అవయవ మార్పిడి ద్వారా ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులకు భారీ ఆదాయం.. దాత కుటుంబాలకు మాత్రం ఎలాంటి ఆర్థిక సహాయం లేదు
పేద అవయవ మార్పిడి రోగులకు జీవితాంతం మందులు, చికిత్స ఖర్చులు భారమే
హైదరాబాద్: Telangana Organ Donation : బ్రెయిన్ డెడ్ అయిన తమ కుటుంబ సభ్యుడి అవయవాలను దానం చేసేందుకు అంగీకరించే పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలు తీవ్ర విషాదంలో ఆస్పత్రి నుంచి బయటకు వస్తున్నాయి. వారికి కృతజ్ఞతలు, అభినందనలు తప్ప ఆర్థిక సహాయం మాత్రం అందడం లేదు. మరోవైపు అవయవ మార్పిడి ప్రక్రియ ద్వారా కార్పొరేట్ ఆస్పత్రులకు కోట్ల రూపాయల ఆదాయం వస్తోంది.
తెలంగాణలో Jeevandan వంటి ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని వ్యవస్థలు, మౌలిక వసతులు ఉన్నప్పటికీ.. బ్రెయిన్ డెడ్గా ప్రకటించే కేసుల్లో 96 శాతం ప్రైవేట్ ఆస్పత్రుల్లోనే జరుగుతున్నాయి. దీంతో కుటుంబాల సేవాభావం ద్వారా జరిగే అవయవ దానం, ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులకు భారీ ఆదాయాన్ని తెచ్చిపెడుతోందని కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు.
అవయవాలు దానం చేసే కుటుంబాలే కాదు.. Aarogyasri ద్వారా అవయవ మార్పిడి చేయించుకునే ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల రోగులకు కూడా దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సహాయం అందడం లేదు.
ఒక్క దాతతో రూ.30 లక్షల నుంచి రూ.80 లక్షల వరకు వైద్య బిల్లులు
ఒక కార్పొరేట్ ఆస్పత్రిలో ఒక మల్టీ-ఆర్గన్ డోనర్ నుంచి అవయవాలు సేకరించినప్పుడు.. మొత్తం వైద్య బిల్లులు రూ.30 లక్షల నుంచి రూ.80 లక్షల వరకు ఉంటాయని అంచనాలు చెబుతున్నాయి.
అయితే అవయవ దానం చేసిన కుటుంబాలకు ఈ ఆదాయంలో ఎలాంటి భాగస్వామ్యం ఉండటం లేదు.
World Organ Donation Day సందర్భంగా ప్రతి ఏడాది సన్మానాలు చేయడం తప్ప.. ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు తమకు వచ్చే లాభాల్లో నుంచి కుటుంబాలకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం లేదని కథనం పేర్కొంది.
దేశవ్యాప్తంగా అవయవ దాన రంగం విలువ ప్రస్తుతం రూ.5,000 కోట్ల నుంచి రూ.5,200 కోట్ల వరకు ఉందని అంచనా.
హైదరాబాద్లో అవయవ దాతల సంఖ్యను బట్టి ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులకు ఈ రంగం ద్వారా వచ్చే మొత్తం మార్కెట్ విలువ రూ.100 కోట్ల నుంచి రూ.150 కోట్ల వరకు ఉంటుందని అంచనా.
రోగులు జీవితాంతం చేసే ఖరీదైన ఫాలోఅప్ చికిత్సలు, వైద్య పరీక్షల ఖర్చులు ఇందులో లేవు.
అవయవం వచ్చినా.. జీవితాంతం చికిత్స ఖర్చులే
పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు చెందిన కొందరు రోగులు Aarogyasri వంటి ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల ద్వారా అవయవాలను పొందుతున్నారు. అయితే ఆ తర్వాతి చికిత్స, మందులు, వైద్య పరీక్షల ఖర్చులు వారికి పెద్ద భారంగా మారుతున్నాయి.
ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు కిడ్నీ మార్పిడి కోసం రూ.5 లక్షల నుంచి రూ.15 లక్షల వరకు ప్యాకేజీలు వసూలు చేస్తున్నాయి.
లివర్ మార్పిడికి రూ.20 లక్షల నుంచి రూ.35 లక్షలకు పైగా ఖర్చవుతోంది.
అయితే అవయవ మార్పిడి తర్వాత జీవితాంతం అవసరమయ్యే చికిత్స, మందులు, వైద్య ఖర్చుల కోసం ఎలాంటి ప్రత్యేక ప్రభుత్వ భద్రతా వ్యవస్థ లేదని కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వ స్థాయిలో కనీసం ఒక టోకెన్ ఆర్థిక సహాయం అందించాలి. లేకపోతే ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులకు ఆదాయం పెరుగుతూనే..
అవయవ దానం చేసిన కుటుంబాలు, అవయవాలు పొందిన పేద రోగులు మాత్రం ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లోనే మిగిలిపోతారని కార్యకర్తలు అంటున్నారు.
దాత కుటుంబాలు, అవయవ గ్రహీతలకు దీర్ఘకాలిక సాయం కావాలి
హైదరాబాద్కు చెందిన Cheyutha Foundation వ్యవస్థాపకుడు Bhagwan Reddy.. అవయవ గ్రహీతలు, దాత కుటుంబాలకు దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సహాయం అందించాలని చాలా కాలంగా డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం పొరుగు తెలుగు రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్లో అమలు చేస్తున్న విధానాన్ని పరిశీలించవచ్చని ఆయన చెప్పారు.
“భారతదేశం Organs and Tissue Act ప్రకారం దాత అవయవాలను లాభాల కోసం విక్రయించకూడదు. ఆర్థిక పరిహారం కూడా ఇవ్వకూడదు. అయితే goodwill gestureగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం బ్రెయిన్ డెడ్ లేదా living related persons కుటుంబ సభ్యులకు రూ.1 లక్ష అందిస్తోంది. అంతేకాదు, అవయవ మార్పిడి చేయించుకున్న పేద రోగులకు జీవనోపాధి కోసం నెలకు రూ.10,000 పెన్షన్ కూడా ఇస్తోంది. తెలంగాణలో కూడా ఇలాంటి కార్యక్రమం అవసరం,” అని Bhagwan Reddy చెప్పారు.
అవయవ దాత కుటుంబానికి రూ.1 లక్ష సాయం చేయడం లేదా ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు తమ లాభాల్లో కొంత మొత్తాన్ని ప్రత్యేక ట్రస్ట్లో జమ చేయడం ద్వారా ఈ సమస్యకు కొంత పరిష్కారం చూపవచ్చని ఆయన అన్నారు. ఆ ట్రస్ట్ ద్వారా అవయవ దాత కుటుంబాలు, అవయవ గ్రహీతల తర్వాతి చికిత్సకు సాయం చేయవచ్చని వివరించారు.
తెలంగాణ అవయవ దాన వ్యవస్థలో కీలక గణాంకాలు
- 2025లో తెలంగాణలో నమోదైన మొత్తం 205 మంది deceased donorsలో ప్రైవేట్ ఆస్పత్రుల వాటా 96 శాతం.
- ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో కేవలం 8 మంది donors నమోదయ్యారు.
- ఒక కార్పొరేట్ ప్రైవేట్ ఆస్పత్రిలో ఒక multi-organ donor ద్వారా రూ.30 లక్షల నుంచి రూ.80 లక్షల వరకు వైద్య బిల్లులు వస్తున్నాయి.
- హైదరాబాద్లో ఆస్పత్రులకు అంచనా వార్షిక revenue pool రూ.157.8 కోట్లు లేదా రూ.160 కోట్ల వరకు ఉంది.
- దేశవ్యాప్తంగా ఈ రంగం విలువ ఏడాదికి సుమారు రూ.5,000 కోట్ల నుంచి రూ.5,200 కోట్ల వరకు ఉంది.
- భారీ ఆదాయం కారణంగా కొన్ని ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు organ donations కోసం ప్రత్యేక Centre of Excellenceలను ఏర్పాటు చేశాయి.
- అవయవాలు దానం చేసే కుటుంబాలకు ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు వైద్య బిల్లును పూర్తిగా రూ.0గా చేయాలని డిమాండ్ ఉంది.
ప్రధానంగా లేవనెత్తుతున్న డిమాండ్లు
- దాత కుటుంబాలకు ఆర్థిక సాయం: అవయవ దానం చేసిన బ్రెయిన్ డెడ్ లేదా living related persons కుటుంబాలకు కనీసం రూ.1 లక్ష వంటి టోకెన్ సాయం అందించాలి.
- అవయవ గ్రహీతలకు దీర్ఘకాలిక మద్దతు: Aarogyasri ద్వారా అవయవ మార్పిడి చేయించుకున్న పేద రోగులకు జీవితాంతం మందులు, చికిత్స కోసం ఆర్థిక భద్రత కల్పించాలి.
- ప్రైవేట్ ఆస్పత్రుల భాగస్వామ్యం: అవయవ మార్పిడి ద్వారా వచ్చే ఆదాయంలో కొంత మొత్తాన్ని దాత కుటుంబాలు, గ్రహీతల aftercare కోసం ప్రత్యేక ట్రస్ట్కు కేటాయించే విధానాన్ని పరిశీలించాలి.