ట్రంప్‌ పదవీకాలం ముగిసినా ఇరాన్‌ సమస్య కొనసాగే అవకాశం
ఆంక్షలు, సైనిక దాడులు.. మధ్యంతర కాల్పుల విరమణలే మార్గమా?
అమెరికా-ఇరాన్‌ ఘర్షణపై కీలక అంచనా
అమెరికా: అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణ ఇప్పట్లో ముగిసేలా కనిపించడం లేదని గతంలో అమెరికా ప్రభుత్వం పనిచేసిన కీలక అధికారి బ్రెట్‌ మెక్‌గర్క్‌ అంచనా వేశారు. ఈ పోరు దీర్ఘకాలం కొనసాగే అవకాశం ఉందని ఆయన చెప్పారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ పదవీకాలం ముగిసే వరకు కూడా ఘర్షణ కొనసాగొచ్చని మెక్‌గర్క్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. అంతేకాదు.. ట్రంప్‌ తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టే వ్యక్తికి కూడా ఇరాన్‌ సమస్య అలాగే మిగిలే అవకాశం ఉందన్నారు.
ఇరాన్‌తో పూర్తిస్థాయి ఒప్పందం కుదుర్చుకునే విషయంలో ప్రస్తుతం స్పష్టమైన మార్గం కనిపించడం లేదని చెప్పారు. దీంతో రెండు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరికొంతకాలం కొనసాగే పరిస్థితి ఉందని ఆయన అంచనా వేశారు.
ఆంక్షలు, సైనిక చర్యలు కొనసాగే అవకాశం
ఇరాన్‌పై అమెరికా ఆర్థిక ఆంక్షలు కొనసాగొచ్చని మెక్‌గర్క్‌ తెలిపారు. అవసరమైన సమయంలో సైనిక దాడులు కూడా జరిగే అవకాశం ఉందన్నారు.
అదే సమయంలో మధ్యంతర కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాలు కుదిరే అవకాశం కూడా ఉందని చెప్పారు. అంటే పూర్తిస్థాయి శాంతి ఒప్పందం కాకుండా.. పరిస్థితిని కొంతకాలం అదుపులో ఉంచే ప్రయత్నాలు జరిగే అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇరాన్‌ రాజకీయ వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పు వస్తే తప్ప ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరకడం కష్టమని మెక్‌గర్క్‌ అన్నారు. ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితుల్లో ఇరాన్‌తో దీర్ఘకాలిక ఒప్పందం సాధించడం అంత సులభం కాదని వివరించారు.
అణు అంశంపై ఒప్పందం మరింత కష్టం
ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమం కూడా అమెరికాకు ప్రధాన సమస్యగా మారింది. ఈ అంశంపై ఇరుదేశాల మధ్య ఒప్పందం కుదరడం మరింత కష్టమేనని మెక్‌గర్క్‌ చెప్పారు.
అణు కార్యక్రమంపై ఇరాన్‌ వైఖరి, అమెరికా భద్రతా ఆందోళనలు రెండూ చర్చల్లో కీలకంగా మారుతున్నాయి. అందువల్ల ఈ అంశంపై ఒక స్పష్టమైన ఒప్పందానికి రావడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టే అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
చర్చలతో పాటు సైనిక ఒత్తిడి
మరోవైపు.. ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం మాత్రం దౌత్య చర్చలు, సైనిక ఒత్తిడి రెండింటినీ కొనసాగిస్తోంది. ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాలు పొందకుండా అడ్డుకోవడమే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని అమెరికా ఇంధన మంత్రి క్రిస్‌ రైట్‌ చెప్పారు.
అవసరమైతే సైనిక చర్యకు సిద్ధంగా ఉన్నామని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో చర్చల మార్గాన్ని కూడా పూర్తిగా మూసివేయలేదని తెలిపారు.
దౌత్యపరమైన పరిష్కారానికి అవకాశం కల్పిస్తూనే.. ఇరాన్‌పై ఒత్తిడి కొనసాగించాలన్నది ట్రంప్‌ ప్రభుత్వ వైఖరిగా కనిపిస్తోంది. దీంతో చర్చలు, సైనిక చర్యల మధ్య అమెరికా విధానం కొనసాగుతోంది.
గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో ఇంధన మౌలిక వసతులకు ముప్పు
గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో ఇంధన మౌలిక వసతుల భద్రతపై ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ఈ ప్రాంతంలోని చమురు, గ్యాస్ సరఫరా వ్యవస్థలపై దాడుల ముప్పు ఉండటం అమెరికాను కూడా కలవరపెడుతోంది.
యుద్ధం కారణంగా చమురు, గ్యాస్ ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని క్రిస్‌ రైట్‌ అంగీకరించారు.
గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో పరిస్థితులు మరింత దిగజారితే ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్‌పై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టమవుతోంది.
అయితే అమెరికాలో పెట్రోల్‌, డీజిల్‌ ధరల విషయంలో రైట్‌ కొంత ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. హర్మూజ్‌ జలసంధి నుంచి చమురు సరఫరా పెరుగుతోందని చెప్పారు.
అమెరికాలో పెట్రోల్‌ ఉత్పత్తి కూడా రికార్డు స్థాయిలో ఉందని తెలిపారు.
ఈ కారణాలతో రానున్న వారాల్లో అమెరికాలో పెట్రోల్‌, డీజిల్‌ ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉందని రైట్‌ అంచనా వేశారు.
చమురు మార్కెట్‌పై యుద్ధ ప్రభావం
గల్ఫ్‌ ప్రాంతంలో ఇటీవల ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో చమురు మార్కెట్‌ కూడా స్పందించింది. యుద్ధం మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన మార్కెట్‌లో కనిపించింది.
అక్టోబర్‌ 1న బ్రెంట్‌ క్రూడ్‌ ధర నాలుగు శాతానికి పైగా పెరిగింది. దీంతో బ్యారెల్‌ ధర 102.31 డాలర్లకు చేరింది.
ఇరాన్‌ నుంచి మరిన్ని దాడులు జరిగే అవకాశం ఉందన్న భయాలు చమురు మార్కెట్‌పై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.
సరఫరాకు అంతరాయం ఏర్పడుతుందన్న ఆందోళన కూడా ధరల పెరుగుదలకు కారణంగా మారుతోంది.
అమెరికా ప్రజలపై పెట్రోల్‌ ధరల ప్రభావం
అమెరికా-ఇరాన్‌ ఘర్షణ ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ అంశంగానే కాకుండా అమెరికా దేశీయ రాజకీయాల్లోనూ చర్చనీయాంశంగా మారింది. ముఖ్యంగా ఇంధన ధరల పెరుగుదలపై ప్రజల్లో ఆందోళన పెరుగుతోంది.
నవంబర్‌ మధ్యంతర ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న సమయంలో ఈ అంశం మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
పెట్రోల్‌ ధరలు పెరిగితే దాని ప్రభావం నేరుగా సామాన్య ప్రజలపై పడుతుంది.
తాజా సీబీఎస్‌ పోలింగ్‌లో కూడా ఇదే విషయం వెల్లడైంది. 10 మందిలో తొమ్మిది మంది అమెరికన్లు ఇరాన్‌ ఘర్షణ వల్ల దేశంలో పెట్రోల్‌, చమురు ధరలు పెరిగాయని భావిస్తున్నట్లు పోలింగ్‌లో తేలింది.
దీంతో ఇరాన్‌ ఘర్షణ ప్రభావం అమెరికా విదేశాంగ విధానానికే పరిమితం కాకుండా.. దేశీయ రాజకీయాలపైనా ప్రభావం చూపే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ముందున్నది సుదీర్ఘ పోరాటమేనా?
బ్రెట్‌ మెక్‌గర్క్‌ అంచనాలను పరిశీలిస్తే అమెరికా-ఇరాన్‌ సమస్యకు తక్షణ పరిష్కారం కనిపించడం లేదు. ఆర్థిక ఆంక్షలు, సైనిక ఒత్తిడి, దౌత్య చర్చలు ఒకేసారి కొనసాగొచ్చు.
మధ్యంతర కాల్పుల విరమణలు కుదిరినా అవి శాశ్వత శాంతికి దారి తీస్తాయా అన్నది ప్రశ్నగానే మిగులుతోంది.
ఇరాన్‌ రాజకీయ వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పు రాకపోతే సమస్య పరిష్కారం కష్టమని మెక్‌గర్క్‌ చెప్పడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.
మరోవైపు.. చమురు మార్కెట్‌పై యుద్ధ ప్రభావం ఇప్పటికే కనిపిస్తోంది. బ్రెంట్‌ క్రూడ్‌ ధర పెరగడం దీనికి ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది.
అయితే అమెరికాలో పెట్రోల్‌ ఉత్పత్తి పెరగడం, హర్మూజ్‌ జలసంధి నుంచి చమురు సరఫరా పెరగడం వల్ల రానున్న వారాల్లో ధరలు కొంత తగ్గే అవకాశం ఉందని క్రిస్‌ రైట్‌ చెబుతున్నారు.
అంతిమంగా.. అమెరికా-ఇరాన్‌ ఘర్షణ ఎప్పుడు ముగుస్తుందన్నది ఇంకా స్పష్టంగా లేదు.
ఈ సమస్య ట్రంప్‌ పదవీకాలం తర్వాత కూడా అమెరికా విదేశాంగ విధానానికి పెద్ద సవాలుగా కొనసాగే అవకాశం ఉందని మెక్‌గర్క్‌ అంచనా వేస్తున్నారు.