వ్యక్తిగత అభిరుచికి అనుగుణంగా డ్రెస్కోడ్ మార్చుకునే హక్కు విద్యార్థులకు లేదన్న కోర్టు
అసలేం జరిగిందంటే..?
ప్రయాగ్రాజ్లోని Tagore Public Schoolలో చదువుతున్న ఓ మైనర్ విద్యార్థిని పదో తరగతి పూర్తి చేసింది.
అదే స్కూల్లో 11వ తరగతిలో చేరేందుకు సిద్ధమైంది. అయితే స్కూల్ యూనిఫాంతో పాటు హిజాబ్ ధరించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని కోరుతూ తన తల్లి ద్వారా అలహాబాద్ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది.
తాను 6వ తరగతి నుంచి అదే స్కూల్లో చదువుతున్నానని, అప్పటి నుంచి హిజాబ్ ధరిస్తున్నానని విద్యార్థిని పిటిషన్లో పేర్కొంది. హిజాబ్ తన మత విశ్వాసంలో భాగమని, దానిని ధరించే హక్కు తనకు ఉందని వాదించింది.
ఈ పిటిషన్పై జస్టిస్ జె.జె. మునీర్, జస్టిస్ ఇంద్రజిత్ శుక్లాలతో కూడిన ధర్మాసనం విచారణ జరిపింది.
హిజాబ్పై కోర్టు ఏమంది?
విద్యార్థిని సమర్పించిన వివిధ తరగతుల ఫొటోలను కూడా ధర్మాసనం పరిశీలించింది.
ఆమె మినహా అదే మతానికి చెందిన ఇతర బాలికలు ఎవరూ హిజాబ్ ధరించలేదని కోర్టు గమనించింది.
హిజాబ్ ధరించడం ఇస్లామిక్ విశ్వాసంలో తప్పనిసరి ఆచారమని నిరూపించేందుకు తగిన వాస్తవ, చట్టపరమైన లేదా మతపరమైన ఆధారాలను పిటిషనర్ సమర్పించలేదని కోర్టు తెలిపింది.
ఆగస్టు 21న ఇచ్చిన తీర్పులో, హిజాబ్ ధరించకపోతే మత విశ్వాసానికి ముప్పు ఏర్పడుతుందని చెప్పడానికి సరైన ఆధారాలు లేవని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
గతంలో స్కూల్లో హిజాబ్ ధరించేందుకు అభ్యంతరం చెప్పకపోయినా, దాంతో భవిష్యత్తులో కూడా అదే అనుమతి కొనసాగించాల్సిన చట్టపరమైన హక్కు ఏర్పడదని స్పష్టం చేసింది.
స్కూల్ డ్రెస్కోడ్కే ప్రాధాన్యం
యూనిఫాం నిబంధనలు అందరికీ ఒకేలా, వివక్ష లేకుండా, స్కూల్ క్రమశిక్షణతో పాటు సంస్థ గుర్తింపును కాపాడే ఉద్దేశంతో అమలవుతున్నప్పుడు వాటిని అమలు చేసే అధికారం స్కూల్ యాజమాన్యానికే ఉంటుందని హైకోర్టు తెలిపింది.
వ్యక్తిగత అభిరుచుల ఆధారంగా విద్యార్థులు యూనిఫాంలో అదనపు దుస్తులను చేర్చుకునే హక్కు లేదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. యూనిఫాం ఉద్దేశమే విద్యార్థుల మధ్య సమానత్వం, క్రమశిక్షణను కాపాడటం అని పేర్కొంది.
యూనిఫాం భావన దెబ్బతింటుందన్న కోర్టు
ప్రతి విద్యార్థి తన అభిరుచికి అనుగుణంగా యూనిఫాంలో మార్పులు చేసుకునేందుకు అనుమతిస్తే యూనిఫాం అనే భావనకే అర్థం ఉండదని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది.
విద్యార్థుల వ్యక్తిగత ఇష్టాయిష్టాల ఆధారంగా నిబంధనలను మార్చడం మొదలైతే స్కూల్ క్రమశిక్షణను నిర్ణయించే అధికారం సంస్థ నుంచి విద్యార్థుల చేతుల్లోకి వెళ్లే పరిస్థితి వస్తుందని కోర్టు పేర్కొంది.
స్కూల్ యాజమాన్యం కూడా తాము ప్రైవేట్, స్వవిత్తపోషిత విద్యాసంస్థ అని, వివిధ మతాలు, వర్గాలకు చెందిన విద్యార్థులు తమ వద్ద చదువుతున్నారని కోర్టుకు తెలిపింది.
ఒక విద్యార్థికి ప్రత్యేక మినహాయింపు ఇస్తే యూనిఫాం సమానత్వం, సంస్థ క్రమశిక్షణపై ప్రభావం పడుతుందని వాదించింది. ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, CBSE కూడా పిటిషన్ను వ్యతిరేకించాయి.
ఈ నేపథ్యంలో విద్యార్థిని దాఖలు చేసిన పిటిషన్ను అలహాబాద్ హైకోర్టు కొట్టివేసింది.
గమనిక: ఈ తీర్పు “దేశంలోని ప్రతి స్కూల్లో హిజాబ్పై పూర్తి నిషేధం” అని చెప్పడం కాదు. ఈ కేసులో యూనిఫాం నిబంధనలు సమానంగా, వివక్ష లేకుండా అమలవుతున్నాయా, అలాగే హిజాబ్ తప్పనిసరి మతపరమైన ఆచారం అని పిటిషనర్ నిరూపించగలిగిందా అనే అంశాల ఆధారంగా కోర్టు నిర్ణయం తీసుకుంది.