తెలంగాణ: తెలంగాణ సాగు, తాగునీటి అవసరాలకు ఊరట కలిగించే దిశగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ప్రాణహిత నదిపై ప్రతిపాదించిన తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచాలన్న తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనపై మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌ సానుకూలంగా స్పందించారు. అయితే, ప్రాజెక్టు నిర్మాణం, బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపుపై తుది నిర్ణయం తీసుకోవడానికి సాంకేతిక, పర్యావరణ అంశాలపై సమగ్ర పరిశీలన జరగాల్సి ఉంది.
తుమ్మిడిహట్టి ప్రాజెక్టుపై ఉన్నతస్థాయి సమావేశం
మహారాష్ట్ర రాజధాని ముంబైలోని సహ్యాద్రి స్టేట్‌ గెస్ట్‌హౌస్‌లో తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఉన్నతస్థాయి సమావేశం జరిగింది. తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌ రెడ్డి నేతృత్వంలోని ప్రతినిధి బృందం ఈ సమావేశంలో పాల్గొంది. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి పంపకాలు, ముంపు సమస్యలు, ప్రాంతీయ అభివృద్ధిపై చర్చించారు.
ఈ సందర్భంగా తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఎన్‌. ఉత్తమ్‌ కుమార్‌ రెడ్డి తుమ్మిడిహట్టి ప్రాజెక్టు చరిత్రను వివరించారు. ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు 1975 అక్టోబర్‌ నుంచే ఉన్నాయని తెలిపారు. అయినప్పటికీ, ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలో సాగు, తాగునీటి అవసరాలు పూర్తిస్థాయిలో తీరలేదని పేర్కొన్నారు.
152 మీటర్ల ఎత్తుతో మరిన్ని ప్రయోజనాలు
2016లో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 148 మీటర్లకు పరిమితం చేశారు. దీనివల్ల ఆశించిన ప్రయోజనాలు పూర్తిస్థాయిలో పొందడం కష్టమవుతుందని తెలంగాణ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచితే గురుత్వాకర్షణ ఆధారంగా నీటిని తరలించే అవకాశాలు మెరుగుపడతాయని ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడింది. దీనివల్ల నీటిని తరలించేందుకు విద్యుత్‌పై ఆధారపడాల్సిన అవసరం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. నిర్వహణ ఖర్చులను కూడా తగ్గించవచ్చని తెలంగాణ ప్రతినిధులు వివరించారు.
ఈ ప్రతిపాదన అమలైతే తెలంగాణలోని సాగు, తాగునీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు మరింత ఉపయోగపడుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అయితే, ఈ ప్రయోజనాలు ఎంతవరకు సాధ్యమవుతాయన్నది సాంకేతిక పరిశీలనలో తేలాల్సి ఉంది.
ముంపు భూములకు పూర్తి పరిహారం
తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు పెంచితే మహారాష్ట్రలో కొన్ని ప్రాంతాలు ముంపునకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ అంశంపై మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం వ్యక్తం చేస్తున్న ఆందోళనలను తెలంగాణ ప్రతినిధి బృందం దృష్టికి తీసుకుంది.
ముంపు కారణంగా భూములు కోల్పోయే రైతులకు పూర్తి పరిహారం చెల్లించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని తెలంగాణ ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చినట్లు కథనం పేర్కొంది. ఇందుకోసం మహారాష్ట్రలో అమల్లో ఉన్న భూసేకరణ, పరిహార చట్టాలను అనుసరిస్తామని తెలిపినట్లు సమాచారం.
అయితే, ముంపునకు గురయ్యే భూముల విస్తీర్ణం, ప్రభావిత కుటుంబాల సంఖ్య, పరిహారం చెల్లింపు వంటి అంశాలపై మరింత స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
ఈ అంశాలను రెండు రాష్ట్రాల అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలించనున్నారు.
గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి కీలకం
తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీని కేవలం నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుగా మాత్రమే చూడకూడదని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌ రెడ్డి అభిప్రాయపడినట్లు సమాచారం.
వెనుకబడిన గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి కూడా ఈ ప్రాజెక్టు ఉపయోగపడుతుందని ఆయన వివరించినట్లు కథనం పేర్కొంది.
గిరిజన వీరుడు కొమురం భీమ్‌ పోరాట వారసత్వాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, జల్‌, జంగల్‌, జమీన్‌ నినాదం వెనుక ఉన్న హక్కులు, అభివృద్ధి ఆకాంక్షలను సీఎం వివరించారు.
గిరిజన ప్రాంతాల్లో నీటి సౌకర్యాలు మెరుగుపడితే ప్రజల ఆర్థిక, సామాజిక పరిస్థితుల్లో మార్పు వచ్చే అవకాశం ఉంటుందని తెలిపారు.
ఆదిలాబాద్‌ ప్రాంతంలో ప్రతిపాదించిన పౌర, రక్షణ విమానాశ్రయ సదుపాయాలు కూడా అభివృద్ధికి దోహదం చేయవచ్చని రేవంత్‌ రెడ్డి వివరించినట్లు సమాచారం.
తుమ్మిడిహట్టి ప్రాజెక్టు ద్వారా తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర సరిహద్దు ప్రాంతాల మధ్య సామాజిక, సాంస్కృతిక, ఆర్థిక సంబంధాలు మరింత బలపడతాయని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
ప్రాజెక్టుకు ఫడ్నవీస్‌ సానుకూలత
తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేసిన ప్రతిపాదనపై మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌ సానుకూలంగా స్పందించినట్లు కథనం వెల్లడించింది.
మహారాష్ట్రకు, అక్కడి ప్రజలకు నష్టం కలగకుండా ప్రాజెక్టును అమలు చేయడం సాధ్యమైతే తెలంగాణ నీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు సహకరించడంపై అభ్యంతరం లేదని ఆయన తెలిపినట్లు సమాచారం.
అయితే, ప్రాజెక్టు అమలుకు ముందు పలు కీలక అంశాలను పరిశీలించాల్సి ఉందని ఫడ్నవీస్‌ స్పష్టం చేసినట్లు తెలిసింది. బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపు సాంకేతికంగా సాధ్యమా?
పర్యావరణంపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది? ముంపు సమస్యలను ఎలా పరిష్కరించాలి? వంటి అంశాలపై సమగ్ర అధ్యయనం అవసరమని ఆయన అభిప్రాయపడినట్లు కథనం పేర్కొంది.
రెండు రాష్ట్రాల అధికారులతో ఉమ్మడి కమిటీ
కేంద్ర జల సంఘం (సీడబ్ల్యూసీ) సాంకేతిక పరిశీలనలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో రెండు రాష్ట్రాల నీటిపారుదల శాఖల ముఖ్య కార్యదర్శులతో ఉమ్మడి కమిటీ ఏర్పాటు చేయాలని దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌ ప్రతిపాదించారు.
ఈ కమిటీ ప్రధానంగా బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి లభ్యత, ప్రాజెక్టు సాంకేతిక సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించనుంది. అంతేకాకుండా ముంపునకు గురయ్యే వ్యవసాయ భూముల విస్తీర్ణాన్ని అంచనా వేయనుంది.
రైతులకు చెల్లించాల్సిన పరిహారం, స్థానిక ప్రజలు ఎదుర్కొనే సమస్యలను కూడా అధ్యయనం చేయనుంది.
అవసరమైన చోట సంయుక్త క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలు నిర్వహించనున్నారు. ప్రాజెక్టు అమలుకు అవసరమైన కార్యాచరణ ప్రణాళికను రూపొందించడం కూడా కమిటీ బాధ్యతల్లో భాగంగా ఉండనుంది.
పనుల అమలుకు సంబంధించిన కాలపట్టికను సిద్ధం చేయడంపైనా అధికారులు దృష్టి పెట్టనున్నారు.
ఇన్వెస్ట్‌ తెలంగాణ గ్లోబల్‌ సమ్మిట్‌కు ఆహ్వానం
సమావేశం ముగింపులో రెండు రాష్ట్రాల నాయకులు ప్రాంతీయ సమానాభివృద్ధి, గిరిజన సమాజాల సంక్షేమం కోసం పరస్పర సహకారంతో ముందుకు సాగాలని ఆకాంక్షించినట్లు కథనం పేర్కొంది.
ఈ సందర్భంగా డిసెంబర్‌ 7 నుంచి 9 వరకు హైదరాబాద్‌లోని ఫ్యూచర్‌ సిటీలో జరగనున్న ఇన్వెస్ట్‌ తెలంగాణ గ్లోబల్‌ సమ్మిట్‌కు హాజరుకావాలని సీఎం రేవంత్‌ రెడ్డి మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌ను ఆహ్వానించారు.
ఈ ఆహ్వానంపై ఫడ్నవీస్‌ సానుకూలంగా స్పందించారు. సమ్మిట్‌కు హాజరయ్యేందుకు ప్రయత్నిస్తానని తెలిపినట్లు సమాచారం.
తుది నిర్ణయం ఎప్పుడు?
తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచే ప్రతిపాదనపై మహారాష్ట్ర సానుకూలంగా స్పందించడం చర్చల్లో ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు. అయితే, దీనిని ప్రాజెక్టుకు తుది ఆమోదంగా పరిగణించలేం.
సాంకేతిక సాధ్యాసాధ్యాలు, పర్యావరణ ప్రభావాలు, ముంపు సమస్యలు, రైతులకు పరిహారం వంటి అంశాలపై పరిశీలన పూర్తికావాలి.
ఉమ్మడి కమిటీ నివేదికతో పాటు సంబంధిత అధికారుల పరిశీలన ఆధారంగానే తదుపరి నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాతే తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపుపై స్పష్టత రానుంది.