భారత్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలు నిలిపివేత.. పాకిస్థాన్‌కు భారీ నష్టం
భారత్‌తో కయ్యానికి దిగిన పాకిస్థాన్‌ ఆర్థికంగా భారీ మూల్యం చెల్లించుకుంటోందా? ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు నిలిచిపోవడంతో పాకిస్థాన్‌కు భారీగా నష్టం వాటిల్లిందా? అంటే అవుననే అంటున్నారు పాక్‌-ఇండియా బిజినెస్‌ కౌన్సిల్‌ ఛైర్మన్‌ నూర్‌ మహమ్మద్‌ ఖసూరి.
2019 నుంచి ఇప్పటివరకు భారత్‌తో వాణిజ్యం నిలిచిపోవడంతో పాకిస్థాన్‌కు సుమారు 40 బిలియన్‌ డాలర్ల నష్టం జరిగిందని ఆయన వెల్లడించారు. భారత కరెన్సీలో ఈ మొత్తం దాదాపు రూ.3.5 లక్షల కోట్లకు సమానం.
2019లో పుల్వామా ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్‌-పాకిస్థాన్‌ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. ఈ పరిణామాలతో ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.
అప్పటి నుంచి భారత్‌ నుంచి దిగుమతులు చేసుకోవడం పాకిస్థాన్‌కు కష్టంగా మారింది. గతంలో తక్కువ దూరంలో ఉన్న భారత్‌ నుంచి సులభంగా లభించే వస్తువుల కోసం ఇప్పుడు ఇతర దేశాల వైపు చూడాల్సి వస్తోందని ఖసూరి వివరించారు.
ఇతర దేశాల నుంచి దిగుమతులు.. పెరిగిన రవాణా ఖర్చులు
భారత్‌తో వాణిజ్యం నిలిచిపోవడంతో పాకిస్థాన్‌ ఇతర దేశాలపై ఆధారపడుతోంది. ముఖ్యంగా దూర ప్రాంతాల నుంచి వస్తువులను దిగుమతి చేసుకుంటోంది.
దీనివల్ల రవాణా ఖర్చులు గణనీయంగా పెరుగుతున్నాయి. వస్తువులు పాకిస్థాన్‌కు చేరడానికి కూడా ఎక్కువ సమయం పడుతోంది.
గతంలో భారత్‌ నుంచి తక్కువ ఖర్చుతో దిగుమతి చేసుకునే వస్తువుల కోసం ఇప్పుడు ప్రత్యామ్నాయ దేశాలను వెతుక్కోవాల్సి వస్తోంది.
దీంతో వ్యాపారులపై అదనపు భారం పడుతోంది. దిగుమతుల ఖర్చు పెరగడం వల్ల దేశంలోని పలు పరిశ్రమలు కూడా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయని ఖసూరి తెలిపారు.
ఔషధ రంగంపైనా భారత్‌ వాణిజ్య ప్రభావం
భారత్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలు తెగిపోవడం పాకిస్థాన్‌ ఔషధ రంగంపై కూడా ప్రభావం చూపిందని నూర్‌ మహమ్మద్‌ ఖసూరి పేర్కొన్నారు.
పాకిస్థాన్‌లోని ఔషధ పరిశ్రమకు అవసరమైన ముడిసరుకుల్లో కొన్నింటిని గతంలో భారత్‌ నుంచి దిగుమతి చేసుకునేవారు. ఇప్పుడు ఇతర దేశాల నుంచి వాటిని తెప్పించుకోవాల్సి వస్తోంది.
దీంతో దిగుమతుల ఖర్చు పెరుగుతోంది. సరఫరాలో కూడా ఆలస్యం జరుగుతోంది. భారత్‌తో తిరిగి వాణిజ్యం ప్రారంభిస్తే ఈ సమస్యలకు కొంతవరకు పరిష్కారం లభిస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
భారత్‌తో వాణిజ్యం పునరుద్ధరిస్తే ఏటా 3 బిలియన్‌ డాలర్ల ఆదా
భారత్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలను తిరిగి ప్రారంభిస్తే పాకిస్థాన్‌కు భారీగా ఆర్థిక ప్రయోజనం కలుగుతుందని ఖసూరి తెలిపారు. ఏటా 2 నుంచి 3 బిలియన్‌ డాలర్లు ఆదా చేసే అవకాశం ఉందని అంచనా వేశారు.
ముఖ్యంగా రవాణా ఖర్చులు తగ్గుతాయని చెప్పారు. వస్తువులు వేగంగా చేరే అవకాశం ఉంటుందని వివరించారు.
సరఫరా వ్యవస్థ కూడా మెరుగుపడుతుందని అభిప్రాయపడ్డారు. పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల దిగుమతులపై పడుతున్న అదనపు భారం కూడా తగ్గుతుందని పేర్కొన్నారు.
పత్తి దిగుమతులతో వస్త్ర పరిశ్రమపై రూ.41 వేల కోట్ల భారం
భారత్‌తో వాణిజ్యం నిలిచిపోవడం పాకిస్థాన్‌ వస్త్ర పరిశ్రమకు కూడా పెద్ద సమస్యగా మారింది. దేశీయంగా పత్తి ఉత్పత్తి తగ్గిపోవడంతో పరిశ్రమలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి.
పత్తి అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి బ్రెజిల్‌, ఈజిప్ట్‌, చైనా, అమెరికా వంటి దేశాల నుంచి దిగుమతులు చేసుకోవాల్సి వస్తోంది.
దీంతో పాకిస్థాన్‌ వస్త్ర పరిశ్రమపై అదనంగా 5 బిలియన్‌ డాలర్ల భారం పడిందని ఖసూరి వెల్లడించారు. భారత కరెన్సీలో ఇది సుమారు రూ.41 వేల కోట్లకు పైగా ఉంటుంది.
మరోవైపు పత్తి పండించే ప్రాంతాల్లో రైతులు ఇతర పంటల వైపు మళ్లుతున్నారు. ముఖ్యంగా చెరకు సాగు పెరుగుతోంది.
దీంతో భవిష్యత్తులో పత్తి ఉత్పత్తి మరింత తగ్గే అవకాశం ఉందని ఖసూరి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
ఈ పరిస్థితి వస్త్ర పరిశ్రమకు మరిన్ని సమస్యలు తీసుకురావచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు.
చక్కెర నుంచి భారీ యంత్రాల వరకు.. ఇతర దేశాలపైనే ఆధారం
పాకిస్థాన్‌ కేవలం పత్తి, ఔషధాల విషయంలోనే కాకుండా అనేక ఇతర వస్తువుల కోసం కూడా దూర దేశాలపై ఆధారపడుతోంది.
చక్కెర, ఎరువులు, సిమెంట్‌, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ఇనుము, ఉక్కు, కూరగాయలు, భారీ యంత్రాలను ఇతర దేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటోందని ఖసూరి తెలిపారు.
ఈ వస్తువులన్నింటికీ ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా మార్గాలను ఏర్పాటు చేసుకోవాల్సి వస్తోంది. దీనివల్ల దిగుమతుల ఖర్చు పెరుగుతోంది.
భారత్‌తో వాణిజ్యం పునరుద్ధరిస్తే రవాణా ఖర్చులు తగ్గుతాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. అంతేకాకుండా అవసరమైన వస్తువులు తక్కువ సమయంలో అందుబాటులోకి వస్తాయని వివరించారు.
పర్యాటక రంగానికీ తప్పని నష్టం
భారత్‌-పాకిస్థాన్‌ మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు నిలిచిపోవడంతో పర్యాటక రంగం కూడా నష్టపోయిందని ఖసూరి తెలిపారు. గతంలో భారత పర్యాటకులు పాకిస్థాన్‌లోని చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక ప్రాంతాలను సందర్శించేవారని గుర్తుచేశారు.
ముఖ్యంగా తమ పూర్వీకులకు సంబంధించిన గ్రామాలను చూసేందుకు కూడా కొందరు భారతీయులు పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లేవారని చెప్పారు. అయితే ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు దెబ్బతినడంతో ఈ పర్యాటక ఆదాయం కూడా కోల్పోయామని వెల్లడించారు.
భారత్‌-పాక్‌ సంబంధాలు మెరుగుపడితే ప్రాంతీయ సహకారానికి అవకాశం
భారత్‌, పాకిస్థాన్‌ మధ్య కేవలం వాణిజ్య సంబంధాలే కాకుండా చారిత్రక, సాంస్కృతిక, కుటుంబ సంబంధాలు కూడా ఉన్నాయని నూర్‌ మహమ్మద్‌ ఖసూరి పేర్కొన్నారు. ఈ సంబంధాలను మెరుగుపరుచుకోవడం ద్వారా ప్రాంతీయ సహకారాన్ని పెంచుకోవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు.
వాణిజ్యం తిరిగి ప్రారంభమైతే రెండు దేశాలకు ప్రయోజనం కలుగుతుందని ఆయన మాటలను బట్టి తెలుస్తోంది. ముఖ్యంగా పాకిస్థాన్‌కు దిగుమతుల ఖర్చు తగ్గడంతో పాటు పరిశ్రమలకు అవసరమైన ముడిసరుకులు సులభంగా అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం భారత్‌తో వాణిజ్యం నిలిచిపోవడం వల్ల పాకిస్థాన్‌ ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక సమస్యలు మరోసారి చర్చకు వచ్చాయి.