హైతీ రాజధాని పోర్ట్-ఔ-ప్రిన్స్ సమీపంలోని కెన్స్కాఫ్లో భారీ దాడి.. బందీలను చంపేస్తామని గ్యాంగ్ల బెదిరింపు
హైతీ రాజధాని పోర్ట్-ఔ-ప్రిన్స్కు సమీపంలోని కెన్స్కాఫ్పై సాయుధ గ్యాంగ్లు భారీ దాడికి పాల్పడ్డాయి.
ఈ ఘటనలో కనీసం 47 మంది మరణించగా, 50 మందికిపైగా కిడ్నాప్కు గురయ్యారని ఐక్యరాజ్యసమితి మంగళవారం వెల్లడించింది.
ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో హైతీలో జరిగిన అతిపెద్ద సామూహిక కిడ్నాప్లలో ఇదొకటిగా భావిస్తున్నారు.
పోర్ట్-ఔ-ప్రిన్స్కు ఎగువన కొండ ప్రాంతంలో కెన్స్కాఫ్ ఉంది. ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకునేందుకు పోలీసులు ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో గ్యాంగ్ సభ్యులు బందీలను అదుపులోకి తీసుకున్నారు.
తమ సభ్యుల్లో ఎవరినైనా పోలీసులు చంపితే బందీలందరినీ హతమారుస్తామని ఓ గ్యాంగ్ నాయకుడు హెచ్చరించాడు.
ఈ ఘటనతో హైతీలో భద్రతా పరిస్థితులు మెరుగుపడుతున్నాయన్న అంచనాలకు ఎదురుదెబ్బ తగిలింది.
బందీలను చంపుతామంటూ బెదిరింపు
‘‘ఇది ప్రభుత్వం, పోలీసు శాఖ, అంతర్జాతీయ మిషన్కు పెద్ద రాజకీయ, భద్రతాపరమైన పరీక్ష’’ అని Global Initiative Against Transnational Organized Crimeకు చెందిన హైతీ అబ్జర్వేటరీ విభాగం అధిపతి రొమైన్ లె కూర్ అన్నారు.
బందీలను చంపుతామన్న గ్యాంగ్ల బెదిరింపు భద్రతా బలగాలకు ఉచ్చులాంటిదని ఆయన చెప్పారు.
పోలీసులు చర్యలు తీసుకోకపోతే ప్రజలను రక్షించడంలో విఫలమయ్యారన్న విమర్శలు వస్తాయని వివరించారు.
అదే సమయంలో చర్యలు తీసుకుని బందీలు చనిపోతే ఆ మరణాలకు ప్రభుత్వాన్నే గ్యాంగ్లు బాధ్యులను చేస్తాయని పేర్కొన్నారు.
కుటుంబ సభ్యులను కిడ్నాప్ చేసిన గ్యాంగ్లు
కెన్స్కాఫ్కు చెందిన 42 ఏళ్ల మార్క్ పాల్ తన కుటుంబ సభ్యులు కిడ్నాప్కు గురైనట్లు చెప్పారు.
తన సోదరుడు, సవతి తల్లి, సవతి తండ్రి, ఇద్దరు బంధువులను గ్యాంగ్ సభ్యులు తీసుకెళ్లారని తెలిపారు.
తన 16 ఏళ్ల మేనకోడలిని కూడా కిడ్నాప్ చేసి అత్యాచారం చేశారని చెప్పారు.
అయితే ఆమె అక్కడి నుంచి తప్పించుకుని తమ వద్దకు తిరిగి వచ్చిందని వివరించారు.
దాడి నుంచి తప్పించుకున్న సమయంలో ఎదురైన పరిస్థితులను గుర్తుచేసుకుంటూ.. ‘‘శవాల మీదుగా పరుగెత్తాల్సి వచ్చింది.
ఇంతమంది చనిపోయారన్న విషయం తెలిసి నాకు నిద్ర రావడం లేదు’’ అని మార్క్ పాల్ అన్నారు.
2025 జనవరిలో జరిగిన గ్యాంగ్ దాడిలోనే మార్క్ పాల్ కుటుంబం తమ ఇంటిని కోల్పోయింది.
అయితే తాజా దాడి అంతకంటే తీవ్రంగా ఉందని ఆయన చెప్పారు.
గ్యాంగ్లు విడుదల చేసిన వీడియో చూసిన తర్వాత తన సోదరుడు ప్రాణాలతో బయటపడతాడో లేదోనని ఆందోళనగా ఉందన్నారు.
సోషల్ మీడియాలో గ్యాంగ్ నాయకుడి బెదిరింపు
సోషల్ మీడియాలో విడుదల చేసిన ఓ వీడియోలో హైతీ జాతీయ పోలీసు శాఖ డైరెక్టర్ వ్లాదిమిర్ పరైసన్ను గ్యాంగ్ నాయకుడు బెదిరించాడు.
‘‘పరైసన్.. మా సభ్యుల్లో ఎవరైనా గాయపడితే వీళ్లందరినీ చంపేస్తా’’ అని బందీలను ఉద్దేశించి హెచ్చరించాడు.
తనను ‘ఇజో 2’గా పరిచయం చేసుకున్నాడు. ఇది హైతీలోని శక్తిమంతమైన గ్యాంగ్ నాయకుల్లో ఒకడైన ఇజో అలియాస్ జాన్సన్ ఆండ్రే పేరును పోలి ఉంది.
ఇజో 2ను ‘దిది’ అని కూడా పిలుస్తారని రొమైన్ లె కూర్ తెలిపారు. ఇజోతో పాటు ఇతర గ్యాంగ్ నాయకులతో సమన్వయం చేసుకుంటూ కెన్స్కాఫ్లోని సాయుధ గుంపుకు అతడు నాయకత్వం వహిస్తున్నట్లు చెప్పారు.
మార్క్ పాల్ మేనల్లుడు, 17 ఏళ్ల కెన్సన్ పాల్ కూడా దాడి నుంచి తప్పించుకున్నాడు.
‘‘వాళ్లు ఏం కావాలో చెప్పడానికి ఇప్పటి వరకు మాకు ఫోన్ చేయలేదు. నా కుటుంబ సభ్యుల ప్రాణాల గురించి ఆందోళనగా ఉంది’’ అని అతడు అన్నాడు.
పోలీసు బలగాలను విభజించడమే లక్ష్యమా?
పరిమితంగా ఉన్న పోలీసు, ఐరాస మద్దతుతో పనిచేస్తున్న గ్యాంగ్ అణచివేత దళాల వనరులను మరింతగా విభజించడమే ఈ దాడి లక్ష్యం కావచ్చని లె కూర్ చెప్పారు.
‘‘వారి వద్ద తగినంత సిబ్బంది లేరు. మరిన్ని బలగాలను ఇక్కడికి తరలించాల్సి వస్తే ఇతర ప్రాంతాలపై ప్రభావం పడుతుంది’’ అని ఆయన ఫోన్లో మాట్లాడుతూ తెలిపారు.
పదేళ్లకు పైగా విరామం తర్వాత డిసెంబరు 13న హైతీ సార్వత్రిక ఎన్నికలకు సిద్ధమవుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం, పోలీసులకు తమ బలాన్ని చూపించేందుకే గ్యాంగ్లు ఈ దాడి చేసి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.
ప్రజలకు రక్షణ కల్పిస్తున్నామని ప్రభుత్వం, పోలీసులు చెబుతున్న మాటలకు వాస్తవ పరిస్థితులకు పొంతన లేదని చాటడమే గ్యాంగ్ల ఉద్దేశమని లె కూర్ అన్నారు.
తాము దాడి చేయాలనుకుంటే చేయగలమని, విజయం సాధించగలమని గ్యాంగ్లు సంకేతం ఇస్తున్నాయని వివరించారు.
కెన్స్కాఫ్పై వరుస దాడులు
కెన్స్కాఫ్పై తొలి భారీ గ్యాంగ్ దాడి 2025 జనవరిలో జరిగింది. అప్పటి నుంచి పట్టణ కేంద్రం చుట్టుపక్కల కొండ ప్రాంతాల్లో అడపాదడపా దాడులు కొనసాగుతున్నాయి.
అయితే ఆదివారం జరిగిన దాడి ఇప్పటి వరకు జరిగిన వాటిలో అతిపెద్దదిగా ఐరాస పేర్కొంది.
మృతుల్లో కనీసం ఐదుగురు చిన్నారులు ఉన్నారని హైతీలోని ఐరాస సమగ్ర కార్యాలయం (బినూహ్) తెలిపింది.
ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి ఆంటోనియో గుటెరెస్ మంగళవారం దాడిని ఖండించారు. ఆశ్రయం కోసం చర్చి ప్రాంగణానికి వెళ్లిన 22 మందిని అక్కడే కాల్చిచంపినట్లు సమాచారం ఉందని చెప్పారు.
‘‘సమాజాలపై గ్యాంగ్లు నిరంతరం దాడులు చేయడం, ప్రాణనష్టం పెరగడం హైతీలో ఆందోళనకర భద్రతా పరిస్థితులకు నిదర్శనం’’ అని గుటెరెస్ అన్నారు.
కెన్స్కాఫ్ మేయర్ జీన్ మాసిలాన్ మాట్లాడుతూ.. గ్యాంగ్ సభ్యులు 25 ఇళ్లకు నిప్పంటించారని చెప్పారు. తన భద్రతా సిబ్బందిగా పనిచేసిన బంధువుతో పాటు ఇద్దరు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులను చంపారని తెలిపారు.
కెన్స్కాఫ్లో శాంతి నెలకొల్పేందుకు మరింత గట్టిగా పనిచేయాల్సిన అవసరాన్ని ఈ ఘటన గుర్తుచేస్తోందని మాసిలాన్ అన్నారు.
గ్యాంగ్లను అక్కడి నుంచి తరిమికొట్టేందుకు ప్రభుత్వం చర్యలు కొనసాగిస్తుందని ఆశిస్తున్నట్లు చెప్పారు.
కీలక ప్రాంతాలపై గ్యాంగ్ల కన్ను
సంపన్న ప్రాంతమైన పెషన్-విల్లేను చుట్టుముట్టి నియంత్రించేందుకు, హైతీ రాజధానిని దక్షిణ ప్రాంతంతో కలిపే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై పట్టు సాధించేందుకు గ్యాంగ్లు కెన్స్కాఫ్పై కన్నేశాయని ఆర్మ్డ్ కాన్ఫ్లిక్ట్ లొకేషన్ అండ్ ఈవెంట్ డేటాకు చెందిన పరిశోధకురాలు మారియా ఫెర్నాండా ఆరోచా తెలిపారు.
ఈ ఏడాది జనవరి నుంచి ఆగస్టు మధ్య భద్రతా దళాల చర్యల కారణంగా కెన్స్కాఫ్లో హింస 66 శాతం తగ్గిందని ఆమె చెప్పారు.
అయితే పోర్ట్-ఔ-ప్రిన్స్ మధ్య ప్రాంతాలపై మళ్లీ పట్టు సాధించేందుకు భద్రతా దళాలు దృష్టి పెట్టడంతో, పోలీసుల స్పందన పరిమితంగా ఉన్న గ్రామీణ ప్రాంతాల వైపు నేరగాళ్ల గుంపులు విస్తరిస్తున్నాయని వివరించారు.
రక్షణ కల్పించలేదంటున్న బాధితులు
దాడికి ముందు ప్రభుత్వం తమకు తగిన రక్షణ కల్పించలేదని కొందరు బాధితులు ఆరోపించారు. అయితే హైతీ జాతీయ పోలీసు శాఖ ఈ ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది.
దాడికి ముందు కెన్స్కాఫ్లో పోలీసులు, సాయుధ వాహనాలు మోహరించి ఉన్నట్లు నిజమైతే పరిస్థితి ఆందోళనకరమని లె కూర్ అన్నారు. అన్ని ఏర్పాట్లు ఉన్నప్పటికీ గ్యాంగ్లను లోపలికి ఎలా రానిచ్చారన్నది ప్రశ్న అని చెప్పారు.
దాడి వెనుక కుమ్మక్కు లేదా నిర్లక్ష్యం ఏదైనా ఉందా అన్నది తేల్చేందుకు విచారణకు పరైసన్ ఆదేశించినట్లు హైతీ జాతీయ పోలీసు శాఖ మంగళవారం ప్రకటించింది.
అదనపు ప్రత్యేక దళాలను కూడా కెన్స్కాఫ్కు పంపించారు. పౌరులను రక్షించడం తమ బాధ్యత అని పోలీసు శాఖ పేర్కొంది.
హైతీలో పెరుగుతున్న గ్యాంగ్ హింస
పోర్ట్-ఔ-ప్రిన్స్లో దాదాపు 70 శాతం ప్రాంతాన్ని, హైతీ మధ్య ప్రాంతంతో పాటు ఇతర ప్రాంతాల్లో విస్తారమైన భూభాగాన్ని సాయుధ గ్యాంగ్లు తమ నియంత్రణలో ఉంచుకున్నట్లు అంచనా.
గ్యాంగ్ హింస కారణంగా హైతీ అంతటా రికార్డు స్థాయిలో 15 లక్షల మంది నిరాశ్రయులయ్యారు.
ఈ ఏడాది జనవరి నుంచి జూన్ మధ్య 3,050 మందికిపైగా మరణించినట్లు మంగళవారం విడుదలైన ఐరాస గణాంకాలు తెలిపాయి.
ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ మధ్య దాదాపు 800 అత్యాచార కేసులు నమోదయ్యాయి. వీటిలో 87 శాతం సామూహిక అత్యాచారాలేనని ఐరాస పేర్కొంది.
ఇదే కాలంలో కనీసం 81 మంది కిడ్నాప్కు గురైనట్లు తాజా ఐరాస నివేదిక తెలిపింది.
అయితే నమోదైన కిడ్నాప్లు వాస్తవ సంఖ్యలో కొంత భాగమేనని ఐరాస వెల్లడించింది. చాలా సందర్భాల్లో బాధితుల కుటుంబ సభ్యులు పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయకుండా కిడ్నాపర్లతో నేరుగా చర్చలు జరుపుతున్నారని తెలిపింది.
అలా చేస్తే బందీలను త్వరగా విడుదల చేయించుకోవచ్చని, ప్రతీకార చర్యలు తప్పించుకోవచ్చని వారు భావిస్తున్నట్లు పేర్కొంది.
ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ మధ్య నమోదైన కిడ్నాప్లు అంతకుముందు మూడు నెలలతో పోలిస్తే 40 శాతానికిపైగా పెరిగాయని ఐరాస తెలిపింది.