కొసోవోలో యుద్ధ నేరాల తీర్పులపై భారీ నిరసనలు

వేలాదిగా రోడ్లపైకి ప్రజలు

కొసోవోలో మాజీ తిరుగుబాటు కమాండర్లకు యుద్ధ నేరాల కేసుల్లో శిక్షలు విధించడంపై నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ నెలలో వెలువడిన తీర్పులకు వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్తంగా ఆందోళనలు జరుగుతున్నాయి. శుక్రవారం వర్షంలోనూ వేలాది మంది ప్రజలు రోడ్లపైకి వచ్చారు.

ఈ నిరసనలతో ప్రధాని అల్బిన్ కుర్తి ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి మరింత పెరిగింది. ఇప్పటికే కొసోవో 18 నెలలకు పైగా రాజకీయ ప్రతిష్ఠంభనను ఎదుర్కొంటోంది.

మాజీ నేతలకు జైలు శిక్షలు

1998-99లో సెర్బియా నుంచి స్వాతంత్య్రం కోసం జరిగిన యుద్ధంలో యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడ్డారని మాజీ అధ్యక్షుడు హషీమ్ థాచీతో పాటు మరో ముగ్గురిని నెదర్లాండ్స్‌లోని ప్రత్యేక న్యాయస్థానం తేల్చింది.

వారికి 13 నుంచి 25 ఏళ్ల వరకు జైలు శిక్షలు విధించింది. ఈ తీర్పులపై కొసోవోలో తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది.

కొసోవో ప్రజల్లో కొంతమంది ఈ తీర్పులను అన్యాయంగా భావిస్తున్నారు. రాజకీయాల్లోకి రాకముందు థాచీ నాయకత్వం వహించిన కొసోవో లిబరేషన్ ఆర్మీ (కేఎల్‌ఏ) సెర్బియా అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిందని వారు చెబుతున్నారు.

ఈ ఘర్షణల్లో 13 వేలకు మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. నాటో బాంబు దాడుల తర్వాత సెర్బియా తన బలగాలను ఉపసంహరించుకుంది. దీంతో యుద్ధం ముగిసింది.

‘నా పేరుతో కాదు’ అంటూ నిరసనలు

యుద్ధ నేరాల తీర్పులకు వ్యతిరేకంగా సెప్టెంబర్ 17 నుంచి రోజూ ర్యాలీలు జరుగుతున్నాయి. ఈ ఆందోళనల్లో ఎక్కువగా యువత పాల్గొంటోంది.

‘నా పేరుతో కాదు’ అనే నినాదంతో నిరసనకారులు రోడ్లపైకి వస్తున్నారు. శుక్రవారం జరిగిన ఆందోళనల్లో ఎరుపు, నలుపు రంగుల అల్బేనియా జెండాలను ప్రదర్శించారు.

కేఎల్‌ఏను ప్రశంసించే బ్యానర్లను కూడా ప్రదర్శించారు. జైలు శిక్షలు అనుభవిస్తున్న మాజీ యోధులకు మద్దతుగా నినాదాలు చేశారు.

ప్రస్తుతం ఈ నిరసనలు ఎక్కువగా ప్రశాంతంగానే కొనసాగుతున్నాయి. అయితే రాజకీయ విభేదాలు మాత్రం మరింత పెరుగుతున్నాయి.

అక్టోబర్ 1న భారీ సభ

కొసోవో రాజధాని ప్రిస్టినాలో అక్టోబర్ 1న భారీ సభ నిర్వహించేందుకు ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. ఈ సభకు పదుల వేల మంది హాజరయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు.

నిరసనలు మరింత విస్తరించడంతో కుర్తి ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. యుద్ధ నేరాల కేసుల్లో శిక్షలు పడిన మాజీ నేతలకు ప్రభుత్వం స్పష్టమైన చర్యలతో అండగా నిలవాలని నిరసనకారులు కోరుతున్నారు.

రాజకీయ సంక్షోభంతో పెరిగిన ఒత్తిడి

కొసోవోలో ఇప్పటికే రాజకీయ పరిస్థితి సంక్లిష్టంగా ఉంది. 18 నెలలకు పైగా కొనసాగుతున్న రాజకీయ ప్రతిష్ఠంభనతో అధ్యక్షుడి ఎన్నిక నిలిచిపోయింది.

ఈ పరిస్థితుల్లో రెండు ముందస్తు ఎన్నికలు జరిగాయి. జూన్‌లో జరిగిన ఎన్నికల తర్వాత దాదాపు రెండు వారాల క్రితం అల్బిన్ కుర్తి ప్రధాని పదవి చేపట్టారు.

తదుపరి అధ్యక్షుడి ఎంపికపై ప్రతిపక్షాలతో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడానికి ఆయనకు అక్టోబర్ 6 వరకు గడువు ఉంది.

ఆలోగా ఒప్పందం కుదరకపోతే మరోసారి ముందస్తు ఎన్నికలు జరిగే అవకాశం ఉంది. దీంతో ఇప్పటికే యూరప్‌లోని పేద దేశాల్లో ఒకటైన కొసోవో ఆర్థిక పరిస్థితిపై కూడా ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ప్రభుత్వంపై తీవ్ర ఒత్తిడి

రాజకీయ విశ్లేషకుడు అర్టాన్ ముహాక్షిరి ఈ పరిస్థితిపై అసోసియేటెడ్ ప్రెస్‌తో మాట్లాడారు. యుద్ధ నేరాలపై జరుగుతున్న నిరసనలు రాజకీయ పరిస్థితిని మరింత సంక్లిష్టం చేశాయని చెప్పారు.

విభేదాలు మరింత లోతుగా మారాయని అన్నారు. ఈ అంశాన్ని రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు.

అన్ని పార్టీలు ఈ పరిణామాల నుంచి గరిష్ఠ ప్రయోజనం పొందాలని చూస్తున్నాయని చెప్పారు. నిరసనలు ప్రభుత్వంపై తీవ్ర ఒత్తిడి తెస్తున్నాయని వివరించారు.

స్పెషలిస్ట్ ఛాంబర్స్‌పై డిమాండ్

గతంలో థాచీ నాయకత్వం వహించిన డెమొక్రటిక్ పార్టీ ఆఫ్ కొసోవో కూడా ఈ వ్యవహారంపై స్పందించింది. నెదర్లాండ్స్‌లోని హేగ్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న స్పెషలిస్ట్ ఛాంబర్స్ పరిధిని పరిమితం చేయాలని డిమాండ్ చేస్తోంది.

థాచీతో పాటు కద్రి వెసెలి, రెక్సెప్ సెలిమి, జకుప్ క్రాస్ని తదితరులపై ఈ న్యాయస్థానమే విచారణ జరిపింది.

ఈ తీర్పులపై కొసోవో పార్లమెంటు సోమవారం ఒక ప్రకటనను ఆమోదించే అవకాశం ఉంది.

కుర్తి నుంచి ఇప్పటివరకు స్పష్టమైన స్పందన లేదు

ఈ వారం ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభకు హాజరయ్యేందుకు కుర్తి న్యూయార్క్ వెళ్లారు. ప్రతిపక్షాల డిమాండ్‌పై ఆయన ఇప్పటివరకు స్పందించలేదు.

అయితే జైలు శిక్షలు ఎదుర్కొంటున్న కొసోవో ప్రజలకు అండగా ఉంటామని ఆయన హామీ ఇచ్చారు. వారికి అవసరమైన సహాయం అందిస్తామని చెప్పారు.

న్యాయస్థానానికి వ్యతిరేకంగా తీసుకునే చర్యలు వాస్తవికత కంటే ఎక్కువగా ప్రతీకాత్మకంగానే ఉంటాయని ముహాక్షిరి చెప్పారు.

అలాంటి చర్యలతో న్యాయస్థానం ఏర్పాటుకు మద్దతు ఇచ్చిన యూరోపియన్ యూనియన్‌తో సంబంధాలు దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

కొసోవో-సెర్బియా సంబంధాలపై ప్రభావం

కొసోవో, సెర్బియా మధ్య సంబంధాలను సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి నిలిచిపోయిన చర్చలను మళ్లీ ప్రారంభించాలని ఈయూ ప్రయత్నిస్తోంది.

2008లో బెల్‌గ్రేడ్ అనుమతి లేకుండానే కొసోవో స్వాతంత్య్రాన్ని ప్రకటించింది. అప్పటి నుంచి ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నాయి.

కొసోవో స్వాతంత్య్రానికి అమెరికా, ఈయూ దేశాల్లో ఎక్కువ భాగం మద్దతు ఇస్తున్నాయి. మరోవైపు కొసోవో తమ భూభాగంలో భాగమేనన్న సెర్బియా వాదనకు రష్యా, చైనా మద్దతుగా ఉన్నాయి.

27 దేశాల ఈయూలో చేరే ప్రయత్నాలను ముందుకు తీసుకెళ్లాలంటే సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలని కొసోవో, సెర్బియాలకు ఈయూ సూచించింది.

మాజీ తిరుగుబాటు నేతలకు సాయం చేయాలని డిమాండ్

యుద్ధ నేరాల కేసుల్లో శిక్షలు పడిన మాజీ తిరుగుబాటు నేతలకు ప్రభుత్వం అండగా నిలవాలని నిరసనకారులు కోరుతున్నారు.

ఆర్థిక సాయం అందించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. న్యాయవాదులను నియమించాలని కూడా కోరుతున్నారు.

‘ఫ్రీడం హ్యాజ్ ఎ నేమ్’ సంస్థకు చెందిన ఇస్మాయిల్ తషొల్లి ఈ విషయాలను వెల్లడించారు.

శిక్ష పడిన మాజీ తిరుగుబాటు నేతలను జైళ్ల నుంచి విడుదల చేసే వరకు నిరసనలు కొనసాగుతాయని ఆయన చెప్పారు.

ప్రభుత్వం స్పందించాల్సిన తుది సమయం వచ్చిందని తషొల్లి అన్నారు. తమకు మరో మార్గం లేదని చెప్పారు.

ఈ అన్యాయానికి తాము వెనక్కి తగ్గబోమని ఆయన పేర్కొన్నారు. అధికారంలో ఉన్నవారు ప్రజలకు దూరమవడం మంచిది కాదని అన్నారు.

నిరసనలు.. రాజకీయ ప్రతిష్ఠంభనతో పెరుగుతున్న అనిశ్చితి

యుద్ధ నేరాల తీర్పులపై నిరసనలు కొనసాగుతున్న సమయంలోనే కొసోవో రాజకీయ సంక్షోభం కూడా కొనసాగుతోంది. ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.

అధ్యక్షుడి ఎంపిక, ముందస్తు ఎన్నికల అవకాశం, సెర్బియాతో సంబంధాలు, ఈయూతో చర్చలు వంటి అంశాలు ఇప్పుడు కీలకంగా మారాయి.

ఈ పరిణామాలు కొసోవో రాజకీయ, ఆర్థిక పరిస్థితిపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. రానున్న రోజుల్లో ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షాలు ఎలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంటాయనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.