భారత్‌లో Fantaలో ఎక్కువ చక్కెర
లండన్‌లో ఒక Fanta క్యాన్‌లో 63 క్యాలరీలు ఉంటాయి. అదే బ్రాండ్ Fantaను భారత్‌లో కొనుగోలు చేస్తే అందులో మూడు రెట్లు ఎక్కువ చక్కెర ఉంటుంది. అంతేకాదు.. అందులో కృత్రిమ రంగు కూడా ఉంటుంది.
యూరప్‌లో ఆహార ఉత్పత్తుల్లో ఈ కృత్రిమ రంగు ఉంటే ప్రముఖ ఆరోగ్య హెచ్చరిక ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. కానీ భారత్‌లో మాత్రం ఆ రంగు గురించి క్యాన్ వెనుక భాగంలో చిన్న అక్షరాలతో మాత్రమే సమాచారం ఉంటుంది.
ఇది ప్రపంచంలోని కొన్ని పెద్ద ఆహార కంపెనీలకు అనుకూలంగా మారింది. ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్‌పై ముందు భాగంలో పోషక విలువలకు సంబంధించిన హెచ్చరికలు తప్పనిసరి చేయాలన్న భారత ప్రయత్నాలను ఈ కంపెనీలు చాలాకాలంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.
FSSAI నిర్ణయంపై వివాదం
Fantaను తయారు చేసే Coca-Cola వంటి పెద్ద కంపెనీలకు ఈ పరిణామం అనుకూలంగా మారినట్లు కనిపిస్తోంది.
భారత ఆహార భద్రత నియంత్రణ సంస్థ Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) ఆగస్టులో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్ ముందు భాగంలో రంగులతో కూడిన హెచ్చరికలు పెట్టాలన్న ప్రతిపాదనను వెనక్కి తీసుకుంది.
భారత వంటకాల్లో రుచులు పాశ్చాత్య దేశాల కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయని FSSAI అభిప్రాయపడింది. అందువల్ల అలాంటి హెచ్చరిక లేబుల్స్ భారత ఆహార పరిస్థితులకు సరిపోవని తెలిపింది.
దాని బదులుగా చక్కెర, కొవ్వు, ఉప్పు స్థాయిలను నలుపు-తెలుపు పట్టిక రూపంలో చూపించాలని ప్రతిపాదించింది.
సుప్రీంకోర్టు పరిశీలన
FSSAI తీసుకున్న ఈ నిర్ణయాన్ని సుప్రీంకోర్టు పరిశీలిస్తోంది. ప్రజారోగ్య కార్యకర్తలు దాఖలు చేసిన పిటిషన్ నేపథ్యంలో ఈ అంశం కోర్టు ముందుకు వచ్చింది.
2050 నాటికి భారత్‌లో 450 మిలియన్ల మంది అధిక బరువు లేదా ఊబకాయం సమస్యతో బాధపడే అవకాశం ఉందని Lancet జర్నల్‌లో ఇటీవల ప్రచురితమైన అధ్యయనం తెలిపింది.
ఈ నేపథ్యంలో ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్‌పై మరింత స్పష్టమైన సమాచారం ఇవ్వడం అవసరమని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. లేబుల్స్ ద్వారా వినియోగదారులు ఆరోగ్యకరమైన ఆహార ఎంపికలు చేసుకునే అవకాశం పెరుగుతుందని వారు అంటున్నారు.
20 దేశాల్లో ముందు భాగంలో హెచ్చరికలు
ఆరోగ్య నిపుణుల సూచనలతో దాదాపు 20 దేశాలు ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్ ముందు భాగంలో సులభంగా అర్థమయ్యే లేబుల్స్‌ను అమలు చేస్తున్నాయి.
కొన్ని లేబుల్స్‌లో చక్కెర ఎక్కువగా ఉంటే ఎరుపు రంగులో చూపిస్తారు. కొవ్వు తక్కువగా ఉంటే ఆకుపచ్చ రంగులో సూచిస్తారు.
వినియోగదారులు వెనుక భాగంలో ఉన్న పదార్థాల జాబితాను చదవకపోయినా.. ముందు భాగంలోని రంగుల ద్వారా ఉత్పత్తి గురించి త్వరగా తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
మార్చి సమావేశంలో కంపెనీల అభ్యంతరాలు
Reuters పరిశీలించిన ఆడియో రికార్డింగ్స్ ప్రకారం.. మార్చిలో జరిగిన ఒక సమావేశం తర్వాత FSSAI తన నిర్ణయం మార్చుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.
మార్చి 19న జరిగిన సమావేశంలో ఆహార పరిశ్రమకు చెందిన ప్రతినిధులు ముందు భాగంలో హెచ్చరిక లేబుల్స్ పెట్టడంపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
అలాంటి లేబుల్స్ వినియోగదారులకు గందరగోళం కలిగిస్తాయని వారు చెప్పారు. అవి ప్రభావవంతంగా ఉండవని కూడా వాదించారు.
వినియోగదారులు తినే ఆహార పరిమాణాన్ని నియంత్రించడంపై దృష్టి పెట్టాలని కంపెనీల ప్రతినిధులు సూచించారు.
Coca-Cola ఎగ్జిక్యూటివ్ ఏమన్నారు?
మార్చి 19 సమావేశంలో Coca-Cola India సీనియర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ Mili Bhattacharya హెచ్చరిక లేబుల్స్‌పై తన అభిప్రాయాన్ని వెల్లడించారు.
ఇప్పటికే పదార్థాల జాబితాను చదవని వినియోగదారులు.. లేబుల్‌పై ఒక గుర్తు లేదా చిహ్నం చూసినంత మాత్రాన తమ ఆహారపు అలవాట్లను గణనీయంగా మార్చుకుంటారని భావించడం చాలా సరళమైన ఆలోచన అని ఆమె అన్నారు.
హెచ్చరిక లేబుల్స్ ఉన్నా వినియోగదారులు చక్కెర, ఉప్పు ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాన్ని తినకుండా ఆపలేరని ఆమె చెప్పారు.
భారత్‌లో వైద్యులు తమ రోగులకు ఏ ఆహారాన్ని దూరంగా ఉంచాలో ఇప్పటికే బాగా చెబుతున్నారని ఆమె పేర్కొన్నారు. అందువల్ల ఇలాంటి హెచ్చరిక లేబుల్స్ అవసరం లేదని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.
యూరప్‌లో మాత్రం వేరే విధానం
అయితే Coca-Cola మరియు దాని బాట్లింగ్ భాగస్వాములు యూరప్‌లోని దాదాపు రెండు డజన్ల మార్కెట్లలో తమ పానీయాలపై ట్రాఫిక్ లైట్ తరహా లేబుల్స్‌ను స్వచ్ఛందంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
ఈ లేబుల్స్ స్పష్టమైన, పారదర్శక సమాచారాన్ని అందిస్తాయని Switzerlandకు చెందిన Coca-Cola HBC తన వెబ్‌సైట్‌లో చెబుతోంది.
Nestle కూడా భారత్‌లో FSSAI పాత ప్రతిపాదనలను వ్యతిరేకించిన పరిశ్రమ సంఘాల్లో సభ్యత్వం కలిగి ఉంది. అయితే Britainలో Nestle 2013 నుంచి ఇలాంటి లేబుల్స్‌ను స్వచ్ఛందంగా ఉపయోగిస్తోంది.
ఈ కథనంపై Coca-Cola, Nestle స్పందించలేదు.
భారత్‌లో ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్ మార్కెట్
భారత్‌లో ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్, బేవరేజెస్ మార్కెట్ విలువ 100 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఉంది.
పరిశ్రమ అంచనాల ప్రకారం ఈ మార్కెట్‌లో తయారయ్యే ఉత్పత్తుల్లో దాదాపు 80 శాతం అధిక కొవ్వు, చక్కెర లేదా ఉప్పు కలిగినవిగా పరిగణించవచ్చు.
మార్చి సమావేశంలో Ind Food & Beverage Association ప్రతినిధి Deepak Jolly మాట్లాడుతూ.. రంగుల ఆధారిత హెచ్చరిక లేబుల్స్ అమలు చేస్తే ప్యాకేజింగ్ అంతా ఎరుపు రంగుతో కనిపించే అవకాశం ఉందని అన్నారు.
PepsiCo వంటి కంపెనీలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే IFBA.. ప్రస్తుత ప్రతిపాదనలపై మరింత స్పష్టత అవసరమని Reutersకు తెలిపింది.
కొబ్బరి నీళ్లలో సహజంగా ఉండే చక్కెరకు కూడా ‘high sugar’ హెచ్చరిక వచ్చే అవకాశం ఉందని IFBA ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
2017 నుంచే ప్రతిపాదనలు
భారత నియంత్రణ సంస్థలు 2017 నుంచి ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్‌పై వివిధ రకాల హెచ్చరికల ప్రతిపాదనలు చేస్తున్నాయి.
వాటిలో ప్రముఖ రంగులతో కూడిన హెచ్చరికలు ఉన్నాయి. ఉత్పత్తి పోషక విలువను సూచించే స్టార్ రేటింగ్స్ కూడా ఉన్నాయి.
అయితే ప్రస్తుతం తయారీదారులు ప్యాకేజింగ్ వెనుక భాగంలో పదార్థాల జాబితా, ప్రాథమిక పోషక సమాచారం మాత్రమే ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
ఫుడ్ లేబులింగ్‌లో మరింత పారదర్శకత కావాలని కోరుతున్న ఆరోగ్య కార్యకర్తలు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు.
ఫిబ్రవరిలో సుప్రీంకోర్టు హెచ్చరిక లేబుల్స్ అంశాన్ని పరిశీలించాలని నియంత్రణ సంస్థలను ఆదేశించింది. Israelలో అమలవుతున్న ఎరుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల విధానాన్ని పరిశీలించాలని కూడా సూచించింది.
కోర్టు నుంచి FSSAIకి గట్టి వ్యాఖ్యలు
మార్చి సమావేశం తర్వాత FSSAI ముందు భాగంలో వివరణాత్మక లేబులింగ్‌పై వెనక్కి తగ్గింది.
ఆగస్టులో కోర్టుకు సమర్పించిన వివరాల్లో అంతర్జాతీయ ప్యాకేజింగ్ ప్రమాణాలతో భారత్‌ను పోల్చడం కష్టమని FSSAI తెలిపింది.
ఇది పరిశ్రమ వాదనలకు దగ్గరగా ఉందని ఆరోగ్య కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు.
ఈ వైఖరిపై న్యాయమూర్తులు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. భారత ప్రజల మొత్తం ఆరోగ్యం పట్ల దేశం ఎంతో శ్రద్ధ చూపిస్తోందని ప్రపంచానికి తెలియాలని వారు వ్యాఖ్యానించారు.
FSSAI మాత్రం లేబులింగ్ విధానంపై కోర్టు విచారణ కొనసాగుతున్నందున ఈ అంశంపై స్పందించలేదు.
సోషల్ మీడియాలోనూ వ్యతిరేక ప్రచారం
భారత్‌లో మధ్యతరగతి వినియోగదారుల్లో ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరుగుతోంది.
బరువు తగ్గించే మందుల నెలవారీ అమ్మకాలు 2025 ప్రారంభం నుంచి 400 శాతం పెరిగాయని మార్కెట్ రీసెర్చ్ సంస్థ Pharmarack తెలిపింది.
సోషల్ మీడియాలోనూ ప్రాసెస్డ్, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్‌పై కార్యకర్తలు, ఇన్‌ఫ్లుయెన్సర్లు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
వారిలో Revant Himatsingka ఒకరు. ఆయన గతంలో McKinseyలో మేనేజ్‌మెంట్ కన్సల్టెంట్‌గా పనిచేశారు.
34 ఏళ్ల Himatsingka YouTube, Instagramలో Food Pharmer పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందారు. ఈ రెండు ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో ఆయనకు 5 మిలియన్లకు పైగా ఫాలోవర్లు ఉన్నారు.
2023లో PepsiCoకు చెందిన Sting కేఫిన్ డ్రింక్‌లో చక్కెర, కృత్రిమ స్వీటెనర్ పరిమాణంపై ఆయన వీడియో చేశారు.
Stingను భారత్‌లో ఎనర్జీ డ్రింక్‌గా మార్కెట్ చేస్తున్నారు. ఈ పానీయం యువతలో ప్రాచుర్యం పొందింది.
ఆ వీడియోలోని వ్యాఖ్యలు తప్పు అని PepsiCo వాదించింది. పానీయానికి వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేయాలనే ఉద్దేశంతో వ్యాఖ్యలు చేశారని తెలిపింది.
PepsiCo అభ్యర్థనతో ఢిల్లీ కోర్టు ఆ వీడియోను తొలగించాలని ఆదేశించింది.
‘ఎనర్జీ డ్రింక్’ లేబుల్‌పై ఆదేశాలు
జూలైలో భారత నియంత్రణ సంస్థ PepsiCo సహా పలు కంపెనీలకు తమ ఉత్పత్తులపై ‘energy drink’ అనే లేబుల్‌ను 90 రోజుల్లో తొలగించాలని ఆదేశించింది.
ఈ అంశంపై PepsiCo స్పందించలేదు.
అయితే వివిధ దేశాల్లో స్థానిక నిబంధనలు, రుచులు, వినియోగదారుల కొనుగోలు సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా బహుళజాతి కంపెనీలు ఒకే ఉత్పత్తికి వేర్వేరు రకాల రెసిపీలను ఉపయోగిస్తుంటాయి.
దేశాన్ని బట్టి మారుతున్న ఉత్పత్తులు
మెక్సికన్ Coke తక్కువ సిరప్ రుచితో ఉండటంతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.
వివిధ దేశాల్లో ఉత్పత్తుల రెసిపీలు మారడానికి ధర, వినియోగదారులు భరించగలిగే స్థాయి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటని మాజీ Mondelez ఎగ్జిక్యూటివ్ Parul Sharma చెప్పారు.
అయితే భారత్‌లో వినియోగదారులకు తక్కువ నాణ్యత కలిగిన ఉత్పత్తులు విక్రయిస్తున్నారనే భావన ఉందని Revant Himatsingka అన్నారు.
భారత్‌లోని Fanta, Nestle KitKat ఉత్పత్తులను యూరప్, Australiaలో విక్రయించే వాటితో పోలుస్తూ ఆయన పలు వీడియోలు చేశారు.
KitKat, Maggiలోనూ తేడాలు
భారత్‌లో విక్రయించే సాధారణ KitKatలో 4.5 శాతం cocoa solids ఉంటాయి.
అదే Australiaలోని KitKat milk chocolateలో కనీసం 22 శాతం cocoa ఉంటుంది.
భారత్‌లో విక్రయించే Nestle Maggi instant noodles అన్ని variantsలో palm oil ఉపయోగిస్తారు.
Britainలో విక్రయించే Maggiలోని చాలా variantsలో ఖరీదైన sunflower oil ఉపయోగిస్తారు.
Britainలో విక్రయించే అనేక Maggi ప్యాకెట్లు భారత్‌లోనే తయారవుతాయి. అయితే వాటిపై ఉప్పు అధికంగా ఉందని సూచించే ఎరుపు రంగు ముందు భాగపు లేబుల్స్ ఉంటాయి.
ఈ పరిస్థితిపై తనకు మోసపోయిన భావన కలుగుతోందని Himatsingka చెప్పారు.
కంపెనీల్లో మార్పు మొదలైందా?
వినియోగదారుల అభిరుచుల్లో వస్తున్న మార్పులు కంపెనీలను కూడా మారేలా చేస్తున్న కొన్ని సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.
2024లో Nestle భారత్‌లో sugar-free Cerelac baby foodను విక్రయించడం ప్రారంభిస్తామని ప్రకటించింది.
గత 50 ఏళ్లుగా భారత్‌లో చక్కెర ఉన్న Cerelac మాత్రమే విక్రయిస్తున్నారని కార్యకర్తలు ఆరోపించారు.
వారిలో Revant Himatsingka కూడా ఉన్నారు.
మొత్తంగా భారత్‌లో ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్‌పై ముందు భాగంలో ఆరోగ్య హెచ్చరికలు ఇవ్వాలా లేదా అనే అంశం ఇప్పుడు కీలక దశకు చేరింది.
ఒకవైపు ప్రజలకు ఉత్పత్తుల గురించి సులభంగా అర్థమయ్యే సమాచారం ఇవ్వాలని ఆరోగ్య నిపుణులు కోరుతున్నారు.
మరోవైపు ఇలాంటి లేబుల్స్ గందరగోళానికి దారితీస్తాయని ఆహార పరిశ్రమ వాదిస్తోంది.