుక్కెడు నీరు దొరకడమే గగనమయ్యే పరిస్థితులు అక్కడ ఎన్నో ఏళ్లుగా ఉన్నాయి. ఈ నీటి కష్టాలకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపేందుకు భారత ప్రభుత్వం ఒక చారిత్రాత్మక అడుగు వేసింది. దేశంలోనే అతిపెద్ద అంతర్రాష్ట్ర తాగునీటి పైప్లైన్ ప్రాజెక్టులలో ఒకటిగా నిలవబోతున్న “యమునా వాటర్ ప్రాజెక్ట్” కు శ్రీకారం చుట్టింది.
ఈ భారీ ప్రాజెక్టు కోసం ఏకంగా 34,102 కోట్ల రూపాయల భారీ బడ్జెట్ను కేటాయించారు. కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, రాబోయే తరాల దాహార్తిని తీర్చేలా ఈ నిధులను ఖర్చు చేయనున్నారు. ఇంతటి భారీ వ్యయంతో చేపడుతున్న ఈ ప్రాజెక్ట్, దేశ మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో ఒక మైలురాయిగా నిలవబోతోంది. ఎడారి ప్రాంత ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మార్చడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
భూ గర్భంలోనే పైప్ లైన్.. ఇంజనీరింగ్ అద్భుతం
ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ శైలి భారతదేశ ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా నిలవనుంది. హర్యానాలోని హత్నికుండ్ బ్యారేజ్ నుంచి రాజస్థాన్లోని చూరు జిల్లాలో ఉన్న హంసియావాస్ రిజర్వాయర్ వరకు ఈ నీటి ప్రయాణం సాగుతుంది. దీని కోసం దాదాపు 295.5 కిలోమీటర్ల మేర భారీ భూగర్భ పైప్లైన్ను నిర్మించనున్నారు. భూగర్భ పైప్లైన్ కావడం వల్ల నీటి ఆవిరి కాకుండా, వృథా కాకుండా నేరుగా ప్రజలకు చేరుతుంది.
సాధారణంగా నదీ జలాలను ఓపెన్ కెనాల్స్ ద్వారా తరలిస్తే భూసేకరణ ఇబ్బందులు, నీటి దొంగతనాలు, కాలుష్యం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. కానీ ఈ ప్రాజెక్టులో భూగర్భ పైప్లైన్ విధానాన్ని ఎంచుకోవడం ద్వారా ఆధునిక సాంకేతికతను వాడుతున్నారు. దీనివల్ల పర్యావరణానికి కూడా తక్కువ నష్టం వాటిల్లుతుంది. అనుకున్న సమయానికి, అనుకున్న పరిమాణంలో నీటిని తరలించేందుకు ఇది ఎంతగానో దోహదపడుతుంది.
ఎడారి ప్రాంతానికి మహర్దశ
ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా లబ్ధి పొందబోయే ప్రధాన ప్రాంతం శేఖావతి. రాజస్థాన్లోని ఈ రీజియన్లో భూగర్భ జలాలు పూర్తిగా పడిపోయాయి. ఉన్న నీటిలో కూడా ఫ్లోరైడ్, లవణాల శాతం ఎక్కువగా ఉండటంతో ప్రజలు ఎన్నో రోగాల బారిన పడుతున్నారు. యమునా నది నుంచి నేరుగా వచ్చే సురక్షితమైన తాగునీరు ఇక్కడి లక్షలాది మంది ప్రజల జీవితాల్లో కొత్త వెలుగులు నింపనుంది.
కేవలం తాగునీటి సమస్య తీరడమే కాకుండా, స్వచ్ఛమైన నీరు అందడం వల్ల ఈ ప్రాంతంలో ప్రజల ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది. మహిళలు నీటి కోసం కిలోమీటర్ల మేర నడవాల్సిన అవస్థలు తప్పుతాయి. పశుగ్రాసానికి, పశువుల తాగునీటికి కూడా కొరత తీరుతుంది. తద్వారా స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు గ్రామీణ జీవనం బలోపేతం అవుతాయి.
సహకార స్ఫూర్తికి ప్రతీక
భారతదేశంలో సాధారణంగా నదీ జలాల పంపిణీ అనగానే రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలు, కోర్టు గొడవలు గుర్తుకువస్తాయి. కానీ ఈ యమునా వాటర్ ప్రాజెక్ట్ అందుకు భిన్నంగా నిలుస్తోంది. రాజస్థాన్కు చట్టబద్ధంగా కేటాయించిన యమునా నది నీటిని, హర్యానా సహకారంతో తరలించడం ద్వారా రాష్ట్రాల మధ్య సత్సంబంధాలు పెంపొందుతాయి. ఇరు రాష్ట్రాల సమన్వయంతోనే ఇంతటి భారీ ప్రాజెక్ట్ సాధ్యమవుతోంది.
భారతదేశంలో అంతర్రాష్ట్ర నీటి పంపిణీకి ఈ ప్రాజెక్ట్ ఒక మోడల్గా నిలవనుంది. నీటి కొరత ఉన్న రాష్ట్రాలకు, నీటి లభ్యత ఉన్న ప్రాంతాల నుంచి ఎలా సహాయం అందించవచ్చో ఇది నిరూపిస్తుంది. చివరగా, ఈ ప్రాజెక్ట్ కేవలం నీటిని అందించే పైప్లైన్ మాత్రమే కాదు; ఎడారి ప్రాంత ప్రజల ఆశలను, ఆకాంక్షలను నిజం చేసే ఒక అద్భుత జీవనధార.