చర్చలు ముగింపు దశలో ఉన్నాయని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ వెల్లడి
టెహ్రాన్: హోర్ముజ్ జలసంధి నిర్వహణకు సంబంధించి ఇరాన్, ఒమాన్ మధ్య జరుగుతున్న చర్చలు తుది దశకు చేరుకున్నాయని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ తెలిపారు.
చర్చల్లో గణనీయమైన పురోగతి సాధించామని, ఒప్పందం పూర్తయ్యే దశలో ఉందని ఆయన ఆదివారం మంత్రివర్గ సమావేశంలో వెల్లడించినట్లు ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ IRNA తెలిపింది. అయితే ప్రతిపాదిత ఒప్పందానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను ఆయన వెల్లడించలేదు.
ఈ పరిణామం అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇటీవల ఇరాన్పై ప్రణాళికబద్ధమైన సైనిక దాడిని తాత్కాలికంగా నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించిన నేపథ్యంలో చోటుచేసుకుంది.
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కలిసి దాడిని వాయిదా వేయాలని నిర్ణయించుకున్నాయని, ఇరాన్తో కుదిరే ఒప్పందానికి అవసరమైన ప్రాథమిక అంశాలపై అంగీకారం ఏర్పడిందని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.
ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ సంయుక్తంగా ఇరాన్ లక్ష్యాలపై దాడులు ప్రారంభించడంతో ప్రాంతంలో యుద్ధ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. అనంతరం మధ్య మధ్యలో దౌత్య చర్చలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, పరిస్థితులు పూర్తిగా సాధారణ స్థితికి చేరుకోలేదు.
గత నెలలో మళ్లీ దాడులు పెరగడంతో ఉద్రిక్తతలు తీవ్రరూపం దాల్చాయి. ఇరాన్పై “తీవ్రంగా దాడి చేస్తాం” అని ట్రంప్ హెచ్చరించిన నేపథ్యంలో అమెరికా దౌత్య కార్యాలయాలు కూడా అప్రమత్తమయ్యాయి.
అయితే సౌదీ అరేబియా యువరాజు మహ్మద్ బిన్ సల్మాన్ సహా గల్ఫ్ దేశాల నేతలతో జరిగిన చర్చల తర్వాత అమెరికా తన వైఖరిలో మార్పు తీసుకువచ్చింది.
హోర్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభంపై ఇంకా స్పష్టత లేదు.. దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి
ట్రూత్ సోషల్ వేదికగా ట్రంప్ స్పందిస్తూ, ఇరాన్తో పాటు పశ్చిమాసియా దేశాలు కూడా దాడిని నిలిపివేయాలని కోరాయని, ఒప్పందానికి అవసరమైన ప్రధాన అంశాలపై అంగీకారం ఏర్పడిందని తెలిపారు.
ప్రపంచ ప్రయోజనాలు, ఇరాన్ స్థిరత్వాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని దాడిని రద్దు చేశానని, అయితే త్వరగా ఒప్పందం కుదరాల్సి ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.
అయితే అమెరికా దాడిని నిలిపివేయాలని తాము కోరినట్లు వస్తున్న వార్తలను ఇరాన్ మీడియా ఖండించింది.
ప్రపంచ చమురు, సహజ వాయువు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి ఈ దౌత్య చర్చల్లో ప్రధాన అంశంగా మారింది. యుద్ధానికి ముందు ఈ మార్గంలో వాణిజ్య నౌకలు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా ప్రయాణించేవి.
కానీ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత ఇరాన్ ఆ మార్గాన్ని మూసివేసి, తన పర్యవేక్షణలోనే నౌకాయానాన్ని కొనసాగించాలని, రవాణాపై రుసుములు వసూలు చేయాలని నిర్ణయించింది.
దీనిని అమెరికా తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది.
తుది ఒప్పందంలో హోర్ముజ్ జలసంధిని వెంటనే పూర్తిగా తెరవడం, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై ఉన్న ఆందోళనలకు పరిష్కారం ఉండాలని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు.
ఇదే సమయంలో ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఎస్మాయిల్ బఘాయీ మాట్లాడుతూ, ఒమాన్తో కొత్త నౌకాయాన మార్గంపై త్వరలో అంగీకారానికి వచ్చే అవకాశం ఉందన్నారు.
ఇరాన్ తీరానికి పూర్తిగా దగ్గరగా ఉండే ఉత్తర మార్గం గానీ, దక్షిణ మార్గం గానీ కాకుండా, ఇరు దేశాల సార్వభౌమ హక్కులు, భద్రతా ప్రయోజనాలను పరిరక్షించే కొత్త మార్గంపై చర్చలు జరుగుతున్నాయని తెలిపారు.
అయితే ఒమాన్తో ఒప్పందం కుదిరినంత మాత్రాన హోర్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిస్థాయిలో తిరిగి తెరుస్తామని చెప్పలేమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఇదిలా ఉండగా, సముద్ర రవాణా విశ్లేషణ సంస్థ Kpler నివేదిక ప్రకారం, ఇటీవల హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకల రాకపోకలు గణనీయంగా తగ్గాయి.
ముఖ్యాంశాలు
- హోర్ముజ్ జలసంధి నిర్వహణపై ఇరాన్-ఒమాన్ చర్చలు తుది దశకు చేరినట్లు అరాఘ్చీ ప్రకటన.
- అమెరికా దాడి ప్రణాళికను వాయిదా వేసిన నేపథ్యంలో దౌత్య చర్చలు వేగం.
- జలసంధి పూర్తిస్థాయిలో తెరవడంపై ఇంకా తుది నిర్ణయం లేదని ఇరాన్ స్పష్టం.