ప్రపంచ ఆర్థిక నేరాలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసిన ప్రధాన న్యాయమూర్తి
‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ మోసాలపై భారత న్యాయవ్యవస్థ తక్షణ చర్యలు
లండన్‌: లండన్‌లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న మనీ లాండరింగ్, ఆర్థిక నేరాలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఒక్క సంవత్సరంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మనీ లాండరింగ్ ద్వారా చేతులు మారుతున్న డబ్బు మొత్తం ఎంత భారీగా ఉంటుందో ఆయన వివరించారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా మనీ లాండరింగ్‌పై ప్రస్తుతం ఉన్న అంచనాలు సుమారుగా సరైనవైతే, ఒక్క ఏడాదిలో లాండరింగ్ చేయబడిన డబ్బుతో భూమిపై ఉన్న ఎనిమిది బిలియన్ల ప్రజలందరికీ ఒక సాధారణ ల్యాప్‌టాప్ కొనుగోలు చేయవచ్చని ఆయన అన్నారు. అంత చేసిన తర్వాత కూడా కొంత డబ్బు మిగిలిపోతుందని పేర్కొన్నారు.
కేంబ్రిడ్జ్ సదస్సులో ప్రసంగం
కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీలో జరిగిన ఆర్థిక నేరాలపై 43వ అంతర్జాతీయ సదస్సులో జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ప్రసంగించారు. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మనీ లాండరింగ్ పెద్ద సవాలుగా మారిందని వివరించారు.
చట్టవిరుద్ధంగా సంపాదించిన భారీ మొత్తాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంకా పెద్ద లోటు ఉందని చెప్పారు.
అత్యంత ఉదారమైన అంచనా ప్రకారం చూసినా, అక్రమంగా కూడబెట్టిన సంపదలో కనీసం వందో వంతు కూడా తిరిగి రాబట్టలేకపోతున్నామని అన్నారు.
ప్రతి వందలో 99 భాగాలు తిరిగి రావడం లేదు
ఈ పరిస్థితిని మరింత సరళంగా వివరిస్తూ ఆయన కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. అక్రమ సంపదలో ప్రతి వంద భాగాల్లో 99 భాగాలు వాస్తవంగా తిరిగి స్వాధీనం కావడం లేదని తెలిపారు.
ఆ డబ్బులో చాలా భాగం కేవలం ప్రసంగాలు, నివేదికలు, చర్చలకే పరిమితమవుతోందని అన్నారు. వాస్తవానికి మాత్రం కేవలం ఒక భాగం మాత్రమే తిరిగి స్వాధీనం అవుతోందని పేర్కొన్నారు.
ఈ గణాంకాలతో సదస్సుకు వచ్చిన వారిని ఇబ్బంది పెట్టడానికి తాను కేంబ్రిడ్జ్‌కు రాలేదని అన్నారు. ఈ సమస్య తీవ్రతే ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిపుణులు సమావేశమై చర్చించడానికి ప్రధాన కారణమని నొక్కిచెప్పారు.
‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ మోసాలపై చర్యలు
కొత్త తరహా సైబర్ మోసాల గురించి కూడా జస్టిస్ సూర్యకాంత్ మాట్లాడారు. ముఖ్యంగా ‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ వంటి మోసాలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయని చెప్పారు.
ఇలాంటి కొత్త మోసాలపై చర్యలు తీసుకోవడానికి పార్లమెంటు జోక్యం కోసం భారత న్యాయవ్యవస్థ వేచి చూడలేదని పేర్కొన్నారు. అవసరమైన సందర్భాల్లో న్యాయవ్యవస్థ స్వయంగా తక్షణ చర్యలు తీసుకుందని వివరించారు.
పౌరులను కొత్త తరహా మోసాల నుంచి రక్షించడం కూడా న్యాయవ్యవస్థకు ముఖ్యమైన బాధ్యత అని ఆయన వ్యాఖ్యల సారాంశం.
భారతదేశంలో బహుళ-స్థాయి వ్యవస్థ
భారతదేశంలో ఆర్థిక నేరాల నియంత్రణ వ్యవస్థను కేవలం ఒకే చట్టంతో అర్థం చేసుకోవద్దని జస్టిస్ సూర్యకాంత్ అన్నారు.
అనేక దశాబ్దాలుగా అభివృద్ధి చెందిన బహుళ-స్థాయి వ్యవస్థగా దీనిని చూడాలని చెప్పారు. ఇందులో చట్టాలు, దర్యాప్తు సంస్థలు, న్యాయ సంస్థలు, న్యాయ సూత్రాలు ప్రత్యేక పాత్రలు పోషిస్తాయని వివరించారు.
ఈ సందర్భంగా ఆయన Prevention of Money Laundering Act (PMLA), 2002ను ప్రస్తావించారు. అలాగే Fugitive Economic Offenders Act, 2018 గురించিও మాట్లాడారు.
PMLA దుర్వినియోగంపై ఆరోపణలు
అయితే ఈ వ్యవస్థలు పూర్తిగా లోపరహితమైనవి కాదని జస్టిస్ సూర్యకాంత్ స్పష్టం చేశారు.
PMLA కింద దర్యాప్తు సంస్థలు అధికారాలను దుర్వినియోగం చేస్తున్నాయని చాలామంది ఆరోపిస్తున్నారని చెప్పారు.
నిర్దిష్ట కారణాలు చూపకుండా అరెస్టులు చేయడం వంటి ఆరోపణలు ఉన్నాయని తెలిపారు. అందుబాటులో ఉన్న వాస్తవాల ఆధారంగా అవసరమైన దానికంటే ఎక్కువ కాలం నిర్బంధంలో ఉంచుతున్నారనే విమర్శలు కూడా ఉన్నాయని అన్నారు.
ఇలాంటి ఆరోపణలు వచ్చిన ప్రతి సందర్భంలో పరిస్థితిని సరిదిద్దేందుకు న్యాయవ్యవస్థ జోక్యం చేసుకుందని చెప్పారు.
అరెస్టు కారణాలు రాతపూర్వకంగా ఇవ్వాలి
అరెస్టు విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన కీలక తీర్పును కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు.
నిందితుడికి అరెస్టుకు గల కారణాలను కేవలం చదివి వినిపించడం సరిపోదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసిందన్నారు. ఆ కారణాలను రాతపూర్వకంగా అందించాలని కోర్టు తీర్పు ఇచ్చిందని చెప్పారు.
ఇది నిందితుడి హక్కుల పరిరక్షణలో ముఖ్యమైన అంశమని వివరించారు.
న్యాయ ప్రక్రియకు ప్రాధాన్యం
చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని సుప్రీంకోర్టు దశాబ్దాలుగా చెబుతోందని జస్టిస్ సూర్యకాంత్ అన్నారు.
అలాగే నిర్దోషిత్వ భావన కూడా భారత న్యాయశాస్త్రంలో కీలక సూత్రమని పేర్కొన్నారు.
ఆర్థిక నేరాలపై కఠిన చర్యలు అవసరమైనప్పటికీ, పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలగకుండా చూడాలని ఆయన వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి.
ఆర్థిక నేరాలను అరికట్టడం, అక్రమంగా సంపాదించిన డబ్బును తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం, అదే సమయంలో చట్టబద్ధమైన న్యాయ ప్రక్రియను కాపాడటం మధ్య సమతుల్యత అవసరమని ఆయన ప్రసంగం స్పష్టం చేసింది.