హార్ముజ్ జలసంధి భవిష్యత్ నిర్వహణలో పర్యావరణ పరిరక్షణ కీలకం: ఇరాన్

ఖతార్‌ దీవి తీరంలో చమురు కాలుష్యంపై ఇరాన్ ఆందోళన

అమెరికా షరతులు నెరవేర్చే వరకు హార్ముజ్ పూర్తిగా తెరవబోమన్న రేజాయీ

హార్ముజ్ జలసంధి భవిష్యత్ నిర్వహణలో పర్యావరణ పరిరక్షణను కీలక భాగంగా చేయాలని ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి ఎస్మాయిల్ బఘాయీ గురువారం కోరారు. ఇరాన్ తీర ప్రాంతాల్లో ఇటీవల చోటుచేసుకున్న చమురు కాలుష్యాన్ని ప్రస్తావిస్తూ ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

ఖతార్‌ దీవి తీరంలో చమురు కాలుష్యం

ఇటీవల ఖతార్‌ దీవి తీరంలో చమురు కాలుష్యానికి సంబంధించిన వీడియోలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యాయని బఘాయీ తెలిపారు.

‘‘హార్ముజ్ జలసంధి, దాని చుట్టుపక్కల జలాల్లో పర్యావరణ పరిస్థితులను పరిష్కరించడం భవిష్యత్ నిర్వహణలో అంతర్భాగంగా ఎందుకు ఉండాలి?’’ అని ఆయన ప్రశ్నించారు.

పర్షియన్ గల్ఫ్ నుంచి చమురు కాలుష్యం తీరానికి చేరిందని తెలిపారు. ప్రాథమిక ఆధారాల ప్రకారం దీనికి విదేశీ బల్క్ క్యారియర్ కారణమై ఉండొచ్చని చెప్పారు. తీరంలోని మూడు ప్రాంతాల్లో, సముద్ర ఉపరితలంలోని కొన్ని భాగాల్లో కాలుష్యాన్ని గుర్తించినట్లు వివరించారు.

భారీ నష్టంపై ఇరాన్ ఆందోళన

గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా పర్షియన్ గల్ఫ్, ఒమన్ సముద్ర జలాలు, సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థ తీవ్ర కాలుష్యానికి గురయ్యాయని బఘాయీ అన్నారు.

ప్రత్యక్షంగా కనిపించే కాలుష్యంతో పాటు బయటకు కనిపించని కాలుష్యం కూడా ఈ ప్రాంతాన్ని దెబ్బతీసిందని చెప్పారు.

దీని వల్ల ఇరాన్ తీర ప్రాంతాలకు ట్రిలియన్ల డాలర్ల నష్టం వాటిల్లిందని పేర్కొన్నారు.

ఈ నష్టానికి పరిహారం ఎవరు చెల్లించాలన్నది ప్రశ్న అని బఘాయీ అన్నారు. పర్షియన్ గల్ఫ్, ఒమన్ సముద్రం వెంబడి అత్యంత పొడవైన తీరప్రాంతం కలిగిన దేశంగా ఇరాన్ ఈ అంశంపై మౌనంగా ఉండలేదని చెప్పారు.

షిప్పింగ్ సంస్థల బాధ్యతపై ప్రశ్న

ప్రాంతం నుంచి తక్కువ ధరకు ఎగుమతి అయ్యే ఇంధనాన్ని వినియోగించే దేశాలా, షిప్పింగ్ ఇన్సూరెన్స్ సంస్థలా, లేక పర్షియన్ గల్ఫ్, ఒమన్ సముద్రాన్ని సైనిక కార్యకలాపాలు, అత్యంత విధ్వంసక ఆయుధాల పరీక్షలకు వేదికగా మార్చిన దేశాలా బాధ్యత వహించాలన్న ప్రశ్నను బఘాయీ లేవనెత్తారు.

హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా వాణిజ్య నౌకాయానంతో ప్రయోజనం పొందే ప్రతి పక్షానికి పర్షియన్ గల్ఫ్, ఒమన్ సముద్రానికి జరిగిన పర్యావరణ నష్టాన్ని సరిదిద్దే చట్టపరమైన, నైతిక బాధ్యత ఉందని ఆయన అన్నారు.

అమెరికా షరతులు నెరవేరే వరకు హార్ముజ్ పూర్తిగా తెరుచుకోదా?

ఇదిలా ఉండగా.. హార్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా తిరిగి తెరవాలంటే అమెరికా కొన్ని షరతులను నెరవేర్చాలని ఇరాన్ కొత్తగా నియమితుడైన సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ (SNSC) అధిపతి మొహ్సెన్ రేజాయీ తెలిపారు.

అమెరికా యుద్ధం, దిగ్బంధనాన్ని ముగించాలి, ఇరాన్‌కు చెందిన స్తంభింపజేసిన ఆస్తులను విడుదల చేయాలి, లెబనాన్,

గాజాతో సహా ప్రాంతవ్యాప్తంగా కాల్పుల విరమణకు అంగీకరించాలి అని ఆయన చెప్పారు.

ఈ అన్ని షరతులు నెరవేరే వరకు హార్ముజ్ జలసంధి మూసే ఉంటుందని రేజాయీ Xలో పోస్ట్ చేశారు.

ప్రపంచానికి కీలకమైన సముద్ర మార్గం

హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచంలో అత్యంత సున్నితమైన భౌగోళిక-రాజకీయ ప్రాంతాల్లో ఒకటి.

గతంలో ఇక్కడ సైనిక ఉద్రిక్తతలు పెరిగిన ప్రతిసారీ అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలు పెరగడంతో పాటు విస్తృత స్థాయిలో ఘర్షణలు చెలరేగే భయాలు ఏర్పడ్డాయి.

ప్రస్తుత ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో నౌకాదళ గస్తీ పెరిగింది. వాణిజ్య నౌకలు తమ మార్గాల్లో మార్పులు చేసుకుంటున్నాయి.

పరిస్థితులు అదుపు తప్పకుండా దౌత్యపరమైన సంయమనం పాటించాలని అంతర్జాతీయంగా పిలుపులు వస్తున్నాయి.

ప్రస్తుతం వాణిజ్య నౌకాయానం కఠినమైన భద్రతా పర్యవేక్షణ మధ్య కొనసాగుతున్నప్పటికీ.. పరిస్థితులు అత్యంత అస్థిరంగా ఉన్నాయి.

సాయుధ ఘర్షణ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంతో పాటు సముద్ర వాణిజ్య మార్గాలు కొనసాగేందుకు తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ సాధ్యమవుతుందా అనే అంశంపైనే ప్రస్తుతం దౌత్యపరమైన దృష్టి కేంద్రీకృతమైంది.

ముఖ్యాంశాలు

• హార్ముజ్ జలసంధి భవిష్యత్ నిర్వహణలో పర్యావరణ పరిరక్షణను కీలక అంశంగా చేర్చాలని ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి ఎస్మాయిల్ బఘాయీ కోరారు.
• ఖతార్‌ దీవి తీరంలో కనిపించిన చమురు కాలుష్యానికి విదేశీ బల్క్ క్యారియర్ కారణమై ఉండొచ్చని ప్రాథమిక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయని ఆయన తెలిపారు.
• అమెరికా యుద్ధం, దిగ్బంధనాన్ని ముగించడం, ఇరాన్‌కు చెందిన స్తంభింపజేసిన ఆస్తులను విడుదల చేయడం, లెబనాన్, గాజాతో సహా ప్రాంతవ్యాప్తంగా కాల్పుల విరమణకు అంగీకరించడం వంటి అన్ని షరతులు నెరవేరే వరకు హార్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా తెరవబోమని మొహ్సెన్ రేజాయీ చెప్పారు.