రియాద్: సౌదీ అరేబియాలోని రియాద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై ఆదివారం మరోసారి క్షిపణి దాడి జరిగింది. కింగ్ ఖాలిద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయ సముదాయంలోని టెర్మినల్ 3, 4లను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ దాడి జరిగినట్లు సౌదీ అధికారులు తెలిపారు. ఈ టెర్మినళ్లు దేశీయ విమానాల రాకపోకలకు సేవలందిస్తాయి. తాజా దాడిలో పలువురు గాయపడ్డారు.
శనివారం ఇదే విమానాశ్రయంపై జరిగిన క్షిపణి దాడిలో 12 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. గాయపడిన వారిలో ఒక భారతీయుడు ఆదివారం మృతిచెందినట్లు సౌదీ అరేబియాలోని భారత రాయబార కార్యాలయం వెల్లడించింది. దీంతో ఆ దాడిలో మృతుల సంఖ్య 13కు చేరింది. ఇరాన్ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత గల్ఫ్ అరబ్ దేశంలో జరిగిన అత్యంత ప్రాణాంతక దాడిగా ఈ ఘటన నిలిచింది. ఈ ఘటనల్లో 300 మందికి పైగా గాయపడగా, కొందరి పరిస్థితి విషమంగా ఉంది.
గత ఐదు రోజుల్లో రియాద్ విమానాశ్రయంపై నాలుగుసార్లు దాడులు జరిగాయి. శనివారం దాడి తర్వాత విమానాశ్రయాన్ని మూసివేశారు. యెమెన్‌లో ఇరాన్ మద్దతుతో పనిచేస్తున్న హూతీ తిరుగుబాటుదారులతో పోరాడుతున్న సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దళాలు ఈ పరిణామాలను వెల్లడించాయి. తాజా దాడులతో పాటు మరికొన్ని దాడుల బాధ్యతను హూతీలు ప్రకటించారు.
దమ్మాం విమానాశ్రయంపైనా దాడి
సౌదీ అరేబియాలోని మరో కీలక విమానాశ్రయమైన కింగ్ ఫహద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపైనా దాడి జరిగినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఈ విమానాశ్రయం దమ్మాంలో ఉంది. అయితే, ఈ దాడికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను అధికారులు వెల్లడించలేదు.
దమ్మాం నగరం బహ్రెయిన్, ఖతర్ సమీపంలోని పర్షియన్ గల్ఫ్ తీరంలో ఉంది. వరుస దాడులతో సౌదీ అరేబియాలో విమాన ప్రయాణాల భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. హూతీల హెచ్చరికల నేపథ్యంలో కొన్ని విమానయాన సంస్థలు సౌదీ విమానాశ్రయాలకు వెళ్లే విమానాలను రద్దు చేశాయి. అక్కడి విమానాశ్రయాలను ఉపయోగించేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉండాలని కొన్ని దేశాల రాయబార కార్యాలయాలు తమ పౌరులకు సూచించాయి.
సనాలోని విమానాశ్రయంపైనా దాడి
రియాద్ విమానాశ్రయంపై తాజా దాడికి కొద్దిసేపటి ముందే యెమెన్ రాజధాని సనాలోని విమానాశ్రయంపై మరోసారి దాడి జరిగినట్లు హూతీలు ప్రకటించారు. ఈ దాడికి సౌదీ అరేబియానే కారణమని ఆరోపించారు.
ఆదివారం రాత్రి కూడా సనాపై మరిన్ని దాడులు జరిగినట్లు హూతీల ఆధీనంలోని అల్ మసీరా టీవీ తెలిపింది. వీటికి కూడా సౌదీ అరేబియానే కారణమని ఆరోపించింది. అయితే, ఈ దాడులపై సౌదీ ప్రభుత్వం స్పందించలేదు.
సౌదీ అరేబియా, హూతీల మధ్య ఘర్షణలు మరింత తీవ్రమైతే యెమెన్‌లో పరిస్థితులు దిగజారే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పటికే అక్కడి ప్రభుత్వ దళాలు హూతీల ఆధీనంలో ఉన్న ప్రాంతాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. వీటికి సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దళాలు వైమానిక మద్దతు అందిస్తున్నాయి.
అమెరికా సైనిక జోక్యంపై చర్చ
హూతీలపై పోరులో అమెరికా కూడా నేరుగా పాల్గొనే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ గతంలో చెప్పారు. అయితే, ఆదివారం ఈ అంశంపై వైట్‌హౌస్ ఎలాంటి ప్రకటన చేయలేదు.
సౌదీ యువరాజు మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్‌తో మాట్లాడతానని ట్రంప్ గతంలో తెలిపారు. అయితే, ఆదివారం నాటికి ఈ దిశగా ఎలాంటి పురోగతి కనిపించలేదు.
ఇరాన్‌కు మద్దతుగా పనిచేస్తున్న హూతీలను ఎదుర్కొనేందుకు సౌదీ అరేబియా సహాయం కోరుతోంది.
అమెరికా నేరుగా రంగంలోకి దిగితే హూతీలు ఎర్ర సముద్రం దక్షిణ భాగంలోని బాబ్ అల్ మందెబ్ జలసంధి మీదుగా జరిగే నౌకల రాకపోకలను అడ్డుకునే అవకాశం ఉంది.
అదే జరిగితే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంతో పాటు చమురు సరఫరాపైనా ప్రభావం పడవచ్చు.
చమురు సరఫరాపై ఆందోళనలు
ప్రస్తుత పరిణామాలు ప్రపంచ చమురు సరఫరా, ధరలపై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది. హార్ముజ్ జలసంధికి ప్రత్యామ్నాయంగా బాబ్ అల్ మందెబ్ జలసంధి కీలకంగా మారింది.
హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా చమురు రవాణాకు ఇరాన్ నుంచి ముప్పు పొంచి ఉన్న నేపథ్యంలో ఈ మార్గానికి ప్రాధాన్యం పెరిగింది.
గత నెలలో బాబ్ అల్ మందెబ్ జలసంధి సమీపంలోని కీలక ప్రాంతాలను హూతీలు తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు.
యెమెన్‌లో అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దళాలు ఆ ప్రాంతాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
అమెరికా సైనిక జోక్యం పెరిగితే హూతీలు నౌకల రాకపోకలను అడ్డుకునే చర్యలకు దిగవచ్చన్న ఆందోళనలు ఉన్నాయి.
అలా జరిగితే పర్షియన్ గల్ఫ్ నుంచి చమురు సరఫరా మరింత తగ్గే అవకాశం ఉంది.
గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలపై సౌదీ దృష్టి
సౌదీ విమానాశ్రయాలు, చమురు మౌలిక సదుపాయాలు, సైనిక స్థావరాలపై హూతీలు చేస్తున్న దాడులు ఆ దేశానికి కొత్త సవాళ్లు విసురుతున్నాయి.
క్షిపణులను అడ్డుకునే రక్షణ వ్యవస్థల నిల్వలు తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో సౌదీ అరేబియా ఇతర దేశాల సహాయం కోరినట్లు ప్రాంతీయ అధికారులు గత నెలలో అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ (ఏపీ) వార్తా సంస్థకు తెలిపారు.
ఫ్రాన్స్, బ్రిటన్, పాకిస్థాన్, ఈజిప్టు దేశాల నుంచి గగనతల రక్షణకు సహాయం అందించాలని సౌదీ కోరినట్లు వెల్లడించారు.
ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా అమెరికా వద్ద కూడా ఇలాంటి రక్షణ వ్యవస్థల నిల్వలు తగ్గుతున్నాయని ఓ అధికారి పేర్కొన్నారు.
సౌదీ ఆర్థిక లక్ష్యాలకు సవాలు
ఆదివారం దాడి జరిగిన సమయంలో రియాద్‌లో సౌదీ అరేబియా కీలక అంతర్జాతీయ ఇంధన సదస్సును నిర్వహిస్తోంది. త్వరలో పెట్టుబడుల సదస్సుతో పాటు మరికొన్ని ముఖ్య కార్యక్రమాలు జరగనున్నాయి.
మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ నాయకత్వంలో సౌదీ అరేబియా ప్రపంచ వ్యాపార, పర్యాటక కేంద్రంగా ఎదగాలని ప్రయత్నిస్తోంది.
అయితే, విమానాశ్రయాలు, చమురు మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు ఈ లక్ష్యాలకు అడ్డంకిగా మారే అవకాశం ఉంది.
సదస్సులో మాట్లాడిన సౌదీ ఇంధన శాఖ మంత్రి ప్రిన్స్ అబ్దుల్‌అజీజ్ బిన్ సల్మాన్ అల్ సౌద్ ధైర్యం వ్యక్తం చేశారు.
ఎవరూ తమను వెనక్కి నెట్టలేరని, ఫీనిక్స్ పక్షిలా బూడిదలో నుంచి మళ్లీ పైకి వస్తామని అన్నారు.
గత నెలలో దాడికి గురై కొన్ని రోజుల పాటు మూతపడిన ఈస్ట్-వెస్ట్ చమురు పైప్‌లైన్‌తో పాటు మరిన్ని పైప్‌లైన్ల నిర్మాణంపై సౌదీ దృష్టి పెట్టిందని ఆయన తెలిపారు.
అయితే, వాటికి సంబంధించిన వివరాలను వెల్లడించలేదు.
సౌదీ, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రుల చర్చలు
ఆదివారం రాత్రి సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రులు ఫోన్‌లో మాట్లాడారు.
సైనిక చర్యలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తూ రాజకీయ పరిష్కారాన్ని పట్టించుకోకపోవడం సరికాదని తాను హెచ్చరించినట్లు ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ తెలిపారు.
సౌదీ అరేబియా, హూతీల మధ్య చర్చలు ప్రారంభించేందుకు సహకరించడానికి ఇరాన్ సిద్ధంగా ఉందని ఆయన చెప్పారు. అయితే, ఈ ప్రతిపాదనపై తదుపరి పరిణామాలు ఎలా ఉంటాయన్నది స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
2015 నుంచి కొనసాగుతున్న ఘర్షణలు
సౌదీ అరేబియా 2015లో యెమెన్ అంతర్యుద్ధంలో అక్కడి ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా జోక్యం చేసుకోవడంతో హూతీలతో పోరు మొదలైంది. 2022లో కుదిరిన కాల్పుల విరమణతో కొంతకాలం ప్రశాంతత నెలకొంది.
అయితే, ఇరాన్ నుంచి వచ్చిన విమానం సనా విమానాశ్రయంలో దిగేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో సౌదీ దాడి చేసిందని ఆరోపిస్తూ జులైలో హూతీలు మళ్లీ దాడులు ప్రారంభించారు.
ఈ పరిణామంతో సౌదీ నేతృత్వంలోని దిగ్బంధంపై హూతీల ఆధీనంలోని ప్రాంతాల్లో ఆగ్రహం పెరిగింది. దీనికి ప్రతిగా సౌదీ అరేబియాపై దిగ్బంధం విధిస్తున్నట్లు హూతీలు ప్రకటించారు.
ఇరాన్ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత కొంతకాలం హూతీలు నేరుగా రంగంలోకి దిగలేదు. అయితే, గత కొన్నేళ్లలో తమ సైనిక సామర్థ్యాలను పెంచుకున్నారు.
ఇప్పుడు ఇరాన్‌కు ప్రాంతీయ ప్రత్యర్థిగా ఉన్న సౌదీ అరేబియాను, అమెరికాకు కీలక మిత్రదేశాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారు.
ఇంటర్నేషనల్ క్రైసిస్ గ్రూప్‌కు చెందిన యెమెన్ సీనియర్ విశ్లేషకుడు అహ్మద్ నాగి ఈ వ్యూహంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
రియాద్ వెనక్కి తగ్గేలా చేయడానికి బదులుగా, సౌదీ కీలక మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు చేయడం వల్ల ఆ దేశం సైనిక చర్యలను కొనసాగించాలన్న పట్టుదల మరింత పెరగవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో సౌదీ అరేబియా, హూతీల మధ్య ఘర్షణలు తగ్గుతాయా? అమెరికా నేరుగా సైనిక చర్యల్లో పాల్గొంటుందా?
బాబ్ అల్ మందెబ్ జలసంధి మీదుగా జరిగే వాణిజ్యానికి ఎలాంటి ముప్పు ఏర్పడుతుంది? అనే అంశాలు కీలకంగా మారాయి.