హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ పట్టు తగ్గుతోందా? ట్రంప్ కీలక వ్యాఖ్యలు

అమెరికా ఆధిపత్యం పెరుగుతోందన్న ట్రంప్

ఒమన్ మార్గం వైపు పెరుగుతున్న నౌకల రాకపోకలు

యుద్ధానికి ముందు స్థాయికి చేరువలో చమురు రవాణా

అమెరికా: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హోర్ముజ్ జలసంధిపై కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఈ ప్రాంతంపై అమెరికా ఆధిపత్యం పెరుగుతోందని సూచించేలా ఓ మ్యాప్‌ను సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేశారు. అందులో హోర్ముజ్ జలసంధిని కొత్త అమెరికా భూభాగంగా చూపించారు.

ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి ఈ కీలక జలమార్గంపై ఇరాన్ నియంత్రణ కొనసాగుతోందని చెబుతున్నారు. అయితే ప్రస్తుతం పరిస్థితులు మారుతున్నాయని ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి.

ట్రంప్ తన ట్రూత్ సోషల్ ఖాతాలో ఇరాన్‌తో ఎలాంటి చర్చలు జరగడం లేదని చెప్పారు.

“ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్‌తో ఎలాంటి చర్చలు లేదా సంభాషణలు జరగడం లేదు. షెడ్యూల్ కూడా కాలేదు. నౌకాదళ దిగ్బంధనం పూర్తిస్థాయిలో కొనసాగుతోంది” అని ట్రంప్ రాశారు.

హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రస్తుతం తెరిచి ఉందని కూడా ఆయన చెప్పారు. అక్కడ ఉన్న నీటి మైన్లన్నీ తొలగించామని లేదా పేల్చివేశామని పేర్కొన్నారు.

హోర్ముజ్‌పై ఇరాన్ పట్టు తగ్గుతోందా?

హోర్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ విషయంలో ట్రంప్ గతంలో కూడా పలు వ్యాఖ్యలు చేశారు. అయితే తాజా పరిణామాలు ఆయన మాటలకు కొంత బలం ఇస్తున్నాయని తెలుస్తోంది.

CNN నివేదిక ప్రకారం.. సముద్ర రవాణాకు సంబంధించిన డేటాను పరిశీలిస్తే హోర్ముజ్‌పై ఇరాన్ పట్టు క్రమంగా తగ్గుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ప్రపంచంలో శాంతి సమయంలో రవాణా అయ్యే ముడి చమురు, సహజ వాయువులో దాదాపు ఐదో వంతు హోర్ముజ్ జలసంధి మీదుగా వెళ్తుంది. దీంతో ఈ జలమార్గానికి ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్‌లో ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది.

అమెరికా మాత్రం ఈ ప్రాంతంలో నౌకాదళంతో దిగ్బంధనాన్ని కొనసాగిస్తోంది. దీంతో హోర్ముజ్‌పై అమెరికా ప్రభావం మరింత పెరుగుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

పెరుగుతున్న నౌకల రాకపోకలు

నౌకల కదలికలను పర్యవేక్షించే MarineTraffic డేటా ప్రకారం.. గత వారం కనీసం 95 నౌకలు హోర్ముజ్ జలసంధిని దాటాయి.

అంతకుముందు వారంలో 118 నౌకలు ఈ మార్గంలో ప్రయాణించాయి.

ఇక్కడ మరో కీలక మార్పు కనిపిస్తోంది. గత రెండు వారాల్లో హోర్ముజ్ మీదుగా వెళ్లిన నౌకల్లో దాదాపు 80 శాతం ఒమన్ మార్గాన్ని ఉపయోగించాయి.

ఈ మార్గానికి ఐక్యరాజ్యసమితి అనుమతి ఉంది. అయితే ఒమన్ మార్గాన్ని ఇరాన్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా నౌకల రాకపోకలను పర్యవేక్షించే Kpler సంస్థ ఈ వివరాలను వెల్లడించింది.

ఇరాన్ ఆంక్షలను పట్టించుకోని నౌకలు

హోర్ముజ్ జలసంధి తమ నియంత్రణలోనే ఉందని ఇరాన్ చెబుతోంది. అయితే తమకు ఇష్టం లేని మార్గంలో ప్రయాణించే నౌకలపై ఇరాన్ దాడులు చేసినట్లు సమాచారం.

ఒమన్ ఉత్తర తీరానికి దగ్గరగా ఉన్న మార్గం ద్వారా హోర్ముజ్‌ను దాటేందుకు ప్రయత్నించిన కొన్ని నౌకలపై దాడులు జరిగినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.

అయినా నౌకల రాకపోకలు ఆగడం లేదు.

ఇరాన్ హెచ్చరికలను పట్టించుకోకుండా మరిన్ని నౌకలు హోర్ముజ్ దాటేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. అమెరికా రక్షణ కల్పిస్తుందన్న హామీతో ఈ నౌకలు ముందుకు వెళ్తున్నాయి.

Kpler సంస్థకు చెందిన క్రూడ్ ఆయిల్ విశ్లేషణ విభాగం అధిపతి హోమాయున్ ఫలక్సాహీ పరిస్థితిపై కీలక వ్యాఖ్య చేశారు.

“ఇరాన్ జలసంధిపై కనీసం కొంతవరకు నియంత్రణ కోల్పోయినట్లు కనిపిస్తోంది” అని ఆయన CNNతో చెప్పారు.

నెల రోజుల క్రితం పరిస్థితి వేరు

ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న నౌకల రాకపోకలకు, నెల రోజుల క్రితం పరిస్థితికి చాలా తేడా ఉంది.

Kpler డేటా ప్రకారం.. నెల రోజుల క్రితం ఒమన్ మార్గంలో దాదాపు నౌకల రాకపోకలు కనిపించలేదు.

ఇప్పుడు మాత్రం అదే మార్గాన్ని పెద్ద సంఖ్యలో నౌకలు ఉపయోగిస్తున్నాయి.

అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందం ఈ వారం ముగిసింది. దీంతో హోర్ముజ్ మీదుగా వెళ్లే నౌకల నుంచి టోల్ వసూలు చేసుకునే అవకాశం ఇరాన్‌కు ఏర్పడింది.

అయితే నౌకలు ఇరాన్‌కు అనుకూలమైన మార్గాన్ని కాకుండా ఒమన్ మార్గాన్ని ఎంచుకుంటున్నాయి.

దీంతో హోర్ముజ్ మీదుగా ప్రయాణించే నౌకల నుంచి ఇరాన్‌కు ట్రాన్సిట్ ఫీజు వసూలు చేసే అవకాశం తగ్గింది.

టోల్ చెల్లించేందుకు నౌకలు ఆసక్తి చూపడం లేదు

Pickering Energy Partners వ్యవస్థాపకుడు, చీఫ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఆఫీసర్ డాన్ పికరింగ్ ఈ అంశంపై స్పందించారు.

మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో చాలా మంది ఇరాన్ టోల్ వసూలు చేయడాన్ని కోరుకోవడం లేదని ఆయన చెప్పారు.

అందుకే ఒమన్ మార్గం అత్యంత అనుకూలమైన మార్గంగా మారిందని వివరించారు.

ఇది ఇరాన్‌కు మరో ఆర్థిక నష్టంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే హోర్ముజ్ మీదుగా వెళ్లే నౌకల నుంచి వసూలు చేసే ఫీజు ఇరాన్‌కు ఆదాయాన్ని అందించేది.

భారీ చమురు నౌకల రాకపోకలు

సౌదీ అరేబియా, కువైట్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ వంటి చమురు ఉత్పత్తి చేసే గల్ఫ్ దేశాలు కూడా హోర్ముజ్ ద్వారా చమురు తరలింపును కొనసాగిస్తున్నాయి.

ఈ దేశాలు భారీ చమురు నౌకలను అద్దెకు తీసుకున్నాయి.

వీటిని Very Large Crude Oil Carriers, అంటే VLCCలు అంటారు.

ఈ నౌకలు పర్షియన్ గల్ఫ్ నుంచి చమురును హోర్ముజ్ మీదుగా తరలిస్తున్నాయి. తర్వాత గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమన్‌లో ప్రమాద ప్రాంతానికి బయట ఇతర ట్యాంకర్లకు చమురును బదిలీ చేస్తున్నాయి.

Lipow Oil Associates అధ్యక్షుడు ఆండీ లిపో ఈ వివరాలను తెలిపారు.

ట్రాన్స్‌పాండర్లు ఆఫ్ చేసి ప్రయాణం

ఇరాన్ దాడుల నుంచి తప్పించుకునేందుకు కొన్ని VLCCలు తమ ట్రాన్స్‌పాండర్లను ఆఫ్ చేస్తున్నట్లు సమాచారం.

కొన్ని నౌకలు వారాల తరబడి ట్రాన్స్‌పాండర్లు ఆఫ్‌లో ఉంచుతున్నాయి.

దీంతో వాటి కదలికలను గుర్తించడం కష్టంగా మారుతోంది.

ఇలాంటి రహస్య రాకపోకలను “డార్క్ ట్రాఫిక్”గా పిలుస్తున్నారు.

కొన్ని డేటా ట్రాకింగ్ సేవలకు కూడా ఈ నౌకల కదలికలు పూర్తిగా కనిపించడం లేదు. Kpler వంటి సంస్థలకు కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ రాకపోకలు అందుబాటులో ఉండడం లేదు.

అయితే వాస్తవ నౌకల రాకపోకలు అధికారిక డేటా కంటే ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉందని తాజా సమాచారం సూచిస్తోంది.

చమురు రవాణా భారీగా కొనసాగుతోంది

హోర్ముజ్ మీదుగా ప్రయాణించే అన్ని నౌకలపై అమెరికా నిఘా కొనసాగిస్తోంది.

అమెరికా నుంచి వచ్చిన డేటా ప్రకారం.. హోర్ముజ్ ద్వారా జరుగుతున్న చమురు రవాణా సంఖ్య సంప్రదాయ అంచనాల కంటే ఎక్కువగా ఉంది.

గత వారం అమెరికా ఇంధన శాఖ మంత్రి క్రిస్ రైట్ కీలక వివరాలు వెల్లడించారు.

హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా వెళ్లే చమురు, జలసంధిని తప్పించి ఇతర మార్గాల ద్వారా తరలించే చమురు కలిపి రోజుకు దాదాపు 15 మిలియన్ బ్యారెళ్లుగా ఉందని చెప్పారు.

ఈ సంఖ్య యుద్ధానికి ముందు ఉన్న రోజువారీ 20 మిలియన్ బ్యారెళ్ల సగటుకు దగ్గరగా ఉంది.

దీంతో యుద్ధం కొనసాగుతున్నప్పటికీ హోర్ముజ్ ప్రాంతంలో చమురు రవాణా పూర్తిగా నిలిచిపోలేదని స్పష్టమవుతోంది.

ఇరాన్‌కు పెరుగుతున్న సవాలు

మొత్తంగా చూస్తే హోర్ముజ్ జలసంధిలో పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్నాయి.

ఇరాన్ ఈ జలమార్గంపై తమ నియంత్రణ కొనసాగుతోందని చెబుతున్నా.. నౌకల రాకపోకల డేటా మరో చిత్రాన్ని చూపిస్తోంది.

ఒమన్ మార్గాన్ని ఎక్కువ సంఖ్యలో నౌకలు ఎంచుకుంటున్నాయి.

అమెరికా నౌకాదళం కూడా ఈ ప్రాంతంలో తన కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తోంది.

చమురు రవాణా కూడా యుద్ధానికి ముందు స్థాయికి చేరువవుతోంది.

ఈ పరిణామాలు హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ ఆధిపత్యానికి సవాలుగా మారుతున్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.