మహిళా న్యాయవాదులకు ‘పోష్’ చట్టం గుడ్డిగా వర్తించదు: సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

న్యాయవాదులకు ప్రత్యేక నియమావళి అవసరం

న్యూఢిల్లీ: మహిళా న్యాయవాదుల రక్షణకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది.

న్యాయవాద వృత్తిలో ఉన్న మహిళలకు పని ప్రదేశాల్లో లైంగిక వేధింపుల నిరోధక చట్టం (POSH Act) నిబంధనలను ఒకే మూస పద్ధతిలో అమలు చేయలేమని స్పష్టం చేసింది.

దేశవ్యాప్తంగా కోర్టులు, ట్రిబ్యునళ్లు, పాక్షిక న్యాయ ప్రాధికార సంస్థల్లో ప్రాక్టీస్ చేస్తున్న మహిళా న్యాయవాదుల కోసం ప్రత్యేక నియమావళి అవసరమని ధర్మాసనం పేర్కొంది. ఈ మేరకు కేంద్రం, సంబంధిత పక్షాలు కలిసి నమూనా నిబంధనలు రూపొందించాలని సూచించింది.

సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్లపై విచారణ

స్టేట్ బార్ కౌన్సిళ్లు, బార్ అసోసియేషన్లలో నమోదైన మహిళా న్యాయవాదులకు 2013 నాటి ‘పోష్’ చట్టాన్ని అమలు చేయాలంటూ పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి.

ఈ పిటిషన్లను జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ అగస్టీన్ జార్జ్ మసీహ్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం విచారించింది.

ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టులో అమలవుతున్న అంతర్గత నిబంధనలు సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ప్రాంగణానికే పరిమితమవుతున్నాయని ధర్మాసనం తెలిపింది. హైకోర్టులు, జిల్లా కోర్టులు, ఇతర ట్రిబ్యునళ్లలో ప్రాక్టీస్ చేస్తున్న మహిళా లాయర్లకు కూడా తగిన రక్షణ ఉండాలని స్పష్టం చేసింది.

దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధానం కోసం చర్యలు

మహిళా న్యాయవాదుల రక్షణకు సంబంధించి దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధమైన విధానం అవసరమని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. ఇందుకోసం కేంద్రం, సంబంధిత సంస్థలు సంయుక్తంగా సమావేశం నిర్వహించాలని కోరింది.

ఆ సమావేశంలో నమూనా నిబంధనలు సిద్ధం చేయాలని సూచించింది. ఈ నిబంధనలు వివిధ కోర్టులు, ట్రిబ్యునళ్లు, ఇతర పాక్షిక న్యాయ సంస్థల్లో పనిచేసే మహిళా న్యాయవాదులకు రక్షణ కల్పించేలా ఉండాలని పేర్కొంది.

బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియాకు సూచనలు

లీగల్ ప్రొఫెషన్‌లో ఉన్న మహిళల సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు ఉమ్మడి నిబంధనలు తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తామని బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా (BCI) తరఫు న్యాయవాది కోర్టుకు తెలిపారు.

దీనిపై సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. ప్రస్తుతం వివిధ రాష్ట్రాల బార్ కౌన్సిళ్లలో ఇలాంటి నిబంధనలు ఏవైనా అమలులో ఉన్నాయా అనే సమాచారాన్ని సేకరించాలని సూచించింది.

వివిధ రాష్ట్రాల్లో అమలవుతున్న విధానాలను పరిశీలించడం ద్వారా సమగ్ర నియమావళిని రూపొందించేందుకు వీలుంటుందని కోర్టు సూచించింది.

అంతర్గత ఫిర్యాదుల కమిటీలపై ప్రస్తావన

గత ఏడాది ఆగస్టులో ఈ పిటిషన్‌ను విచారణకు స్వీకరించిన సమయంలో సుప్రీంకోర్టు కీలక అంశాన్ని ప్రస్తావించింది. బార్ కౌన్సిళ్లు, బార్ అసోసియేషన్లలో అంతర్గత ఫిర్యాదుల కమిటీలు (ICC) ఏర్పాటు చేయాలని కోరిన విషయాన్ని గుర్తు చేసింది.

మహిళా న్యాయవాదులు లైంగిక వేధింపులపై ఫిర్యాదు చేసేందుకు స్పష్టమైన వ్యవస్థ ఉండాలని పిటిషనర్లు కోరారు.

ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా స్పష్టమైన, ఒకే విధమైన నిబంధనలు లేకపోవడంతో మహిళా న్యాయవాదులకు లభిస్తున్న రక్షణలో తేడాలు ఉన్నాయని పిటిషనర్లు కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు.

నవంబర్ 25కు తదుపరి విచారణ

మహిళా న్యాయవాదుల రక్షణ కోసం సమగ్ర విధివిధానాలను రూపొందించే అంశంపై సుప్రీంకోర్టు దృష్టి పెట్టింది. కేంద్రం, బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా, ఇతర సంబంధిత పక్షాలు కలిసి ఈ అంశంపై ముందుకు వెళ్లాలని సూచించింది.

వివిధ రాష్ట్రాల్లో అమలవుతున్న నిబంధనలపై సమాచారాన్ని సేకరించిన తర్వాత మరింత స్పష్టమైన విధానాన్ని రూపొందించే అవకాశం ఉంది.

ఈ అంశంపై తదుపరి విచారణను సుప్రీంకోర్టు నవంబర్ 25వ తేదీకి వాయిదా వేసింది.