టీఎఫ్‌ఆర్‌ 1.9కి పతనం.. రీప్లేస్‌మెంట్‌ స్థాయి 2.1 కంటే తక్కువ
కుటుంబ నియంత్రణ ప్రోత్సాహకాలు, ‘ఇద్దరు పిల్లల నిబంధన’పై కీలక సూచనలు
భారతదేశం: భారతదేశంలో జననాల రేటు గణనీయంగా తగ్గుతోంది. దేశ జనాభా స్వరూపం కూడా వేగంగా మారుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న కొన్ని కుటుంబ నియంత్రణ విధానాల్లో మార్పులు చేయాలని ప్రధాని ఆర్థిక సలహా మండలి (EAC-PM) సూచించింది.
EAC-PM ఈ అంశంపై “ది గోస్ట్ ఆఫ్ పాపులేషన్ పాస్ట్: హౌ పాపులేషన్ కంట్రోల్ పర్సిస్ట్స్ ఇన్ ఇండియా” పేరుతో వర్కింగ్ పేపర్‌ను విడుదల చేసింది. దేశంలో మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు (TFR) ప్రస్తుతం 1.9కి పడిపోయిందని నివేదిక వెల్లడించింది.
రీప్లేస్‌మెంట్‌ స్థాయి కంటే తక్కువ
ఒక తరం జనాభా మరో తరంతో భర్తీ కావడానికి అవసరమైన సంతానోత్పత్తి రేటును రీప్లేస్‌మెంట్‌ స్థాయిగా పరిగణిస్తారు. భారతదేశంలో ఈ స్థాయి 2.1గా ఉంది. అయితే దేశంలో TFR ఇప్పుడు 1.9కి తగ్గింది.
బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్‌ను మినహాయిస్తే మిగతా దేశంలో సగటు TFR 1.6గా ఉందని EAC-PM తెలిపింది. ఇది ఉత్తర ఐరోపా దేశాల సగటు 1.5, అమెరికా సగటు 1.6తో సమానంగా ఉంది.
ఇప్పటికే రీప్లేస్‌మెంట్‌ స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాల్లో ప్రత్యక్ష ప్రయోజన బదిలీలు, స్టెరిలైజేషన్‌ ఇన్సెంటివ్‌లను కొనసాగించడంలో ఆర్థికపరమైన తార్కికం లేదని EAC-PM అభిప్రాయపడింది.
స్టెరిలైజేషన్‌ ఇన్సెంటివ్‌లకు ముగింపు
శాశ్వత కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతుల్లో ఒకటైన స్టెరిలైజేషన్‌కు ప్రస్తుతం కొన్ని ప్రోత్సాహకాలు అందిస్తున్నారు. ఇలాంటి మోటివేషనల్‌ ఇన్సెంటివ్‌లను నిలిపివేయాలని EAC-PM సూచించింది.
అలాగే దంపతులు ఇద్దరు పిల్లలకే పరిమితం కావాలని ప్రోత్సహించే ASHA వర్కర్ల ఇన్సెంటివ్‌లను కూడా నిలిపివేయాలని పేర్కొంది.
కుటుంబ నియంత్రణను ప్రోత్సహించే అవార్డుల విధానాన్ని కూడా రద్దు చేయాలని సిఫార్సు చేసింది. ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవ వేడుకలు, పురుషుల కుటుంబ నియంత్రణ పక్షోత్సవాల నిర్వహణను కూడా నిలిపివేయాలని తెలిపింది.
‘ఇద్దరు పిల్లల నిబంధన’పై మార్పులు
దేశంలోని కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఇద్దరు పిల్లల నిబంధన ఆధారంగా కొన్ని పదవులు, ప్రయోజనాలకు అనర్హతలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి నిబంధనల వల్ల ఏర్పడుతున్న అనర్హతలను తొలగించాలని EAC-PM సూచించింది.
ప్రస్తుతం అనేక రాష్ట్రాల్లో జననాల రేటు ఇప్పటికే రీప్లేస్‌మెంట్‌ స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉంది. ఈ పరిస్థితుల్లో పాత జనాభా నియంత్రణ విధానాలను కొనసాగించడం అవసరం లేదని నివేదిక అభిప్రాయపడింది.
‘మిషన్ పరివార్ వికాస్’లో మార్పులు
రీప్లేస్‌మెంట్‌ స్థాయిలో లేదా అంతకంటే తక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాల ప్రస్తుత జనాభా పరిస్థితికి అనుగుణంగా ‘మిషన్ పరివార్ వికాస్’ పరిధిని మార్చాలని EAC-PM సూచించింది.
రాష్ట్రాల మధ్య జనాభా పరిస్థితుల్లో తేడాలు ఉన్నాయని నివేదిక పేర్కొంది. అందువల్ల అన్ని రాష్ట్రాలకు ఒకే విధమైన కుటుంబ నియంత్రణ విధానాన్ని అమలు చేయడం కంటే స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా విధానాలను మార్చాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపింది.
విధాన పత్రాల్లోనూ మార్పులు
జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయి విధాన పత్రాల్లో ఉపయోగిస్తున్న భాషపైనా EAC-PM కీలక సూచన చేసింది.
జనాభా తగ్గింపు, జనాభా నియంత్రణ, జనాభా ‘స్థిరీకరణ’ వంటి పదజాలాన్ని విధాన పత్రాల నుంచి పూర్తిగా తొలగించాలని నివేదిక పేర్కొంది.
జనాభా పరిస్థితులు మారుతున్న నేపథ్యంలో ప్రభుత్వ విధానాల లక్ష్యాలు కూడా మారాల్సిన అవసరం ఉందని EAC-PM తన వర్కింగ్ పేపర్‌లో వివరించింది.
ఏపీ, తెలంగాణలో TFR ఎంతంటే?
దేశంలోని అనేక రాష్ట్రాల్లో గత రెండు దశాబ్దాలుగా TFR రీప్లేస్‌మెంట్‌ స్థాయి కంటే తక్కువగానే నమోదవుతోంది.
EAC-PM నివేదిక ప్రకారం.. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో TFR 1.4గా ఉంది. తెలంగాణ, కర్ణాటకలో 1.5 చొప్పున నమోదైంది.
కేరళ, తమిళనాడులో TFR 1.3 చొప్పున ఉంది. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 1.3గా నమోదైంది. పంజాబ్‌లో 1.4గా ఉంది.
గోవాలో TFR 1.6గా ఉంది. హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌లో 1.5గా నమోదైంది. సిక్కింలో దేశంలోనే తక్కువగా 1.0గా ఉంది.
మహారాష్ట్రలో TFR 1.4గా ఉంది. దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో 1.2గా నమోదైంది.
2001తో పోలిస్తే జననాల్లో భారీ తగ్గుదల
భారతదేశంలో వార్షిక జననాల సంఖ్య కూడా గణనీయంగా తగ్గింది.
2001లో దేశంలో సుమారు 2.93 కోట్ల జననాలు నమోదయ్యాయి. 2023 నాటికి ఈ సంఖ్య దాదాపు 2.32 కోట్లకు పడిపోయింది.
అంటే 22 ఏళ్ల వ్యవధిలో వార్షిక జననాల సంఖ్య సుమారు ఐదో వంతు తగ్గింది.
50 ఏళ్ల క్రితం స్థాయికి జననాలు
2023లో నమోదైన జననాల సంఖ్య మరో అంశాన్ని కూడా స్పష్టం చేస్తోంది.
2023లో దేశంలో నమోదైన సుమారు 2.32 కోట్ల జననాలు.. సరిగ్గా 50 ఏళ్ల క్రితం, అంటే 1974లో నమోదైన జననాల సంఖ్యతో సమానంగా ఉన్నాయి.
ఒకవైపు జనాభా పరిమాణం పెరుగుతున్నప్పటికీ, మరోవైపు ప్రతి ఏడాది పుడుతున్న పిల్లల సంఖ్య తగ్గుతోంది. ఈ మార్పు దేశ జనాభా డెమోగ్రాఫిక్‌ ప్రొఫైల్‌లో వస్తున్న మార్పులను సూచిస్తోంది.
ఈ నేపథ్యంలో జనాభా నియంత్రణపై గతంలో రూపొందించిన విధానాలను సమీక్షించి, తక్కువ జననాల రేటు ఉన్న రాష్ట్రాల ప్రస్తుత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా కొత్త విధానాలను రూపొందించాలని EAC-PM సూచించింది.