బాంబే: మత మార్పిడికి ఒత్తిడి చేయడం వల్ల మాత్రమే ఒక వర్గం మత విశ్వాసాలను అవమానించినట్లు కాదని బాంబే హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ మేరకు నాగ్‌పూర్ బెంచ్ కీలక తీర్పు వెలువరించింది. క్రైస్తవ మతంలోకి మారాలని దంపతులను బలవంతపెట్టారనే ఆరోపణలతో నలుగురిపై నమోదైన కేసును కోర్టు కొట్టివేసింది. వారిపై నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్‌తో పాటు ఛార్జ్‌షీట్‌ను రద్దు చేస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
మత ప్రచారం చేయడం నేరం కాదు
ఈ కేసును విచారించిన జస్టిస్ ఎం.డబ్ల్యూ. చంద్వాని కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. నిందితులు తమ మతాన్ని ప్రచారం చేయడానికి ప్రయత్నించారని కోర్టు పేర్కొంది.
అయితే, దీనివల్ల దేశంలోని ఏ వర్గం ప్రజల మతపరమైన మనోభావాలు దెబ్బతిన్నట్లు కనిపించడం లేదని స్పష్టం చేసింది.
గరిష్టంగా చూస్తే నిందితులు దంపతులను మతం మారాలని ఒత్తిడి చేసి ఉండవచ్చని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
అయినప్పటికీ, అలాంటి ఒత్తిడిని మాత్రమే ఆధారంగా తీసుకుని వారి మత విశ్వాసాలను అవమానించినట్లు నిర్ధారించలేమని తెలిపింది.
నలుగురిపై అమరావతిలో కేసు నమోదు
ఈ కేసులో అమరావతికి చెందిన జోసెఫ్ ఖుదావంత్, ఆయన కుమారుడు విక్టర్ ఖుదావంత్, కోడలు ఎల్వినా ఖుదావంత్‌తో పాటు సామాజిక కార్యకర్త అనంత్ మంకర్ నిందితులుగా ఉన్నారు.
వీరిపై గత జనవరిలో అమరావతిలో ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదైంది. హిందూ మతం నుంచి క్రైస్తవ మతంలోకి మారితే కొన్ని ప్రయోజనాలు కల్పిస్తామని చెప్పి తమపై ఒత్తిడి తెచ్చారని ఓ దంపతులు ఫిర్యాదు చేశారు.
ప్రతి నెలా డబ్బులు ఇస్తామని నిందితులు ఆశ చూపినట్లు ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు. పిల్లల చదువును చూసుకుంటామని కూడా చెప్పినట్లు ఆరోపించారు.
అంతేకాకుండా, సొంతంగా ఇల్లు కట్టించి ఇస్తామని హామీ ఇచ్చి మత మార్పిడికి ఒత్తిడి చేశారని ఫిర్యాదుదారులు ఆరోపించారు.
ఎఫ్‌ఐఆర్, ఛార్జ్‌షీట్ రద్దు చేయాలని పిటిషన్
తమపై నమోదైన కేసును సవాలు చేస్తూ నిందితులు బాంబే హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఎఫ్‌ఐఆర్‌తో పాటు ఛార్జ్‌షీట్‌ను రద్దు చేయాలని పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.
తమకు ఎలాంటి దురుద్దేశం లేదని వారు కోర్టులో వాదించారు. ఎవరి మత విశ్వాసాలను కించపరచలేదని తెలిపారు.
తమ మతాన్ని ప్రచారం చేయడానికి ప్రయత్నించడం తప్ప, ఇతరుల మతపరమైన మనోభావాలను దెబ్బతీసే ఉద్దేశం తమకు లేదని పేర్కొన్నారు.
ఈ వాదనలను కోర్టు పరిశీలించింది. అందుబాటులో ఉన్న వివరాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంది.
నిందితుల చర్యల వల్ల ఒక వర్గం మత విశ్వాసాలను అవమానించినట్లు నిర్ధారించే పరిస్థితి లేదని అభిప్రాయపడింది.
2025లో ప్రత్యేక చట్టం అమల్లో లేదన్న కోర్టు
ఈ కేసులో కోర్టు మరో ముఖ్యమైన అంశాన్ని ప్రస్తావించింది. ఆరోపణలు జరిగిన 2025 సంవత్సరంలో మహారాష్ట్రలో ప్రలోభాల ద్వారా మత మార్పిడిని నిషేధించే ప్రత్యేక చట్టం అమల్లో లేదని గుర్తుచేసింది.
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం మత స్వేచ్ఛ పరిరక్షణ, చట్టవిరుద్ధ మత మార్పిడి నిరోధక చట్టాన్ని ఆగస్టు 28, 2026న అమల్లోకి తెచ్చిందని కోర్టు ప్రస్తావించింది.
అయితే, ఆరోపణలు జరిగిన సమయంలో అలాంటి ప్రత్యేక చట్టం అమల్లో లేకపోవడాన్ని కూడా కోర్టు పరిగణనలోకి తీసుకుంది.
ఘటన జరిగిన కాలానికి వర్తించే చట్టపరమైన పరిస్థితులను పరిశీలించింది.
నిందితులకు హైకోర్టులో ఊరట
కేసులోని ఆరోపణలు, నిందితుల వాదనలు, అప్పటి చట్టపరమైన పరిస్థితులను పరిశీలించిన అనంతరం హైకోర్టు తుది నిర్ణయం తీసుకుంది.
నలుగురిపై నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్, ఛార్జ్‌షీట్‌ను రద్దు చేసింది.
ఈ తీర్పుతో జోసెఫ్ ఖుదావంత్, విక్టర్ ఖుదావంత్, ఎల్వినా ఖుదావంత్, అనంత్ మంకర్‌కు ఊరట లభించింది.
మత ప్రచారం, మత మార్పిడికి ఒత్తిడి చేయడం, మతపరమైన మనోభావాలను అవమానించడం వంటి అంశాలను ఒకే కోణంలో చూడలేమని ఈ కేసులో కోర్టు వ్యాఖ్యలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
అయితే, ఈ తీర్పు నిర్దిష్ట కేసులోని ఆరోపణలు, అప్పటి చట్టపరమైన పరిస్థితుల ఆధారంగా వెలువడింది.