2016 అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ తీర్పు తుది నిర్ణయమని స్పష్టీకరణ
ప్రాంతీయ శాంతికి ముప్పు కలిగించే ఏకపక్ష చర్యలను వ్యతిరేకిస్తున్నట్లు వెల్లడి
మనీలా: దక్షిణ చైనా సముద్రంపై చైనా చేస్తున్న విస్తృత సముద్ర హక్కుల వాదనలు చట్టవిరుద్ధమని అమెరికా, బ్రిటన్ సహా 14 దేశాలు ఆదివారం స్పష్టం చేశాయి.
2016లో అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ న్యాయస్థానం ఇచ్చిన తీర్పును ప్రస్తావిస్తూ సంయుక్త ప్రకటన విడుదల చేశాయి.
ఆ తీర్పు తుది నిర్ణయమని, చట్టపరంగా కట్టుబడి ఉండాల్సిన తీర్పని పేర్కొన్నాయి.
చైనా వాదనలకు చట్టపరమైన ఆధారం లేదు
దక్షిణ చైనా సముద్రంలో చైనా చేస్తున్న విస్తృత సముద్ర హక్కుల వాదనలకు చట్టపరమైన ఆధారం లేదని 14 దేశాలు తెలిపాయి.
చారిత్రక హక్కుల పేరుతో చైనా చేస్తున్న వాదనలు కూడా చెల్లవని 2016 తీర్పు స్పష్టం చేసిందని గుర్తుచేశాయి.
ప్రత్యేక ప్రకటన విడుదల చేసిన యూరోపియన్ యూనియన్
యూరోపియన్ యూనియన్ కూడా ఈ అంశంపై ప్రత్యేక ప్రకటన విడుదల చేసింది.
2016 తీర్పును వివాదాల శాంతియుత పరిష్కారంలో ఒక కీలక నిర్ణయంగా అభివర్ణించింది.
2016లో హేగ్ న్యాయస్థానం తీర్పు
2016 జూలై 12న హేగ్లోని అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ న్యాయస్థానం దక్షిణ చైనా సముద్ర వివాదంపై తీర్పు ఇచ్చింది.
సముద్ర చట్టాలపై ఐక్యరాజ్యసమితి ఒప్పందం కింద ఈ విచారణ జరిగింది.
తీర్పు ప్రధానంగా ఫిలిప్పీన్స్కు అనుకూలంగా వచ్చింది.
చైనా విస్తృత వాదనలు చెల్లవన్న తీర్పు
అంతర్జాతీయ సముద్ర చట్టాల ఒప్పందంలో గుర్తించిన ప్రాంతాలకు మించి చైనా చేస్తున్న సముద్ర హక్కుల వాదనలకు చట్టపరమైన ఆధారం లేదని న్యాయస్థానం తెలిపింది.
చారిత్రక హక్కుల పేరుతో విస్తృత సముద్ర ప్రాంతాలపై ఆధిపత్యం కోరడం చెల్లదని స్పష్టం చేసింది.
తీర్పును తిరస్కరించిన చైనా
అయితే అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ తీర్పును చైనా మరోసారి తిరస్కరించింది.
ఆ తీర్పు చెల్లదని, తమపై ఎలాంటి చట్టపరమైన ప్రభావం ఉండదని చైనా విదేశాంగ శాఖ తెలిపింది.
తీర్పును అంగీకరించబోమన్న బీజింగ్
అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ న్యాయస్థానం తీర్పును చైనా అంగీకరించదని విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసింది.
ఆ తీర్పు ఆధారంగా చేసే ఎలాంటి వాదనలు, చర్యలను కూడా వ్యతిరేకిస్తామని తెలిపింది.
మూడో పక్షం ద్వారా వివాదాల పరిష్కార విధానాలను అంగీకరించబోమని పేర్కొంది.
2013లో ఫిలిప్పీన్స్ మధ్యవర్తిత్వానికి విజ్ఞప్తి
దక్షిణ చైనా సముద్రంలో చైనాతో ఏర్పడిన ప్రతిష్టంభన తర్వాత ఫిలిప్పీన్స్ 2013లో అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియను ప్రారంభించింది.
అయితే ఈ విచారణలో పాల్గొనేందుకు చైనా నిరాకరించింది.
ఏకపక్ష చర్యలకు వ్యతిరేకం
ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వానికి ముప్పు కలిగించే చర్యలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నట్లు 14 దేశాలు తెలిపాయి.
బలప్రయోగం లేదా ఒత్తిడి ద్వారా పరిస్థితులను మార్చే ఏకపక్ష చర్యలను అంగీకరించబోమని స్పష్టం చేశాయి.
సముద్ర ప్రయాణ స్వేచ్ఛను కాపాడాలి
దక్షిణ చైనా సముద్రంలో నౌకల ప్రయాణ స్వేచ్ఛ, విమానాల రాకపోకల హక్కులను కాపాడాలని సంయుక్త ప్రకటనలో దేశాలు కోరాయి.
అంతర్జాతీయ సముద్ర చట్టాలకు అనుగుణంగా సముద్రాన్ని ఉపయోగించుకునే హక్కులను గౌరవించాలని తెలిపాయి.
వివాదాలను శాంతియుతంగా పరిష్కరించాలి
దక్షిణ చైనా సముద్రంలో ఉన్న వివాదాలను శాంతియుత మార్గాల్లో పరిష్కరించాలని దేశాలు పిలుపునిచ్చాయి.
1982లో కుదిరిన ఐక్యరాజ్యసమితి సముద్ర చట్టాల ఒప్పందానికి అనుగుణంగా పరిష్కార మార్గాలను అనుసరించాలని కోరాయి.
ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కీలక మార్గం
దక్షిణ చైనా సముద్రం ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటి.
ప్రతి సంవత్సరం భారీ స్థాయిలో వాణిజ్య నౌకలు ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రయాణిస్తాయి.
దీంతో ఈ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ వాణిజ్యం, భద్రతపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
ఆరు దేశాల మధ్య సముద్ర వివాదం
దక్షిణ చైనా సముద్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలపై చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, వియత్నాం, మలేషియా, బ్రూనై, తైవాన్ హక్కులు కోరుతున్నాయి.
ఈ పరస్పర వాదనల కారణంగా ఈ ప్రాంతం ప్రపంచంలోని ప్రధాన భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల కేంద్రంగా మారింది.
చైనా నౌకలపై తీవ్ర ఆరోపణలు
గత కొన్ని సంవత్సరాల్లో దక్షిణ చైనా సముద్రంలో పలుమార్లు ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి.
ప్రత్యర్థి దేశాలకు చెందిన నౌకలు, మత్స్యకార పడవలపై చైనా నౌకలు నీటి ఫిరంగులను ఉపయోగించిన ఘటనలు నమోదయ్యాయి.
శక్తివంతమైన కాంతి కిరణాలను ప్రయోగించడం, నౌకల మార్గాలను అడ్డుకోవడం వంటి చర్యలకు పాల్పడినట్లు కూడా ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
ఫిలిప్పీన్స్కు అమెరికా మద్దతు
2016 అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ తీర్పును చైనా అమలు చేయాలని అమెరికా పలుమార్లు కోరింది.
ఫిలిప్పీన్స్పై సాయుధ దాడి జరిగితే ప్రస్తుతం ఉన్న రక్షణ ఒప్పందాల ప్రకారం ఆ దేశాన్ని రక్షించేందుకు కట్టుబడి ఉన్నామని అమెరికా స్పష్టం చేసింది.
దక్షిణ చైనా సముద్రంపై చైనా వాదనలను 14 దేశాలు మరోసారి తిరస్కరించడంతో ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు, అంతర్జాతీయ సముద్ర చట్టాల అమలుపై చర్చ మళ్లీ ప్రధానంగా మారింది.