హిమాలయ ప్రాంతానికి పెరుగుతున్న ముప్పు
నేపాల్లో ఇటీవల సంభవించిన భారీ వరదలు, కొండచరియలు విరిగిపడిన ఘటనలు హిమాలయ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న ప్రమాదాలను మరోసారి గుర్తుచేశాయి.
లక్షలాది లీటర్ల నీరు, శిథిలాలు ఒక్కసారిగా పర్వత లోయల్లోకి ప్రవహించడం కేవలం నేపాల్కే పరిమితమైన సమస్య కాదని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
భారత్లోని హిమాలయ ప్రాంతాలకు కూడా ఇదొక హెచ్చరిక అని పేర్కొంటున్నారు.
పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, మారుతున్న వర్షపాత సరళి, అస్తవ్యస్తమైన మానవ నిర్మాణాలు హిమాలయాల్లోని మంచు ప్రాంతాల స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ముఖ్యంగా ఉత్తరాఖండ్లోని అలకనంద బేసిన్లో 219 హ్యాంగింగ్ గ్లేసియర్లు ఉండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ఈ హిమానీనదాలు విరిగిపడితే హిమసంపాతాలు సంభవించే అవకాశం ఉంది.
అదే సమయంలో Glacial Lake Outburst Floods (GLOFs) వంటి ప్రమాదాలు కూడా చోటుచేసుకోవచ్చు.
వీటి ప్రభావం పర్వత ప్రాంతాల నుంచి మైదాన ప్రాంతాల వరకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది.
అలకనంద బేసిన్లో 219 హ్యాంగింగ్ గ్లేసియర్లు
ఏప్రిల్ 2026లో నేచర్ జర్నల్లో ప్రచురితమైన అధ్యయనం ప్రకారం, ఉత్తరాఖండ్లోని గర్హ్వాల్ హిమాలయాల్లో ఉన్న అలకనంద బేసిన్లో 219 హ్యాంగింగ్ గ్లేసియర్లను గుర్తించారు.
ఈ గ్లేసియర్లు మొత్తం 71.7 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్నాయి.
వీటిలో దాదాపు 2.39 క్యూబిక్ కిలోమీటర్ల మంచు ఉన్నట్లు అంచనా వేశారు.
ఇందులో సుమారు 0.74 క్యూబిక్ కిలోమీటర్ల మంచు అత్యంత సున్నితమైన “హ్యాంగింగ్ ఐస్ మాస్”గా ఉన్నట్లు అధ్యయనం వెల్లడించింది.
హ్యాంగింగ్ గ్లేసియర్లు అంటే ఏమిటి?
నిటారు పర్వత వాలులపై నిలిచి ఉండే భారీ మంచు దిబ్బలను హ్యాంగింగ్ గ్లేసియర్లు అంటారు.
ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం, వాతావరణ మార్పులు వాటి నిర్మాణం, స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.
ఈ మంచు నిర్మాణాలు సమతుల్యత కోల్పోతే ఒక్కసారిగా భారీ హిమసంపాతాల రూపంలో కూలిపోవచ్చు.
అధ్యయనం ప్రకారం, అస్థిరంగా ఉన్న మంచులో దాదాపు మూడింట ఒక వంతు అలకనంద బేసిన్ ఎగువ ప్రాంతాల్లోనే కేంద్రీకృతమై ఉంది.
ఈ మంచు భాగం విరిగిపడితే అలకనంద నది వెంట భారీ వరదలు సంభవించే అవకాశం ఉంది.
బద్రీనాథ్-మాన ప్రాంతంలో భారీ శిథిల ప్రవాహం
బద్రీనాథ్-మాన ప్రాంతంలో ఒక హ్యాంగింగ్ గ్లేసియర్ విరిగిపడితే 50 మీటర్లకు పైగా, అంటే సుమారు 15 అంతస్తుల భవనం ఎత్తుకు సమానమైన మంచు, శిథిలాల ప్రవాహం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని అధ్యయనం అంచనా వేసింది.
ఇలాంటి ఘటన జరిగితే జనావాసాలతో పాటు రహదారులు, వంతెనలు, ఇతర కీలక మౌలిక సదుపాయాలకు తీవ్ర ముప్పు ఏర్పడవచ్చు.
GLOF అంటే ఏమిటి?
భారీ మంచు, రాళ్లు విరిగిపడి నదులు లేదా సరస్సుల్లో పడినప్పుడు GLOF అంటే Glacial Lake Outburst Flood సంభవించే అవకాశం ఉంటుంది.
మంచు, రాళ్లు, పూడిక నీటితో కలిసి భారీ శిథిల ప్రవాహంగా మారవచ్చు.
ఈ ప్రవాహం దారిలో ఉన్న వంతెనలు, సొరంగాలు, రహదారులు, నివాస ప్రాంతాలకు తీవ్ర నష్టం కలిగించే అవకాశం ఉంది.
వాతావరణ మార్పులతో మరింత ఆందోళన
ఉన్నత హిమాలయాలపై వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకునేందుకు జరుగుతున్న పరిశోధనలకు ఈ అధ్యయనం కూడా కీలక సమాచారాన్ని అందిస్తోంది.
మారుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, భిన్నమైన హిమపాత సరళి, నిటారు వాలులపై మంచు-రాళ్లను స్థిరంగా ఉంచే పరిస్థితుల్లో మార్పులు హిమానీనదాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షణ అవసరం
విపత్తు నిర్వహణ ప్రణాళికలో భాగంగా ఉత్తరాఖండ్లో ప్రమాదానికి గురయ్యే హిమానీనదాలను క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు.
హిమానీనదం పరిమాణం, మంచు పరిమాణం, పర్వత వాలుల పరిస్థితులను నిరంతరం గమనించడం ద్వారా ఆకస్మికంగా మంచు విరిగిపడే ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతాలను ముందుగానే గుర్తించవచ్చు.
తద్వారా లోయల్లో దిగువ ప్రాంతాల్లో ఉన్న జనావాసాలను రక్షించేందుకు అధికారులు ముందస్తు చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.