నానా పటేకర్ మరణంతో చర్చకు వచ్చిన ప్రశ్న
ప్రముఖ నటుడు నానా పటేకర్ 75 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. గోవాలోని తన నివాసంలో గురువారం (అక్టోబర్ 08) తెల్లవారుజామున ఆయన అపస్మారక స్థితిలో కనిపించారు. వైద్య బృందం అక్కడికి చేరుకుని అత్యవసర చికిత్స అందించినప్పటికీ ఆయనను కాపాడలేకపోయింది.
అనంతరం నానా పటేకర్‌ను డోనా పౌలాలోని మణిపాల్ ఆసుపత్రికి తరలించారు. ఉదయం సుమారు 5:20 గంటలకు ఆయన మృతి చెందినట్లు వైద్యులు ప్రకటించారు. కార్డియాక్ అరెస్ట్ కారణంగానే ఆయన మరణించినట్లు ఆసుపత్రి వైద్యులు ధృవీకరించారు.
నానా పటేకర్ మరణంతో గుండెపోటు, కార్డియాక్ అరెస్ట్ ఒకటేనా అనే చర్చ మొదలైంది. అయితే వైద్యపరంగా ఈ రెండూ వేర్వేరు అత్యవసర పరిస్థితులు.
గుండెపోటు అంటే ఏమిటి?
గుండెకు రక్తం, ఆక్సిజన్‌ను అందించే ధమనుల్లో రక్తం గడ్డకట్టడం లేదా ఇతర కారణాలతో అడ్డంకి ఏర్పడితే గుండెపోటు వస్తుంది.
దీంతో గుండె కండరంలోని కొంత భాగానికి రక్త సరఫరా తగ్గుతుంది. ధమని ఎక్కువసేపు మూసుకుపోయి ఉంటే గుండె కండరానికి నష్టం కూడా ఎక్కువగా ఉండొచ్చు.
గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు ప్రతి ఒక్కరిలో ఒకే రకమైన లక్షణాలు కనిపించవు. కొందరిలో లక్షణాలు తీవ్రంగా ఉంటాయి. మరికొందరిలో స్వల్పంగా ఉండొచ్చు.
గుండెపోటు ప్రధాన లక్షణాలు
- ఛాతీలో నొప్పి లేదా ఒత్తిడి
- చేతులు, వీపు, మెడ, దవడ లేదా పొట్టలో అసౌకర్యం
- శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
- చల్లటి చెమటలు
- వికారం
- తల తిరగడం
కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ లక్షణాలను సాధారణ సమస్యగా భావించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు ఆలస్యం చేయకూడదు.
కార్డియాక్ అరెస్ట్ అంటే ఏమిటి?
కార్డియాక్ అరెస్ట్‌లో గుండె అకస్మాత్తుగా సరిగ్గా కొట్టుకోవడం, రక్తాన్ని శరీరమంతా పంప్ చేయడం ఆపేస్తుంది.
సాధారణంగా గుండె విద్యుత్ కార్యకలాపాల్లో తీవ్రమైన లోపం ఏర్పడుతుంది. దీంతో ప్రమాదకరమైన అరిథ్మియా రావచ్చు.
గుండె రక్తాన్ని పంప్ చేయడం ఆపేస్తే మెదడు, ఊపిరితిత్తులు, ఇతర ముఖ్యమైన అవయవాలకు రక్తప్రసరణ నిలిచిపోతుంది.
వ్యక్తి ఒక్కసారిగా కుప్పకూలి స్పృహ కోల్పోవచ్చు. శ్వాస కూడా ఆగిపోవచ్చు. కొన్నిసార్లు సాధారణ శ్వాసకు బదులుగా గ్యాస్పింగ్ కనిపించవచ్చు.
ఇది అత్యంత అత్యవసర పరిస్థితి. కొన్ని నిమిషాల్లోనే ప్రాణాపాయం ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
గుండెపోటు, కార్డియాక్ అరెస్ట్ మధ్య తేడా ఏంటి?
ఈ రెండు పరిస్థితుల మధ్య ప్రధాన తేడా వాటి కారణంలో ఉంటుంది.
గుండెపోటు ప్రధానంగా రక్తప్రసరణకు సంబంధించిన సమస్య. గుండెకు రక్తం అందించే ధమనిలో అడ్డంకి ఏర్పడటం వల్ల ఇది జరుగుతుంది.
కార్డియాక్ అరెస్ట్ మాత్రం గుండె విద్యుత్ వ్యవస్థలో తీవ్రమైన సమస్య వల్ల గుండె అకస్మాత్తుగా కొట్టుకోవడం ఆపేయడం.
సులభంగా చెప్పాలంటే.. గుండెపోటులో గుండెకు రక్తం అందడంలో సమస్య ఏర్పడుతుంది. కార్డియాక్ అరెస్ట్‌లో గుండె పని చేయడమే ఆగిపోతుంది.
గుండెపోటు కార్డియాక్ అరెస్ట్‌కు కారణమవుతుందా?
అవును. కొన్ని సందర్భాల్లో గుండెపోటు కార్డియాక్ అరెస్ట్‌కు దారితీయవచ్చు.
గుండెపోటు వల్ల గుండె లయలో ప్రమాదకరమైన మార్పులు రావచ్చు. దీంతో కార్డియాక్ అరెస్ట్ సంభవించే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ప్రతి గుండెపోటు కార్డియాక్ అరెస్ట్‌కు దారితీయదు.
అలాగే కార్డియాక్ అరెస్ట్‌కు గుండెపోటు ఒక్కటే కారణం కాదు. ఇతర గుండె సంబంధిత వ్యాధులు కూడా కారణం కావచ్చు.
అరిథ్మియాలు, కార్డియోమయోపతి, గుండె వైఫల్యం వంటి పరిస్థితులు కూడా కార్డియాక్ అరెస్ట్‌కు దారితీయవచ్చు.
కార్డియాక్ అరెస్ట్ వచ్చినప్పుడు ఏం చేయాలి?
ఎవరైనా అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలి స్పందించకపోతే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం కోరాలి.
వ్యక్తి సాధారణంగా శ్వాస తీసుకోవడం లేదని గుర్తిస్తే కార్డియాక్ అరెస్ట్‌గా అనుమానించాలి.
అలాంటి సమయంలో వెంటనే CPR ప్రారంభించడం కీలకం.
AED అందుబాటులో ఉంటే దాన్ని వీలైనంత త్వరగా ఆన్ చేయాలి. పరికరం ఇచ్చే సూచనలను అనుసరించాలి.
ప్రతి నిమిషం చాలా కీలకం. ఆలస్యం అయితే ప్రాణాలతో బయటపడే అవకాశం తగ్గవచ్చు.
ఛాతీ నొప్పి వస్తే ఏం చేయాలి?
అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన ఛాతీ నొప్పి వస్తే దాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, చల్లటి చెమటలు, తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు కూడా ఉంటే వెంటనే స్థానిక అత్యవసర వైద్య సేవలను సంప్రదించాలి.
ఇది గుండెపోటా లేదా మరేదైనా సమస్యా అని ఇంట్లోనే నిర్ధారించుకునే ప్రయత్నం చేయకూడదు.
వైద్యుల సహాయం తీసుకోవడంలో ఆలస్యం చేయకపోవడం చాలా ముఖ్యం.
గుర్తుంచుకోవాల్సిన మూడు ముఖ్యమైన విషయాలు
- గుండెపోటు: గుండెకు రక్తం, ఆక్సిజన్ అందించే ధమనుల్లో అడ్డంకి ఏర్పడటం వల్ల వస్తుంది.
- కార్డియాక్ అరెస్ట్: గుండె విద్యుత్ వ్యవస్థలో తీవ్రమైన సమస్య వల్ల గుండె అకస్మాత్తుగా కొట్టుకోవడం ఆగిపోవడం.
- అత్యవసర స్పందన: ఛాతీ నొప్పి లేదా అకస్మాత్తుగా స్పృహ కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.