30 నిమిషాల్లోనే భారీగా పెరిగిన నీటిమట్టం
పర్యవేక్షణ కేంద్రాలు కొట్టుకుపోవడంతో ముందస్తు సమాచారం కరువు
6 లక్షలకు పైగా SMSలు.. వందలాది ప్రాణాలు కాపాడిన హెచ్చరికలు
తెలుగు న్యూస్ ఆర్టికల్
నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దులోని త్రిశూలి, భోటే కోషి నదులు ఒక్కసారిగా ఉగ్రరూపం దాల్చాయి. ఆకస్మిక వరదలు భారీ విధ్వంసాన్ని సృష్టించాయి. వరద తీవ్రతతో నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో ప్రజలు భయాందోళనకు గురయ్యారు.
త్రిశూలి నదిలో నీటిమట్టం అత్యంత వేగంగా పెరిగింది. కేవలం 30 నిమిషాల వ్యవధిలోనే నది నీటిమట్టం 30 అడుగులు పెరిగింది. దీంతో నదీ తీర ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి ఒక్కసారిగా ప్రమాదకరంగా మారింది.
30 నిమిషాల్లో 30 అడుగుల పెరుగుదల
ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ మౌంటైన్ డెవలప్‌మెంట్ (ICIMOD) వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. గల్చీ (Galchhi) వద్ద త్రిశూలి నది నీటిమట్టం 30 నిమిషాల్లో తొమ్మిది మీటర్లు పెరిగింది. ఇది సుమారు 30 అడుగులకు సమానం.
అదే సమయంలో మలేఖు (Malekhu) వద్ద కూడా భారీగా నీటిమట్టం పెరిగింది. అక్కడ ఏడు మీటర్ల పెరుగుదల నమోదైంది.
నది నీటిమట్టం ఇంత వేగంగా పెరగడంతో స్థానికులు అప్రమత్తమయ్యారు. పరిస్థితిని గమనించిన ప్రజలు వెంటనే ఒకరినొకరు హెచ్చరించుకున్నారు.
కొందరు కేకలు వేస్తూ ప్రజలను అప్రమత్తం చేశారు. మరికొందరు ఈలలు వేస్తూ ప్రమాదం గురించి తెలియజేశారు. దీంతో నదీ తీర ప్రాంతాల్లో ఉన్న ప్రజలు ఎత్తైన ప్రాంతాల వైపు పరుగులు తీశారు.
పర్యవేక్షణ కేంద్రాలు పనిచేయకపోవడంతో సమస్య
వరద ఉధృతి పెరిగే సమయంలో ఎగువ పరీవాహక ప్రాంతంలో ఏర్పాటు చేసిన స్వయంచాలిత పర్యవేక్షణ కేంద్రాలు కీలక సమాచారాన్ని అందించాల్సి ఉంది.
అయితే వరద తీవ్రత పెరగడంతో ఆ కేంద్రాలు ఒక్కసారిగా సంకేతాలను ప్రసారం చేయడం ఆపివేశాయి. కొన్ని పర్యవేక్షణ కేంద్రాలు వరద ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయాయి.
దీంతో అధికారులకు సకాలంలో సమాచారం అందలేదు. ప్రజలకు కూడా ముందస్తు హెచ్చరికలు ఆలస్యమయ్యాయి.
వరద సూచనల విభాగం సీనియర్ డివిజనల్ హైడ్రాలజిస్ట్ వినోద్ పరాజులి ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. ఎగువ భోటే కోషి ప్రాంతంలో ఏర్పాటు చేసిన స్వయంచాలిత కేంద్రాలు అధికారులకు హెచ్చరికలు పంపకముందే సంకేతాలను పంపడం ఆపివేశాయని చెప్పారు.
“ఏ ఒక్క కేంద్రం కూడా మాకు సకాలంలో హెచ్చరికను పంపలేకపోయింది” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
స్థానికుల అప్రమత్తతతో ప్రాణాలు కాపాడుకున్నారు
అధికారిక హెచ్చరికలు సకాలంలో అందకపోయినా.. కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థానికులు ప్రమాదాన్ని ముందుగానే గుర్తించారు.
నదిలో నీటి ప్రవాహం ఒక్కసారిగా పెరగడాన్ని గమనించారు. వెంటనే చుట్టుపక్కల ప్రజలను అప్రమత్తం చేశారు.
కేకలు, ఈలల ద్వారా సమాచారాన్ని చేరవేశారు. ప్రజలు తమ ప్రాణాలను కాపాడుకునేందుకు నదీ తీర ప్రాంతాలను విడిచిపెట్టారు.
ఎత్తైన ప్రాంతాలకు వెళ్లారు. ఈ విధంగా స్థానికుల స్వయంచాలక అప్రమత్తత కూడా ప్రమాద సమయంలో కీలకంగా మారింది.
6 లక్షలకు పైగా SMS హెచ్చరికలు
వరదల గురించి సమాచారం అందిన వెంటనే నేపాల్ హెచ్చరిక వ్యవస్థ అప్రమత్తమైంది. ప్రజలకు SMSల ద్వారా హెచ్చరికలు పంపడం ప్రారంభించింది.
రసువా, నువాకోట్, ధాడింగ్, చిత్వాన్ జిల్లాల్లోని నదీ తీర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న ప్రజలకు 6,00,000కు పైగా SMS హెచ్చరికలు పంపారు.
ఈ హెచ్చరికలు లోతట్టు ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న ప్రజలకు ఉపయోగపడ్డాయని అధికారులు తెలిపారు. ప్రమాద ప్రాంతాల నుంచి సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లేందుకు ప్రజలకు సమయం లభించిందని చెప్పారు.
కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాత్రం సొంత పరిశీలనపైనే ఆధారం
అయితే అన్ని ప్రాంతాలకు ముందస్తు సమాచారం సకాలంలో చేరలేదు. ముఖ్యంగా ఎగువ పరీవాహక ప్రాంతంలోని పర్యవేక్షణ నెట్‌వర్క్ పనిచేయకపోవడం సమస్యగా మారింది.
కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రజలు తమ సొంత పరిశీలనలపైనే ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. నదిలో నీటి ప్రవాహాన్ని చూసి ప్రమాదాన్ని అంచనా వేశారు.
హెచ్చరిక వ్యవస్థ ఆశించిన స్థాయిలో పనిచేయలేదని అధికారులు కూడా అంగీకరించారు.
బినోద్ పరాజులి మాట్లాడుతూ.. “రసువాలో హెచ్చరికలు జారీ చేయడంలో మేము విఫలమయ్యాము, కానీ నువాకోట్, లోతట్టు ప్రాంతాలకు సకాలంలో హెచ్చరికలు పంపడం వల్ల వందలాది ప్రాణాలు దక్కాయి” అని అన్నారు.