హోర్ముజ్ జలసంధి ఒప్పందం కోసం ట్రంప్ రాజీ పడతారా?.. చర్చలపై ఉత్కంఠ

ఇరాన్‌తో ఒప్పందం కుదిరితే ప్రపంచ చమురు రవాణాకు ఊరట

హోర్ముజ్ నియంత్రణపై అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్‌తో హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) పునఃప్రారంభానికి ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలంటే తన వైఖరిలో కొంత మార్పు చేయాల్సి రావచ్చని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు 20 శాతం హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా జరుగుతుంది. ఈ మార్గం తిరిగి పూర్తిస్థాయిలో తెరుచుకోవడం ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లకు కీలకంగా మారింది.

నియంత్రణ అంశంపై ప్రతిష్టంభన

అమెరికా, ఇరాన్ రెండూ ఒప్పందం దిశగా పురోగతి ఉందని చెబుతున్నప్పటికీ, హోర్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ విషయంలో విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి.

ట్రంప్ ప్రభుత్వం, జలసంధిపై ఇరాన్ శాశ్వత నియంత్రణను అంగీకరించే లేదా నౌకల నుంచి రుసుములు వసూలు చేసే ఏ ప్రతిపాదనకైనా వ్యతిరేకంగా ఉంది.

మరోవైపు, యుద్ధానికి ముందు మాదిరిగా హోర్ముజ్‌ను పూర్తిగా స్వేచ్ఛాయుత అంతర్జాతీయ జలమార్గంగా మార్చబోమని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తున్నట్లు సమాచారం.

ట్రంప్‌కు రాజకీయ పరీక్ష

మాజీ అమెరికా విదేశాంగ శాఖ సలహాదారు ఎలియట్ కోహెన్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇరాన్‌కు ఎలాంటి రాయితీ ఇవ్వడం ట్రంప్ రాజకీయంగా అంగీకరించలేని అంశంగా మారవచ్చు.

అయితే ట్రంప్ తొలి ప్రభుత్వంలో విదేశాంగ శాఖ మాజీ అధికారి డేవిడ్ షెంకర్ మాత్రం ఆర్థిక ఒత్తిడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సంక్షోభానికి ముగింపు పలికేందుకు ట్రంప్ రాజీకి సిద్ధమయ్యే అవకాశం ఉందని చెప్పారు.

ఆయుధ నిల్వలపై చర్చ

ఇరాన్ యుద్ధం తర్వాత అమెరికా అధునాతన క్షిపణులు, రక్షణ ఆయుధాల నిల్వలు తగ్గుతున్నాయనే వార్తలను ట్రంప్ ఖండించారు.

అమెరికా వద్ద ఇంకా భారీ స్థాయిలో ఆయుధ నిల్వలు ఉన్నాయని, కొత్త ఆయుధాల తయారీ కూడా వేగంగా జరుగుతోందని ఆయన సోషల్ మీడియాలో పేర్కొన్నారు.

అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్‌సెత్తో ఆయుధ నిల్వల అంశంపై విభేదాలు ఉన్నాయన్న వార్తలను కూడా ప్రభుత్వం ఖండించింది. క్యాబినెట్ సమావేశంలో ఇరాన్ అంశంపై విస్తృత చర్చ జరిగినప్పటికీ ఎలాంటి తీవ్ర విభేదాలు లేవని ఓ సీనియర్ అధికారి తెలిపారు.

అయితే కొన్ని రక్షణ నిపుణులు, ఇరాన్ దాడులను ఎదుర్కొనేందుకు ఉపయోగించే అధునాతన క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థల నిల్వలు తగ్గుతున్నాయని హెచ్చరిస్తున్నారు.

ప్రతిపక్ష విమర్శలు

అమెరికా డెమొక్రాటిక్ పార్టీ సెనేటర్ మార్క్ కెల్లీ మాట్లాడుతూ, స్పష్టమైన వ్యూహం లేకుండా వేలాది లక్ష్యాలపై దాడులు జరపడం వల్లే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందని విమర్శించారు.

ఈ లోటును భర్తీ చేసేందుకు ఇప్పుడు పెంటగాన్ బిలియన్ల డాలర్ల అదనపు నిధులు కోరుతోందని ఆయన అన్నారు.

ప్రజాభిప్రాయం ట్రంప్‌కు అనుకూలంగా లేదు

ట్రంప్ తన ప్రజాదరణ గతంలో ఎన్నడూ లేనంతగా పెరిగిందని ప్రకటించినప్పటికీ, Associated Press-NORC నిర్వహించిన సర్వే ప్రకారం అమెరికాలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల మంది ఇరాన్ యుద్ధం ప్రయోజనకరం కాదని భావిస్తున్నారు.

ఉద్యోగాల విషయంలో కూడా అమెరికాలో మొత్తం ఉద్యోగాల సంఖ్య రికార్డు స్థాయిలో ఉన్నప్పటికీ, ట్రంప్ రెండో పదవీకాలంలో ఉద్యోగాల వృద్ధి వేగం తగ్గినట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.

హోర్ముజ్‌లో నౌకల రాకపోకలు ఇంకా సాధారణ స్థాయికి రాలేదు

ట్రంప్ హోర్ముజ్ జలసంధి ఇప్పటికే కొంతవరకు తెరుచుకుందని చెబుతున్నప్పటికీ, సముద్ర రవాణా సంస్థ Lloyd’s List Intelligence గణాంకాల ప్రకారం పరిస్థితి ఇంకా పూర్తిగా సాధారణ స్థితికి చేరలేదు.

గత వారం హోర్ముజ్ గుండా 84 నౌకలు ప్రయాణించగా, అంతకుముందు వారం ఈ సంఖ్య 45 మాత్రమే. అయితే సంక్షోభానికి ముందు సాధారణంగా వారానికి 700కు పైగా నౌకలు ఈ మార్గంలో ప్రయాణించేవి.

ఇటీవల హోర్ముజ్ జలసంధిలో కనీసం రెండు నౌకలు దాడులకు గురైనట్లు, మరికొన్ని నౌకలకు హెచ్చరికలు అందినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.

తాత్కాలిక ఒప్పందం దిశగా చర్చలు

అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చర్చల్లో ఉన్న ప్రతిపాదన ప్రకారం, నౌకలు పర్షియన్ గల్ఫ్‌లోకి ఇరాన్ నియంత్రణలోని మార్గం ద్వారా ప్రవేశించి, ఒమాన్ నియంత్రణలోని మార్గం ద్వారా బయటకు వెళ్లే విధానాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం.

అమెరికా అధికారుల ప్రకారం, ఈ తాత్కాలిక ఏర్పాటులో నౌకలపై ఎలాంటి టోల్ లేదా రవాణా రుసుములు విధించబోవడం లేదు.

ట్రంప్ ప్రభుత్వం దౌత్య పరిష్కారానికే ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని, ఇరాన్‌తో చర్చల్లో అమెరికా బలమైన స్థితిలో ఉందని అధికారులు తెలిపారు.

ముఖ్యాంశాలు:

• హోర్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభంపై అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య చర్చలు కీలక దశకు చేరాయి.
• జలసంధిపై నియంత్రణ అంశమే ఒప్పందానికి ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది.
• ఇంధన ధరలు, ప్రపంచ వాణిజ్యంపై ప్రభావం నేపథ్యంలో ట్రంప్ రాజీ పడతారా అన్న చర్చ సాగుతోంది.