ఆంధ్రప్రదేశ్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బీసీలకు రిజర్వేషన్లు పెంచాలన్న రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రయత్నానికి సుప్రీంకోర్టులో ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలన్న ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై దాఖలైన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు డిస్మిస్ చేసింది. ఈ నిర్ణయంతో బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపు అంశం మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. గతంలో ఇదే అంశంపై ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది.
బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపునకు అడ్డంకులు
రాష్ట్రంలోని స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు అధిక ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం రిజర్వేషన్లను పెంచాలని నిర్ణయించింది.
ఇందులో భాగంగా బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని ప్రయత్నించింది. అయితే ఈ నిర్ణయం న్యాయపరమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంది.
ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని పరిశీలించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు గతంలో కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు కలిపి మొత్తం రిజర్వేషన్లు 50 శాతం పరిమితిని దాటుతున్నాయని పేర్కొంది.
ఈ కారణంతో ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది.
హైకోర్టు తీర్పును సవాల్ చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది. అయితే అక్కడ కూడా ప్రభుత్వానికి అనుకూలమైన నిర్ణయం రాలేదు.
సుప్రీంకోర్టు తాజాగా పిటిషన్‌ను డిస్మిస్ చేయడంతో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించే ప్రక్రియకు ప్రస్తుతానికి అడ్డంకులు కొనసాగుతున్నాయి.
గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలకు జీవో 105
బీసీలకు తగిన ప్రాధాన్యం కల్పించాలన్న ఉద్దేశంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించి ఆగస్టు 20న జీవో 105 జారీ చేసింది. ఈ ఉత్తర్వుల ద్వారా బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలని నిర్ణయించింది.
అదే విధంగా పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లోనూ బీసీ రిజర్వేషన్ల అమలుకు ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది. ఆగస్టు 19న పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించి మరో ఉత్తర్వు జారీ చేసింది.
పట్టణ ప్రాంతాల్లో 33.33 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని నిర్ణయించింది.
అయితే ఈ ఉత్తర్వులపై న్యాయస్థానాల్లో సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. రిజర్వేషన్ల మొత్తం పరిమితిని దాటుతున్నారన్న అభ్యంతరాలు ప్రధానంగా తెరపైకి వచ్చాయి. దీంతో ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాల అమలుపై అనిశ్చితి నెలకొంది.
2020లోనూ ఇదే సమస్య
బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపు అంశంలో రాష్ట్రానికి గతంలోనూ ఇలాంటి పరిస్థితి ఎదురైంది. 2020లో కూడా బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను హైకోర్టు కొట్టివేసింది.
స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు అధిక రిజర్వేషన్లు కల్పించాలన్న ప్రయత్నం న్యాయపరమైన చిక్కుల్లో పడటం ఇది మొదటిసారి కాదు.
రిజర్వేషన్ల అమలుకు సంబంధించి న్యాయస్థానాలు నిర్దేశించిన పరిమితులు ఈ విషయంలో కీలకంగా మారుతున్నాయి.
బీసీలకు రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం పెంచాలన్న ప్రభుత్వ లక్ష్యానికి, రిజర్వేషన్లపై అమల్లో ఉన్న న్యాయపరమైన నిబంధనలకు మధ్య ఈ వివాదం కొనసాగుతోంది.
తాజా నిర్ణయంతో ఈ అంశంపై ప్రభుత్వం తదుపరి ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
50 శాతం రిజర్వేషన్ల పరిమితి ఎందుకు కీలకం?
సుప్రీంకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన మార్గదర్శకాల ప్రకారం స్థానిక సంస్థల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు కలిపి రిజర్వేషన్లు సాధారణంగా 50 శాతం మించకూడదు. ఈ పరిమితిని దాటి రిజర్వేషన్లు కల్పించే విషయంలో న్యాయస్థానాలు స్పష్టమైన ప్రమాణాలను సూచించాయి.
50 శాతం పరిమితికి మించి రిజర్వేషన్లు ఇవ్వాలంటే సంబంధిత వర్గాల వెనుకబాటుతనంపై సమగ్ర అధ్యయనం అవసరం. అలాగే ఆ అధ్యయనానికి మద్దతుగా విశ్వసనీయ గణాంకాలు ఉండాలి.
ఈ అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా రిజర్వేషన్లను పెంచడం న్యాయపరమైన సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించే అంశంలోనూ ఇదే పరిమితి ప్రధానంగా మారింది. ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు కలిపి మొత్తం రిజర్వేషన్లు ఎంత శాతం అవుతాయన్నది కీలక ప్రశ్నగా నిలిచింది.
రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్న అంశం
బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో కీలక అంశంగా ఉంది. స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు ఎక్కువ ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
అయితే న్యాయస్థానాల తీర్పులతో ఈ ప్రక్రియకు అడ్డంకులు ఎదురవుతున్నాయి.
సుప్రీంకోర్టు తాజా నిర్ణయం నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం తదుపరి ఎలాంటి న్యాయపరమైన చర్యలు తీసుకుంటుందన్నది ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
బీసీ రిజర్వేషన్ల అమలుకు అవసరమైన న్యాయపరమైన ప్రమాణాలను ఎలా అందుకుంటుందన్నది కూడా కీలకంగా మారింది.
ప్రస్తుతానికి 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్ల అమలుపై స్పష్టత కొరవడింది. ఈ అంశంపై తదుపరి పరిణామాలు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల రిజర్వేషన్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
అయితే భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం తీసుకునే చర్యలు, న్యాయస్థానాల్లో జరిగే పరిణామాలపైనే తదుపరి నిర్ణయాలు ఆధారపడి ఉంటాయి.