అనిల్ చంద్ర పునేఠా చుట్టూ మళ్లీ వివాదం.. అసలు ఫ్లాష్‌బ్యాక్ ఏంటి?
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ (SEC) అనిల్ చంద్ర పునేఠా పేరు మరోసారి చర్చకు వచ్చింది. ఆయన గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు, ప్రస్తుతం నిర్వహిస్తున్న బాధ్యతలు ఇప్పుడు రాజకీయ వర్గాల్లో ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎన్నికల నిర్వహణలో నిష్పాక్షికత, పారదర్శకత అంశాలు చర్చనీయాంశమవుతున్నాయి.
ఒకవైపు సుదీర్ఘ పరిపాలనా అనుభవం ఉన్న అధికారిగా పునేఠాకు గుర్తింపు ఉంది. మరోవైపు, గతంలో ఆయన చుట్టూ ఏర్పడిన వివాదాలు ఇప్పుడు కూడా ప్రస్తావనకు వస్తున్నాయి. దీంతో ఆయన వ్యవహారశైలిపై రాజకీయ పార్టీలు భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
1984 బ్యాచ్ ఐఏఎస్ అధికారి.. కీలక పదవుల్లో సేవలు
అనిల్ చంద్ర పునేఠా 1984 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐఏఎస్ అధికారి. తన సుదీర్ఘ ఉద్యోగ జీవితంలో ఆయన పలు కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. శ్రీకాకుళం జిల్లా కలెక్టర్‌గా పనిచేశారు. ఆ సమయంలో ఆయనకు ఉత్తమ పురస్కారాలు లభించాయి.
తర్వాత వివిధ ప్రభుత్వ శాఖల్లో కీలక హోదాల్లో సేవలందించారు. విజిలెన్స్ కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి (CS) స్థాయికి కూడా ఎదిగారు.
పరిపాలనా వ్యవహారాలపై అనుభవం ఉన్న అధికారిగా ఆయనకు గుర్తింపు ఏర్పడింది.
అయితే, ఒక అధికారి గతంలో సాధించిన విజయాలతో పాటు వివాదాల సమయంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు కూడా ప్రజా చర్చకు వస్తుంటాయి. పునేఠా విషయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.
2019 ఎన్నికల సమయంలో ఏం జరిగింది?
2019 సాధారణ ఎన్నికల సమయంలో అనిల్ చంద్ర పునేఠా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. ఆ సమయంలో ఇంటెలిజెన్స్ డీజీ బదిలీ వ్యవహారం వివాదానికి దారితీసింది.
కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ఇచ్చిన ఆదేశాల అమలులో జాప్యం జరిగిందనే ఆరోపణలు ఆయనపై వచ్చాయి. అప్పటి ప్రతిపక్ష పార్టీ అయిన వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (వైసీపీ) కూడా ఈ వ్యవహారంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసింది.
పునేఠా అప్పటి అధికార తెలుగుదేశం పార్టీకి అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తున్నారని ఆరోపించినట్లు అప్పటి రాజకీయ పరిణామాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ఆయనను ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి పదవి నుంచి తప్పించి, మరో అధికారిని ఆ బాధ్యతల్లో నియమించింది.
ఈ పరిణామం అప్పట్లో రాష్ట్ర రాజకీయాల్లోనే కాకుండా జాతీయ స్థాయిలోనూ చర్చకు దారితీసింది.
అయితే, ఈ వ్యవహారంపై వచ్చిన రాజకీయ ఆరోపణలను నిర్ధారిత వాస్తవాలుగా చూడకూడదు. ఎన్నికల సమయంలో ఉన్న పరిస్థితులు, అధికారిక నిర్ణయాలు, రాజకీయ పార్టీల వాదనలు వేర్వేరుగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
వైసీపీ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ఏం జరిగింది?
2019 ఎన్నికల్లో వైసీపీ అధికారంలోకి వచ్చింది. ఆ తర్వాత అనిల్ చంద్ర పునేఠా పదవీ విరమణ చేశారు. అనంతరం ఆయన సొంత రాష్ట్రం ఉత్తరాఖండ్‌కు వెళ్లిపోయారని, ఢిల్లీతో పాటు అక్కడే ఎక్కువగా ఉంటూ వచ్చారని రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరిగింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ఆయన పేరు పెద్దగా వినిపించలేదు. అయితే, 2024లో కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ఆయనకు రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు అప్పగించడంతో మరోసారి చర్చ మొదలైంది.
ఒకప్పుడు ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేసిన అధికారి ఇప్పుడు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించిన రాజ్యాంగబద్ధమైన బాధ్యతలు నిర్వహిస్తుండటంతో ఆయన నిర్ణయాలపై రాజకీయ పార్టీల దృష్టి పెరిగింది.
ఎస్‌ఈసీ నిర్ణయాలపై ప్రతిపక్షాల అభ్యంతరాలు
స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియలో రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఎన్నికల నిర్వహణ, నిబంధనల అమలు, రాజకీయ పార్టీలకు సమాన అవకాశాలు కల్పించడం వంటి అంశాలు కమిషన్ బాధ్యతల్లో ముఖ్యమైనవి.
ఈ నేపథ్యంలో ఎస్‌ఈసీ తీసుకునే నిర్ణయాలపై ప్రతిపక్షాలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా వైసీపీ నాయకులు పునేఠా వ్యవహారశైలిపై విమర్శలు చేస్తున్నారు.
ఆయన నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరిస్తున్నారా లేదా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తుతున్నారు.
అయితే, ఈ విమర్శలు రాజకీయ పార్టీల ఆరోపణలుగానే చూడాలి. వాటిని నిర్ధారించడానికి సంబంధిత నిర్ణయాలు, అధికారిక ఉత్తర్వులు, అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
జగన్ విమర్శలు.. చంద్రబాబు ప్రభుత్వంపై ఆరోపణలు
వైసీపీ అధ్యక్షుడు వైఎస్ జగన్ కూడా రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ పనితీరుపై విమర్శలు చేసినట్లు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.
ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు కనుసన్నల్లోనే రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం పనిచేస్తోందనే ఆరోపణను ఆయన చేసినట్లు కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఈ వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ఎన్నికల కమిషన్ స్వతంత్రంగా వ్యవహరించాలనే అంశాన్ని మరోసారి చర్చలోకి తీసుకొచ్చాయి.
అయితే, ఎన్నికల కమిషన్‌పై వచ్చే ఆరోపణలను పరిశీలించేటప్పుడు రాజకీయ వ్యాఖ్యలకు మాత్రమే పరిమితం కాకూడదు. నిర్దిష్ట నిర్ణయాలు, వాటి వెనుక ఉన్న నిబంధనలు, అధికారిక వివరణలు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
పాత వివాదాల నుంచి బయటపడటం పునేఠాకు సవాలేనా?
రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవుల్లో ఉన్న అధికారులు నిష్పాక్షికతను తమ నిర్ణయాల ద్వారా నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఎన్నికల నిర్వహణ వంటి సున్నితమైన అంశాల్లో ఈ బాధ్యత మరింత పెరుగుతుంది.
గతంలో వివాదాలకు దారితీసిన పరిణామాలు ఒక అధికారిపై రాజకీయ విమర్శలకు కారణం కావచ్చు.
అయితే, ప్రస్తుత బాధ్యతల్లో తీసుకునే నిర్ణయాలను వాటి స్వభావం, నిబంధనల అమలు, పారదర్శకత ఆధారంగా అంచనా వేయాలి.
అనిల్ చంద్ర పునేఠా విషయంలోనూ ఇదే అంశం కీలకం. ఎన్నికల కమిషన్ నిర్ణయాలు అన్ని రాజకీయ పార్టీలకు సమానంగా వర్తిస్తున్నాయనే నమ్మకాన్ని కల్పించడం ముఖ్యం.
ఏ పార్టీకి అనుకూలంగా లేదా వ్యతిరేకంగా వ్యవహరిస్తున్నారనే అనుమానాలకు తావులేకుండా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అవసరం.
ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికల కమిషన్ విశ్వసనీయతే ముఖ్యం
ఎన్నికలు ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది. వాటిని నిర్వహించే సంస్థలపై ప్రజలకు నమ్మకం ఉండాలి. ఆ నమ్మకాన్ని నిలబెట్టడంలో ఎన్నికల కమిషన్ పాత్ర కీలకం.
అనిల్ చంద్ర పునేఠా గతంలో నిర్వహించిన బాధ్యతలు, 2019లో చోటుచేసుకున్న వివాదం, ప్రస్తుతం ఎస్‌ఈసీగా ఆయన తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలు రాజకీయ చర్చకు కారణమవుతున్నాయి.
అయితే, గత ఆరోపణల ఆధారంగా మాత్రమే ఆయన ప్రస్తుత పనితీరుపై తుది నిర్ణయానికి రావడం సరికాదు.
ప్రస్తుత బాధ్యతల్లో ఆయన తీసుకునే నిర్ణయాలు నిబంధనలకు అనుగుణంగా, పారదర్శకంగా ఉన్నాయా లేదా అన్నదే అసలు ప్రశ్న.
ఆరోపణలకు అధికారిక ఆధారాలు ఉన్నాయా? ఎన్నికల నిబంధనలు అందరికీ సమానంగా అమలవుతున్నాయా? అనే అంశాలను పరిశీలించడం అవసరం.
మొత్తంగా చూస్తే, అనిల్ చంద్ర పునేఠా చుట్టూ సాగుతున్న చర్చ ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన వివాదం మాత్రమే కాదు.
ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రజలకు ఉండాల్సిన విశ్వాసానికి సంబంధించిన అంశం కూడా.
ఆ విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టేందుకు ఎన్నికల కమిషన్ స్వతంత్రత, పారదర్శకత, నిష్పాక్షికత అత్యంత కీలకం.