మానా.. భారతదేశపు తొలి గ్రామం! ఈ ఊరి ప్రత్యేకతలు తెలుసా?

భారతదేశపు తొలి గ్రామం మానా: ఉత్తరాఖండ్‌లోని బద్రీనాథ్‌కు సమీపంలో ఉన్న మానా గ్రామం పురాణాలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు, హిమాలయ ప్రకృతి అందాలకు ప్రసిద్ధి.

గతంలో ‘భారతదేశపు చివరి గ్రామం’గా పిలిచిన ఈ ప్రాంతం ఇప్పుడు ‘తొలి గ్రామం’గా గుర్తింపు పొందింది.

మానా గ్రామానికి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత

ఉత్తరాఖండ్‌ను ‘దేవభూమి’గా పిలుస్తారు. ఈ రాష్ట్రంలోని చమోలీ జిల్లాలో ఉన్న మానా గ్రామానికి పురాణాలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలతో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది.

బద్రీనాథ్ ధామ్‌కు సుమారు 3 కిలోమీటర్ల దూరంలో, భారత-టిబెట్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఈ గ్రామం ఉంది.

స్థానిక విశ్వాసాల ప్రకారం.. మహాభారత కాలంలో పాండవులు స్వర్గారోహణం కోసం ప్రయాణించినప్పుడు ఈ ప్రాంతం మీదుగా వెళ్లారు.

అందుకే హిందువులు మానాను పవిత్రమైన ప్రదేశంగా భావిస్తారు.

మానా పరిసరాల్లో సరస్వతీ నది కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.

పర్వతాల మధ్య నుంచి నది ఉద్ధృతంగా ప్రవహించే దృశ్యం పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటుంది.

‘మానా’ అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?

పౌరాణిక విశ్వాసాల ప్రకారం.. మణిభద్ర దేవుని పేరుతో ఈ ప్రాంతానికి ‘మానా’ అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

ఇక్కడి గుహలు, నదీ ప్రవాహాలు, ఆలయాలు ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని అందిస్తాయి.

భీమ్ పుల్ ప్రత్యేకత

మానా గ్రామంలోని ప్రధాన ఆకర్షణల్లో భీమ్ పుల్ ఒకటి. సరస్వతీ నదిపై సహజంగా ఏర్పడిన భారీ రాతిబండను భీమ్ పుల్‌గా పిలుస్తారు.

పాండవులు స్వర్గారోహణం కోసం వెళ్తున్న సమయంలో ద్రౌపది నదిని దాటేందుకు భీముడు భారీ రాయిని నదిపై ఉంచాడని పురాణ కథనం ఉంది. దీనికి చారిత్రక ఆధారాల కంటే పౌరాణిక విశ్వాసమే ప్రధాన ఆధారం.

అయినప్పటికీ భీమ్ పుల్‌ను చూసేందుకు ప్రతిరోజూ అనేక మంది పర్యాటకులు వస్తుంటారు.

‘చివరి గ్రామం’ నుంచి ‘తొలి గ్రామం’గా..

మానా గ్రామాన్ని చాలా కాలం పాటు ‘భారతదేశపు చివరి గ్రామం’గా పిలిచేవారు. అయితే 2022 అక్టోబర్ 21న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మానా గ్రామాన్ని సందర్శించారు.

సరిహద్దు గ్రామాలను దేశానికి ‘చివరి గ్రామాలు’గా కాకుండా, దేశాన్ని ప్రారంభించే ‘తొలి గ్రామాలు’గా చూడాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఆ తర్వాత బోర్డర్ రోడ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (BRO) ఇక్కడ ‘మొదటి భారతీయ గ్రామం మానా’ అనే నామఫలకాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. దీంతో మానా గ్రామానికి దేశవ్యాప్తంగా మరింత గుర్తింపు వచ్చింది.

ప్రస్తుతం మానా గ్రామం వైబ్రెంట్ విలేజ్ ప్రోగ్రామ్ పరిధిలో అభివృద్ధి చెందుతున్న సరిహద్దు గ్రామాల్లో ఒకటిగా ఉంది. ఇక్కడ ప్రధానంగా భోటియా సమాజానికి చెందిన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.

శీతాకాలంలో భారీగా మంచు కురిసే సమయంలో స్థానికులు దిగువ ప్రాంతాలకు తరలివెళ్తారు.

పర్యాటకం, హోమ్‌స్టేలు, స్థానిక హస్తకళలు, సంప్రదాయ ఉత్పత్తులు వారి జీవనోపాధిలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

మానా గ్రామంలో చూడాల్సిన ప్రదేశాలు

హిమాలయ పర్వతాల మధ్య ఉన్న మానా ప్రకృతి ప్రేమికులను ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటుంది.

మంచుతో కప్పబడిన పర్వతాలు, చల్లటి వాతావరణం, ప్రశాంతమైన పరిసరాలు పర్యాటకులకు ప్రత్యేక అనుభూతిని అందిస్తాయి.

మానాలో చూడాల్సిన ముఖ్యమైన ప్రదేశాలు:

• భీమ్ పుల్
• వ్యాస్ గుహ
• గణేష్ గుహ
• సరస్వతీ నది ప్రవాహ ప్రాంతం
• వసుధారా జలపాతం
• తప్త కుండ్
• త్రిపుర బాల సుందరి ఆలయం
• బద్రీనాథ్ పరిసర ప్రాంతాలు

వ్యాస్ గుహ, గణేష్ గుహలకు పురాణాలతో సంబంధం ఉందని విశ్వసిస్తారు.

మరోవైపు వసుధారా జలపాతం, హిమాలయ ప్రకృతి దృశ్యాలు ట్రెక్కింగ్‌, ప్రకృతి ప్రేమికులను ఆకట్టుకుంటాయి.

ప్రకృతి, పురాణాలు, సంస్కృతికి చిరునామా

మానా గ్రామం కేవలం పర్యాటక ప్రాంతం మాత్రమే కాదు. హిమాలయ ప్రకృతి అందాలు, పౌరాణిక కథలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు, సరిహద్దు ప్రాంత జీవనశైలి, స్థానిక సంస్కృతుల సమ్మేళనంగా ఇది ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.

బద్రీనాథ్ యాత్రకు వెళ్లే భక్తులు, హిమాలయాలను ఆస్వాదించాలనుకునే ప్రకృతి ప్రేమికులు, పురాణాలపై ఆసక్తి ఉన్న పర్యాటకులు సందర్శించాలనుకునే ప్రదేశాల్లో మానా గ్రామం ఒకటి. ‘భారతదేశపు తొలి గ్రామం’గా కొత్త గుర్తింపు పొందిన ఈ గ్రామం.. తన సహజ సౌందర్యం, పురాణ వైభవంతో సందర్శకులకు ప్రత్యేక అనుభూతిని అందిస్తుంది.