ఆలస్య నమోదుపై కేంద్రం కఠిన చర్యలు
ఏడాది దాటితే అధికారుల అనుమతి తప్పనిసరి
జనన, మరణాల నమోదును మరింత ఖచ్చితంగా, సకాలంలో చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త నిబంధనలు తీసుకొచ్చింది. ఈ మార్పులు దేశవ్యాప్తంగా అమల్లోకి రానున్నాయి. రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ బర్త్స్ అండ్ డెత్స్ (సవరణ) చట్టం, 2026 అక్టోబర్ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి రానుంది.
రిజిస్ట్రార్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా మృత్యుంజయ్ కుమార్ నారాయణ్ ఈ విషయాన్ని గెజెట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా ప్రకటించారు. పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల్లో ఈ బిల్లుకు ఆమోదం లభించింది. తర్వాత రాష్ట్రపతి ఆమోదం కూడా లభించింది. దీంతో బిల్లు అధికారికంగా చట్టరూపం దాల్చింది.
ఆలస్య నమోదుపై కఠిన నిబంధనలు
కొత్త చట్టం ప్రకారం జననం లేదా మరణం జరిగిన తర్వాత ఆలస్యంగా నమోదు చేసుకునే ప్రక్రియలో మార్పులు ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఒక సంవత్సరం తర్వాత చేసే నమోదుపై అధికారులు మరింత జాగ్రత్తగా పరిశీలన చేయనున్నారు.
జననం లేదా మరణం జరిగిన తేదీ నుంచి ఒక సంవత్సరం నుంచి రెండు సంవత్సరాల మధ్య ఆలస్యమైతే ప్రత్యేక అనుమతి అవసరం. ఇందుకోసం జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, అంటే డీఎం, లేదా సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్, అంటే ఎస్డీఎం ఆదేశం తీసుకోవాలి.
డీఎం అధికారం ఇచ్చిన ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశంతో కూడా నమోదు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ముందుగా ఘటన నిజమైనదేనని ధృవీకరించాలి. ఆ తర్వాతే నిర్దేశిత రుసుము చెల్లించి నమోదు చేస్తారు.
రెండేళ్లు దాటితే మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశం
జననం లేదా మరణం జరిగి రెండు సంవత్సరాలకు మించి ఆలస్యమైతే మరింత కఠినమైన ప్రక్రియ ఉంటుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశం తప్పనిసరి.
ఘటనకు సంబంధించిన వివరాలను ధృవీకరించిన తర్వాతే మేజిస్ట్రేట్ నమోదు ప్రక్రియకు అనుమతి ఇస్తారు. ఇందుకోసం నిర్దేశించిన రుసుమును కూడా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
అంటే ఇకపై సంవత్సరాలు గడిచిన తర్వాత జనన, మరణాల నమోదును సాధారణ ప్రక్రియలో పూర్తి చేయడం సాధ్యం కాదు. సంబంధిత అధికారుల అనుమతి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
21 రోజుల్లోపు నమోదు చేయాలి
సాధారణంగా జననం లేదా మరణం జరిగిన 21 రోజుల్లోపు నమోదు చేయాలి. ఈ సమయంలో నమోదు చేస్తే సాధారణ ప్రక్రియలో రికార్డును నమోదు చేయవచ్చు.
21 రోజుల తర్వాత నమోదు చేస్తే రాష్ట్ర నిబంధనల ప్రకారం లేట్ ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో సంబంధిత అధికారుల అనుమతి కూడా అవసరం కావచ్చు.
అయితే కొత్త చట్టంలోని ప్రధాన మార్పులు ఒక సంవత్సరం తర్వాత జరిగే ఆలస్య నమోదులకు సంబంధించినవిగా ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
రికార్డులపై మరింత పర్యవేక్షణ
జనన, మరణాల రికార్డులు ప్రభుత్వానికి కీలకమైన సమాచారం. పలు ప్రభుత్వ సేవలు, అధికారిక పత్రాలు, జనాభాకు సంబంధించిన వివరాల్లో ఈ రికార్డులు ఉపయోగపడతాయి.
ఈ నేపథ్యంలో రికార్డులు సరిగ్గా ఉండేలా చూడడంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది. ఆలస్యంగా నమోదయ్యే వివరాలపై మరింత పర్యవేక్షణ ఉండేలా కొత్త నిబంధనలు తీసుకొచ్చింది.
ఘటన నిజమైనదేనా? ఇచ్చిన వివరాలు సరైనవేనా? అనే అంశాలను అధికారులు పరిశీలిస్తారు. ధృవీకరణ పూర్తయిన తర్వాతే తదుపరి ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది.
ప్రజలకు అధికారుల సూచన
జననం లేదా మరణం జరిగిన వెంటనే నమోదు చేయాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. చివరి వరకు వేచి ఉండకుండా వీలైనంత త్వరగా రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తి చేసుకోవాలని చెబుతున్నారు.
ఆలస్యంగా నమోదు చేయాల్సిన పరిస్థితి వస్తే సంబంధిత అధికారులను సంప్రదించాలి. తమ ప్రాంతీయ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం లేదా జిల్లా పరిపాలన కార్యాలయం నుంచి వివరాలు తెలుసుకోవచ్చు.
ముఖ్యంగా అవసరమైన పత్రాలు, అనుమతులు, రుసుము వివరాలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.
కొత్త నిబంధనల అమలుతో ఆలస్య నమోదులపై పర్యవేక్షణ మరింత పెరగనుంది. జనన, మరణాల రికార్డులు ఖచ్చితంగా ఉండేలా చర్యలు తీసుకోనున్నారు. ప్రజలు కూడా జననం లేదా మరణం జరిగిన 21 రోజుల్లోపు నమోదు చేసుకోవడంపై దృష్టి పెట్టాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.