ఉత్తరేణి మొక్క మన చుట్టూ సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. చాలామంది దీనిని కలుపు మొక్కగా మాత్రమే చూస్తారు. అయితే ప్రాచీన ఆయుర్వేదంలో దీనికి ప్రత్యేక స్థానం ఉందని చెబుతారు. ఉత్తరేణికి అనేక ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయని సంప్రదాయ వైద్యంలో ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి.
పురాణాల్లోనూ ఉత్తరేణి ప్రస్తావన
ఉత్తరేణిని అపమార్గం అని కూడా పిలుస్తారు. పురాణ కథల్లో ఈ మొక్కకు ప్రత్యేక ప్రస్తావన ఉంది. ఇంద్రుడు నముచి అనే రాక్షసుడిని చంపినప్పుడు అతని తల ఇంద్రుడిని వెంటాడిందని కథనం.
ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు ఒక యాగం చేశాడని చెబుతారు. నముచికి కనిపించకుండా ఉండేందుకు ఉత్తరేణిని ఉపయోగించినట్లు పురాణాల్లో పేర్కొంటారు.
వినాయక చవితి పూజల్లోనూ ఉత్తరేణి మొక్కను ఉపయోగిస్తారు. దీంతో ఈ మొక్కకు ఆధ్యాత్మికంగానూ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.
దురద, చర్మ సమస్యలకు ఉపయోగిస్తారని చెబుతారు
ఉత్తరేణి ఆకుల రసాన్ని చర్మంపై వచ్చే దురద, పొక్కులపై రాస్తే ఉపశమనం కలుగుతుందని సంప్రదాయంగా చెబుతారు.
చర్మంపై ఉబ్బు, గజ్జి, తామర వంటి సమస్యలకు కూడా దీనిని ఉపయోగించే పద్ధతులు ఉన్నాయని ఆయుర్వేద వనరుల్లో ప్రస్తావనలు కనిపిస్తాయి.
ఉత్తరేణి ఆకులను నూరి రసాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ రసాన్ని ప్రభావిత ప్రాంతంలో రాస్తారని చెబుతారు.
కాల్చిన ఉత్తరేణి ఆకులను ఆముదంతో కలిపి లేపనంగా ఉపయోగించే సంప్రదాయం కూడా ఉందని చెబుతారు.
కిడ్నీ సమస్యలకు కషాయం?
ఉత్తరేణి ఆకులతో కషాయం తయారు చేసుకుని తీసుకోవడం వల్ల మూత్ర విసర్జన సాఫీగా జరుగుతుందని సంప్రదాయంగా చెబుతారు.
కిడ్నీలను శుభ్రం చేయడంలో ఇది సహాయపడుతుందని కూడా కొన్ని సంప్రదాయ వైద్య విధానాల్లో పేర్కొంటారు.
అయితే కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నవారు స్వయంగా ఏ మొక్క కషాయాన్నీ వాడటం కంటే వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం అవసరం.
పాము, తేలు కాటుకు ఆకులు వాడేవారా?
పాము, తేలు, జెర్రి వంటి విషపూరిత జీవులు కుట్టినప్పుడు ఉత్తరేణి ఆకులను నూరి గాయంపై పెట్టే సంప్రదాయం ఉందని చెబుతారు.
దీంతో నొప్పి, మంట తగ్గుతాయని నమ్మకం ఉంది. విషాన్ని బయటకు లాగుతుందని కూడా సంప్రదాయంగా చెబుతారు.
అయితే పాము లేదా ఇతర విషపూరిత జీవి కరిస్తే ఇది అత్యవసర పరిస్థితి. ఇంటి చిట్కాలపై ఆధారపడకుండా వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి.
కడుపు నొప్పి, అజీర్ణానికి విత్తనాలు
ఉత్తరేణి విత్తనాలను పాలతో కలిపి వండుకుని తీసుకోవడం వల్ల కడుపు నొప్పి, అజీర్ణం తగ్గుతాయని సంప్రదాయంలో చెబుతారు.
జీర్ణక్రియకు ఇది ఉపయోగపడుతుందని కూడా కొన్ని పద్ధతుల్లో పేర్కొంటారు.
అయితే ఏ మొక్క విత్తనాలనైనా వైద్యుల సూచన లేకుండా తీసుకోవడం సురక్షితం అని భావించకూడదు.
కుక్క కాటుకు ఉత్తరేణి వాడకూడదు
పిచ్చి కుక్క కరిచినప్పుడు ఉత్తరేణి విత్తనాల చూర్ణాన్ని ఉపయోగిస్తే హైడ్రోఫోబియా లక్షణాలు తగ్గుతాయని పాత నమ్మకాల్లో చెబుతారు.
కానీ కుక్క కాటు తర్వాత రేబీస్‌ నుంచి రక్షణ కోసం అత్యవసర వైద్య చికిత్స అవసరం. ఉత్తరేణి వంటివి రేబీస్‌కు ప్రత్యామ్నాయ చికిత్స కావు.
కుక్క కరిచిన వెంటనే గాయాన్ని శుభ్రంగా కడిగి, ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
దగ్గు, ఉబ్బసం కోసం పొగ పీల్చే పద్ధతి
దగ్గు, ఉబ్బసం, ఆయాసం వంటి శ్వాస సమస్యలకు ఎండబెట్టిన ఉత్తరేణి ఆకులను కాల్చి వచ్చే పొగను పీల్చే సంప్రదాయం ఉందని చెబుతారు.
దీంతో శ్వాసకు ఉపశమనం లభిస్తుందని కొన్ని సంప్రదాయ పద్ధతులు పేర్కొంటాయి.
అయితే పొగను పీల్చడం వల్ల కొందరికి శ్వాస సమస్యలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఇలాంటి పద్ధతులను వైద్యుల సలహా లేకుండా ప్రయత్నించకపోవడం మంచిది.
పళ్ల ఆరోగ్యానికి ఉత్తరేణి కొమ్మలు
ఉత్తరేణి వేర్లు లేదా కొమ్మలను కాల్చి తయారైన బూడిదను ఉప్పుతో కలిపి పళ్లను తోముకునే సంప్రదాయం ఉందని చెబుతారు.
దీంతో పంటి నొప్పి, పిప్పి పన్ను, చిగుళ్ల సమస్యలు తగ్గుతాయని నమ్మకం ఉంది.
ఉత్తరేణి కొమ్మలతో దంతధావనం చేయడం నోటి ఆరోగ్యానికి మంచిదని కూడా సంప్రదాయంగా చెబుతారు.
అయితే పంటి నొప్పి లేదా చిగుళ్ల సమస్యలు కొనసాగితే డెంటిస్ట్‌ను సంప్రదించడం అవసరం.
రోగనిరోధక శక్తిపై సంప్రదాయ నమ్మకాలు
ఉత్తరేణిని ఔషధంగా ఉపయోగిస్తే రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుందని, అనారోగ్యం నుంచి త్వరగా కోలుకోవడానికి సహాయపడుతుందని సంప్రదాయ వైద్యంలో చెప్పబడుతుంది.
అయితే దీనిపై ఆధారపడి వైద్య చికిత్సను ఆపకూడదు. ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య ఉంటే నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి.
గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం
ఉత్తరేణికి ఆయుర్వేదం, జానపద వైద్యంలో ప్రాధాన్యం ఉన్నట్లు చెప్పబడుతోంది. అయితే ప్రతి ఆరోగ్య సమస్యకు ఇది ఖచ్చితమైన పరిష్కారం అని భావించకూడదు.
ముఖ్యంగా పాము కాటు, కుక్క కాటు, తీవ్రమైన అలర్జీ, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి.