గాజా యుద్ధానికి ముగింపు ఒప్పందానికి Hamas అంగీకారం.. అమలుపై ఇంకా అనేక సవాళ్లు

ఆయుధాల అంశం, ఇజ్రాయెల్ దళాల దశలవారీ ఉపసంహరణకు ప్రతిపాదనలు

ఒప్పంద అమలుకు ఈజిప్ట్, అమెరికా, ఖతార్, టర్కీ మధ్యవర్తిత్వం కీలకం

గాజా యుద్ధానికి ముగింపు పలికే ఒప్పందానికి తాము అంగీకరించినట్లు Hamas శుక్రవారం ప్రకటించింది. ఈ ఒప్పందంలో Hamas ఆయుధాల నిర్వహణ, Gaza Strip నుంచి ఇజ్రాయెల్ దళాలను దశలవారీగా ఉపసంహరించుకునే అంశాలు ఉన్నట్లు తెలిపింది.

అయితే ఒప్పందం పూర్తి వివరాలను ఇప్పటివరకు బహిరంగంగా విడుదల చేయలేదు. అలాగే ఈ ప్రకటనపై Israel నుంచి వెంటనే ఎలాంటి అధికారిక స్పందన రాలేదు.

Trump ప్రకటన

అమెరికా అధ్యక్షుడు Donald Trump ఈ ఒప్పందంలో Hamas పూర్తిస్థాయిలో నిరాయుధీకరణకు అంగీకరించిందని ప్రకటించారు.

ఆ ప్రక్రియ పూర్తవుతున్న కొద్దీ ఇజ్రాయెల్ దళాలు గాజా నుంచి దశలవారీగా వెనక్కి వెళ్తాయని చెప్పారు.

Hamas నాయకుల ప్రకారం, Trump ఏర్పాటు చేసిన Board of Peace ఆధ్వర్యంలో ఏర్పడిన కమిటీ గాజాలో Hamas ఆయుధాల నిల్వ ప్రక్రియను పర్యవేక్షించనుంది.

Israel వైఖరి

European Council on Foreign Relations (ECFR) పరిశోధకుడు Muhammad Shehada మాట్లాడుతూ, Hamas Trump ప్రతిపాదించిన ప్రణాళికకు పూర్తిగా అనుగుణమైన ఒప్పందాన్ని అంగీకరించిందన్నారు.

అయితే ఇజ్రాయెల్ అదే వైఖరిలో కొనసాగితే ఎలాంటి పురోగతి సాధ్యం కాదని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఇదిలా ఉండగా, Hamas ప్రకటనకు కొన్ని గంటల ముందు ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన ఒక రాజకీయ వర్గం, Donald Trump, Benjamin Netanyahu మధ్య జరిగిన తాజా సమావేశంలో గాజా అంశం చర్చకే రాలేదని మీడియాకు తెలిపింది.

ఇజ్రాయెల్ అభిప్రాయం ప్రకారం, Hamas పూర్తిగా నిరాయుధీకరణకు అంగీకరించి, గాజాను పూర్తిగా సైనిక కార్యకలాపాల నుంచి విముక్తం చేసిన తర్వాతే తమ దళాల ఉపసంహరణపై ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఉందని ఆ వర్గం పేర్కొంది.

Hamas షరతులు

Hamas చర్చల బృంద సభ్యుడు Ghazi Hamad మాట్లాడుతూ, ఒప్పందం ప్రకారం ఇజ్రాయెల్ తన బాధ్యతలను తప్పనిసరిగా అమలు చేయాలని తెలిపారు.

“ఇజ్రాయెల్ ఒప్పందాన్ని అమలు చేయకపోతే మేమూ అమలు చేయం” అని స్పష్టం చేశారు.

అమలు ప్రక్రియ ఎలా ఉంటుంది?

Board of Peace ప్రకారం, ఇప్పుడు ప్రధాన దృష్టి ఒప్పంద అమలుపైనే ఉంది.

దీనిలో భాగంగా National Committee for the Administration of Gaza (NCAG) దశలవారీగా గాజా పాలనా బాధ్యతలు చేపట్టనుంది.

Hamas తెలిపిన ప్రకారం, కింది ప్రక్రియలు ఒకేసారి కొనసాగాలి.

• ఇజ్రాయెల్ దళాల దశలవారీ ఉపసంహరణ
• అంతర్జాతీయ భద్రతా బలగాల మోహరింపు
• NCAG బాధ్యతల స్వీకరణ
• Hamas ఆయుధాల నిర్వహణ, నిరాయుధీకరణ ప్రక్రియ

ఇంకా ఉన్న అడ్డంకులు

గాజాలో ప్రస్తుతం ఇజ్రాయెల్ సైన్యం 60 శాతానికి పైగా ప్రాంతాన్ని నియంత్రిస్తున్నట్లు సైనిక అధికారులు చెబుతున్నారు.

అమలు విధానంపై వచ్చే రెండు వారాల్లో పూర్తి కార్యాచరణ రూపొందిస్తామని Hamas తెలిపింది.

అయితే ప్రతి అంశంపై స్పష్టమైన కాలపట్టిక, అమలు విధానం, పర్యవేక్షణ వ్యవస్థపై అంగీకారం అవసరమని నాయకులు పేర్కొన్నారు.

మధ్యవర్తుల పాత్ర కీలకం

ఒప్పందం విజయవంతం కావాలంటే Egypt, United States, Qatar, Turkey మధ్యవర్తుల పాత్ర అత్యంత కీలకం కానుంది.

ఈ దేశాల ప్రతినిధులు త్వరలో Cairoలో సమావేశమై అమలు విధానంపై చర్చించే అవకాశం ఉంది.

అయితే గాజా పరిపాలన చేపట్టాల్సిన NCAG ఇంకా అక్కడ ప్రవేశించలేదు.

అలాగే నిరాయుధీకరణ ప్రక్రియ పర్యవేక్షణకు ప్రతిపాదించిన International Stabilisation Force (ISF) కూడా ఇంకా పూర్తిగా ఏర్పాటు కాలేదు.

ముఖ్యాంశాలు

• గాజా యుద్ధానికి ముగింపు ఒప్పందానికి Hamas అంగీకరించినట్లు ప్రకటించింది.
• Hamas నిరాయుధీకరణ, ఇజ్రాయెల్ దళాల దశలవారీ ఉపసంహరణ అంశాలు ఒప్పందంలో ఉన్నట్లు వెల్లడించింది.
• ఒప్పంద అమలుకు Egypt, United States, Qatar, Turkey మధ్యవర్తిత్వంతో పాటు స్పష్టమైన కాలపట్టిక అవసరమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.