తెలంగాణ: తెలంగాణలో సాగునీటి రంగానికి కీలకంగా భావిస్తున్న ప్రాణహిత-చేవెళ్ల ప్రాజెక్టును తిరిగి ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేసింది. ఇందులో భాగంగా ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్‌కుమార్ రెడ్డితో కూడిన ఉన్నత స్థాయి బృందం ఈ నెల 26న ముంబైలో పర్యటించనుంది. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో కీలక చర్చలు జరపనుంది.
ప్రధానంగా తుమ్మిడిహెట్టి వద్ద బ్యారేజీ నిర్మాణం, అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదాల పరిష్కారం వంటి అంశాలపై ఈ సమావేశంలో చర్చించనున్నారు. ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాకు సాగునీటి పరంగా ఎంతో ప్రయోజనం చేకూర్చే ఈ ప్రాజెక్టును తిరిగి పట్టాలెక్కించడమే తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రధాన లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
తుమ్మిడిహెట్టి వద్ద బ్యారేజీ నిర్మాణమే కీలకం
డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ ప్రాణహిత-చేవెళ్ల ప్రాజెక్టులో తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీకి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. గతంలో ఈ ప్రాంతంలో 152 మీటర్ల ఎత్తుతో బ్యారేజీ నిర్మించాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు. అయితే, ఈ నిర్మాణం వల్ల మహారాష్ట్రలోని కొన్ని ప్రాంతాలు ముంపునకు గురయ్యే అవకాశం ఉందని అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి.
ఈ సమస్య కారణంగా అప్పటి ప్రభుత్వం తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టుకు బదులుగా మేడిగడ్డ వద్ద కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టును చేపట్టింది. దీంతో ప్రాణహిత నదిపై ప్రతిపాదించిన అసలు ప్రాజెక్టు ముందుకు సాగలేదు.
అయితే, కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు బ్యారేజీల కుంగుబాటు నేపథ్యంలో తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టుపై మళ్లీ చర్చ మొదలైంది. ప్రాణహిత నది నీటిని సమర్థంగా వినియోగించుకోవడం ద్వారా ఆదిలాబాద్ ప్రాంతానికి సాగునీటి ప్రయోజనాలు అందించవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
కాళేశ్వరం నేపథ్యంలో కొత్త ప్రణాళికలు
కాళేశ్వరం బ్యారేజీల కుంగుబాటు తర్వాత రాష్ట్రంలో సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం, వాటి సామర్థ్యం, దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలపై చర్చ జరుగుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలో తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టును తిరిగి కార్యరూపంలోకి తీసుకురావాలని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కృతనిశ్చయంతో ఉంది.
ప్రాజెక్టు నిర్మాణం సాధ్యమయ్యేలా సాంకేతిక అంశాలను పరిశీలిస్తోంది. మహారాష్ట్ర అభ్యంతరాలకు తావులేకుండా, రెండు రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ముందుకు వెళ్లాలని భావిస్తోంది.
తుమ్మిడిహెట్టి వద్ద బ్యారేజీ నిర్మాణానికి సంబంధించి గతంలో ఎదురైన సమస్యలు మళ్లీ తలెత్తకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ముఖ్యంగా ముంపు ప్రభావం, బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి నిల్వ సామర్థ్యం వంటి అంశాలపై స్పష్టత సాధించడం అవసరం.
2 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించేలా డిజైన్లు
ఆదిలాబాద్ జిల్లా పరిధిలో సుమారు 2 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించడం ఈ ప్రాజెక్టులో కీలక లక్ష్యంగా ఉంది. ఈ దిశగా ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఇప్పటికే నీటిపారుదల శాఖ ఇంజినీర్లకు ఆదేశాలు ఇచ్చారు.
మహారాష్ట్రలో ముంపు ప్రభావాన్ని వీలైనంత తగ్గించాలి. అదే సమయంలో తెలంగాణలోని ఆయకట్టుకు పూర్తిస్థాయిలో సాగునీరు అందేలా ప్రాజెక్టు రూపకల్పన జరగాలి.
ఈ రెండు అంశాలను సమన్వయం చేయాలని సీఎం సూచించారు.
మహారాష్ట్ర ఆమోదించే సాంకేతిక పరిమితులకు అనుగుణంగా డిజైన్లు రూపొందించాలని స్పష్టం చేశారు.
ప్రాజెక్టు ఎత్తు, నీటి నిల్వ, నీటి పంపిణీ వంటి అంశాలను సమగ్రంగా పరిశీలించాలని ఇంజినీర్లకు సూచించారు.
సాంకేతికంగా సాధ్యమయ్యే మార్గాలను గుర్తించి, రెండు రాష్ట్రాలకు ప్రయోజనం చేకూరేలా ప్రణాళిక రూపొందించడం ఈ ప్రక్రియలో ముఖ్యమైన అంశం.
దీనివల్ల ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం సులభమవుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
మహారాష్ట్రతో ఏకాభిప్రాయమే ప్రధాన లక్ష్యం
తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టు ముందుకు సాగాలంటే మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ సహకారం కీలకం. గతంలో ముంపు సమస్యలపై అభ్యంతరాలు రావడంతో ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదనకు ఆటంకాలు ఎదురయ్యాయి.
ఈసారి అలాంటి సమస్యలు తలెత్తకుండా ముందుగానే పరిష్కార మార్గాలను అన్వేషించాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
ఈ నెల 26న ముంబైలో జరిగే చర్చల్లో బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి నిల్వ, ముంపు ప్రభావం వంటి అంశాలు ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చే అవకాశం ఉంది. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య ఉన్న జల వివాదాల పరిష్కారంపైనా చర్చించనున్నారు.
తుమ్మిడిహెట్టి నిర్మాణానికి సంబంధించి సమగ్ర ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం లేదా కీలక అంశాలపై ఏకాభిప్రాయం సాధించడం తెలంగాణ ప్రభుత్వ లక్ష్యంగా ఉంది.
ఇందుకోసం పూర్తి సాంకేతిక నివేదికలతో ఉన్నత స్థాయి బృందం ముంబైకి వెళ్లనుంది.
రైతులకు ప్రయోజనం చేకూర్చడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి
తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టు కార్యరూపం దాలిస్తే ఆదిలాబాద్ జిల్లా పరిధిలోని సుమారు 2 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే లక్ష్యానికి ముందడుగు పడుతుంది.
సాగునీటి సౌకర్యాలు మెరుగుపడితే ఈ ప్రాంత రైతులకు ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉంది.
అయితే, ప్రాజెక్టు నిర్మాణం, బ్యారేజీ ఎత్తు, ముంపు ప్రభావం, మహారాష్ట్ర అనుమతులు వంటి అంశాలపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. ముంబైలో జరిగే చర్చలు ఈ విషయంలో కీలకంగా మారనున్నాయి.
మహారాష్ట్రతో చర్చల ద్వారా సానుకూల నిర్ణయం వెలువడితే తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టు తదుపరి కార్యాచరణకు మార్గం సుగమం కావచ్చు.
రెండు రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలను సమన్వయం చేస్తూ ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లడంపైనే ఇప్పుడు తెలంగాణ ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది.