భారత్: పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వంపై భారత్ తీవ్ర విమర్శలు చేసింది. ఐక్యరాజ్యసమితి (ఐరాస) వేదికగా పాక్ ప్రభుత్వాన్ని ‘ఫామ్ 47 సర్కార్’గా అభివర్ణించింది. ఉగ్రవాదాన్ని అరికట్టడంపై దృష్టి పెట్టకుండా తప్పుడు ప్రచారానికి పాకిస్థాన్ ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని భారత దౌత్యవేత్త రఘు పూరి ఆరోపించారు. గతంలో పాకిస్థాన్ పెంచి పోషించిన ఉగ్రవాద సంస్థలే ఇప్పుడు ఆ దేశానికి సమస్యగా మారాయని వ్యాఖ్యానించారు. దీంతో ‘ఫామ్ 47 సర్కార్’ అనే పదం మరోసారి వార్తల్లో నిలిచింది. అసలు ఈ పదం వెనుక ఉన్న వివాదం ఏంటి? పాకిస్థాన్ ఎన్నికలతో దీనికి సంబంధం ఏమిటి?
2024 ఎన్నికలతో మొదలైన వివాదం
పాకిస్థాన్లో 2024లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల తర్వాత ‘ఫామ్ 47’ అనే పదం ఎక్కువగా వినిపిస్తోంది. మాజీ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్కు చెందిన పాకిస్థాన్ తెహ్రీక్-ఇ-ఇన్సాఫ్ (పీటీఐ) పార్టీ ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగాయని ఆరోపించింది. ఓట్ల లెక్కింపులో అవకతవకలు జరిగాయని విమర్శించింది. తమ పార్టీ మద్దతుతో పోటీ చేసిన అభ్యర్థులు గెలిచినా, తుది ఫలితాల్లో ఓడిపోయినట్లు చూపించారని పేర్కొంది.
షెహబాజ్ షరీఫ్ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం ఎన్నికల ఫలితాలను మార్చడం ద్వారా అధికారంలోకి వచ్చిందని పీటీఐ ఆరోపించింది. అయితే, ఈ ఆరోపణలను పాక్ ప్రభుత్వం ఎలా చూస్తోందన్నది వేరే అంశం. ఎన్నికల ఫలితాల లెక్కల్లో తేడాలు ఉన్నాయన్న ఆరోపణలు మాత్రం అప్పట్లో పెద్ద వివాదానికి దారితీశాయి.
ఫామ్ 45 అంటే ఏమిటి?
పాకిస్థాన్ ఎన్నికల ప్రక్రియలో ఫామ్ 45 కీలకమైన పత్రం. ప్రతి పోలింగ్ కేంద్రంలో నమోదైన ఓట్ల వివరాలు ఇందులో ఉంటాయి. ఏ అభ్యర్థికి ఎన్ని ఓట్లు వచ్చాయనే సమాచారం ఈ పత్రంలో నమోదు చేస్తారు. అంటే, పోలింగ్ కేంద్రం స్థాయిలో ఓట్ల లెక్కలను తెలుసుకోవడానికి ఫామ్ 45 ఉపయోగపడుతుంది.
ఎన్నికల ఫలితాలపై వివాదం తలెత్తినప్పుడు ఈ పత్రం కీలకంగా మారుతుంది. అభ్యర్థులకు వచ్చిన ఓట్ల వివరాలను పరిశీలించడానికి ఇది ఆధారంగా ఉపయోగపడుతుంది.
పీటీఐ కూడా 2024 ఎన్నికల సమయంలో ఫామ్ 45 పత్రాలను ప్రస్తావిస్తూ అక్రమాలు జరిగాయని ఆరోపించింది.
ఫామ్ 47లో ఏముంటుంది?
ఫామ్ 47 అనేది నియోజకవర్గంలోని వివిధ పోలింగ్ కేంద్రాల ఫలితాలను కలిపి రూపొందించే తాత్కాలిక సమగ్ర ఫలితాల పత్రం.
ఒక నియోజకవర్గంలో పోటీ చేసిన అభ్యర్థులకు వచ్చిన ఓట్లను సమీకరించి ఇందులో నమోదు చేస్తారు.
ఫామ్ 45, ఫామ్ 47 మధ్య ప్రధాన తేడా ఇదే. ఫామ్ 45లో ఒక్కో పోలింగ్ కేంద్రంలో నమోదైన ఓట్ల వివరాలు ఉంటాయి. ఫామ్ 47లో నియోజకవర్గం మొత్తానికి సంబంధించిన సమగ్ర ఫలితాలు ఉంటాయి.
ఈ రెండు పత్రాల్లో నమోదైన లెక్కలు సరిపోలకపోతే ఎన్నికల ఫలితాలపై అనుమానాలు తలెత్తవచ్చు. 2024 ఎన్నికల సమయంలో పలు నియోజకవర్గాల్లో ఇదే జరిగిందని పీటీఐ ఆరోపించింది.
ఓట్ల లెక్కల్లో తేడాలున్నాయని పీటీఐ ఆరోపణ
2024 ఎన్నికల్లో కొన్ని నియోజకవర్గాలకు సంబంధించిన ఫామ్ 45 పత్రాల్లో ఉన్న ఓట్ల వివరాలు, ఫామ్ 47లో నమోదైన లెక్కలతో సరిపోలలేదని పీటీఐ పేర్కొంది.
పోలింగ్ కేంద్రాల్లో వచ్చిన ఓట్ల ప్రకారం తమ మద్దతున్న స్వతంత్ర అభ్యర్థులు గెలిచారని తెలిపింది. అయితే, తుది ఫలితాల్లో మాత్రం వారు ఓడిపోయినట్లు చూపించారని ఆరోపించింది.
ఈ ఆరోపణలతో ఎన్నికల నిర్వహణపై పాకిస్థాన్లో రాజకీయ వివాదం పెరిగింది. ఎన్నికల ఫలితాలు నిజాయతీగా ప్రకటించలేదని పీటీఐ విమర్శించింది.
అయితే, ఈ ఆరోపణలు ఉన్నంత మాత్రాన అన్ని నియోజకవర్గాల్లో అక్రమాలు జరిగినట్లు నిర్ధారించలేం. ఎన్నికల ఫలితాలపై వివాదం మాత్రం రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
101 స్థానాలు గెలిచినా.. ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయలేకపోయిన పీటీఐ మద్దతుదారులు
2024 ఎన్నికల్లో ఇమ్రాన్ ఖాన్ పార్టీ మద్దతున్న స్వతంత్ర అభ్యర్థులు అత్యధికంగా 101 స్థానాలు గెలుచుకున్నారు. అయినప్పటికీ పీటీఐ మద్దతుదారులు ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయలేకపోయారు.
పాకిస్థాన్ ముస్లిం లీగ్-నవాజ్ (పీఎంఎల్-ఎన్) ఇతర పార్టీలతో కలిసి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
ఈ పరిణామం ఎన్నికల ఫలితాలపై నెలకొన్న వివాదాన్ని మరింత పెంచింది. తమకు ప్రజల మద్దతు ఉన్నప్పటికీ అధికారానికి దూరం చేశారని పీటీఐ ఆరోపించింది.
ఎన్నికల ప్రక్రియపై వచ్చిన విమర్శల నేపథ్యంలో ఫామ్ 45, ఫామ్ 47 పత్రాలు రాజకీయ చర్చల్లో కీలకంగా మారాయి.
కామన్వెల్త్ నివేదికలోనూ ప్రస్తావన
పాకిస్థాన్ ఎన్నికలపై వచ్చిన విమర్శల మధ్య కామన్వెల్త్ ఎన్నికల పరిశీలకుల నివేదిక కూడా చర్చకు వచ్చింది. కొన్ని ఫామ్ 47 పత్రాల్లో మార్పులు జరిగి ఉండొచ్చని ఆ నివేదికలో పేర్కొన్నారు.
దీంతో ఎన్నికల ఫలితాల విశ్వసనీయతపై ఉన్న సందేహాలు మరింత చర్చనీయాంశమయ్యాయి.
అయితే, ఈ అంశాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆరోపణలు, పరిశీలకుల నివేదికలోని వ్యాఖ్యలు, అధికారిక ఎన్నికల ఫలితాలను వేర్వేరుగా చూడాలి.
ఫామ్ 47 పత్రాల్లో మార్పులు జరిగి ఉండొచ్చన్న ప్రస్తావన మాత్రమే అన్ని ఫలితాలు తప్పుగా ప్రకటించారని నిర్ధారించదు.
‘ఫామ్ 47 సర్కార్’ అని ఎందుకు పిలుస్తున్నారు?
షెహబాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించేందుకు పీటీఐ ‘ఫామ్ 47 సర్కార్’ అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తోంది. ఎన్నికల్లో అక్రమాల ద్వారా అధికారంలోకి వచ్చిన ప్రభుత్వమని ఆరోపించడమే ఈ పదం వెనుక ఉద్దేశం.
అంటే, ప్రజల ఓట్లతో కాకుండా ఎన్నికల ఫలితాల్లో మార్పుల వల్లే ప్రభుత్వం ఏర్పడిందనే రాజకీయ ఆరోపణను ఈ పదం సూచిస్తుంది.
ఈ పదం పాకిస్థాన్ రాజకీయాల్లో ప్రభుత్వ వ్యతిరేక నినాదంగా మారింది. అయితే, ఇది విమర్శకులు ఉపయోగించే రాజకీయ పదం మాత్రమే.
ఎన్నికల అక్రమాలు న్యాయపరంగా పూర్తిగా నిర్ధారించబడ్డాయని దీని అర్థం కాదు.
ఐరాస వేదికగా భారత్ ప్రస్తావనతో మళ్లీ చర్చ
ఇప్పుడు భారత దౌత్యవేత్త రఘు పూరి ఐరాస వేదికగా పాక్ ప్రభుత్వాన్ని ‘ఫామ్ 47 సర్కార్’గా అభివర్ణించడంతో ఈ వివాదం మళ్లీ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు వచ్చింది.
ఉగ్రవాదాన్ని అరికట్టడంపై దృష్టి పెట్టకుండా తప్పుడు ప్రచారానికి పాకిస్థాన్ ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని భారత్ విమర్శించింది.
మొత్తంగా చూస్తే, ‘ఫామ్ 47 సర్కార్’ అనే పదం పాకిస్థాన్ 2024 ఎన్నికల ఫలితాలపై వచ్చిన ఆరోపణల నుంచి పుట్టింది.
ఫామ్ 45, ఫామ్ 47 పత్రాల్లో తేడాలున్నాయన్న పీటీఐ ఆరోపణలు ఈ వివాదానికి ప్రధాన కారణం.
షెహబాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తీరుపై రాజకీయ విమర్శలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో భారత్ ఈ పదాన్ని ఐరాస వేదికగా ప్రస్తావించడం మరోసారి ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.



