నాలుగు సెంట్రల్ జైళ్లలో ఓపెన్, సెమీ-ఓపెన్ బ్యారక్స్ ఏర్పాటు
కుటుంబాలను పోషించుకుంటూనే పునరావాసం పొందేలా కొత్త విధానం
జార్ఖండ్ ఓపెన్ జైలు పథకం: ఖైదీల జీవితాల్లో కొత్త మార్పు
ఖైదీలలో నేర ప్రవృత్తిని తగ్గించి, వారిని పునరావాసం వైపు తీసుకెళ్లేందుకు జార్ఖండ్ ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న ఎంపికైన ఖైదీలకు పగటిపూట జైలు బయటకు వెళ్లి పని చేసుకునే అవకాశం కల్పించనుంది.
ఉద్యోగం లేదా ఇతర పనులు చేసి వారు డబ్బు సంపాదించవచ్చు. ఆ ఆదాయంతో తమ కుటుంబాలను పోషించుకోవచ్చు. అయితే సాయంత్రానికి తిరిగి జైలుకు చేరుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఈ కొత్త విధానాన్ని ఓపెన్, సెమీ-ఓపెన్ బ్యారక్స్ వ్యవస్థ ద్వారా అమలు చేయనున్నారు. రాష్ట్రంలోని నాలుగు ప్రధాన సెంట్రల్ జైళ్లను ఈ పథకం కోసం ఎంపిక చేశారు.
నాలుగు జైళ్లలో అమలు
ఈ పథకాన్ని రాంచీలోని బిర్సా ముండా సెంట్రల్ జైలు, హజారీబాగ్లోని జై ప్రకాష్ నారాయణ్ సెంట్రల్ జైలు, ఈస్ట్ సింగ్భూమ్లోని ఘాఘిడీహ్ సెంట్రల్ జైలు, దుమ్కా సెంట్రల్ జైలులో అమలు చేయనున్నారు.
ఈ నాలుగు జైళ్లలో కొన్ని బ్యారక్లు, సెల్లను ఓపెన్ కాంప్లెక్స్లుగా మార్చేందుకు అధికారులు ఇప్పటికే స్థలాలను గుర్తించారు.
ప్రత్యేక వ్యవస్థ అమలుకు అవసరమైన విధివిధానాలను ప్రభుత్వం సిద్ధం చేస్తోంది.
ఉదయం బయటకు.. సాయంత్రం తిరిగి జైలుకు
జైళ్ల శాఖ ఐజీ సుదర్శన్ మందల్ ఈ విధానం గురించి శనివారం వివరాలు వెల్లడించారు.
ఓపెన్ లేదా సెమీ-ఓపెన్ బ్యారక్స్లో ఎంపికైన ఖైదీలను ఉదయం 6 లేదా 7 గంటల సమయంలో బయటకు పంపుతారు.
వారు దాదాపు 12 గంటల పాటు జైలు వెలుపల ఉండవచ్చు. ఈ సమయంలో ఉద్యోగం చేయవచ్చు. ఇతర పనులు చేసుకోవచ్చు. ఉపాధి ద్వారా ఆదాయం పొందవచ్చు.
సాయంత్రం సమయానికి వారు తప్పనిసరిగా తిరిగి జైలుకు చేరుకోవాల్సి ఉంటుంది.
నగరాల్లో ఉండటం వల్ల ఉపాధి అవకాశాలు
ఎంపిక చేసిన నాలుగు సెంట్రల్ జైళ్లు ప్రధాన నగరాల్లో ఉన్నాయి. దీంతో ఖైదీలకు వివిధ రకాల ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
పని చేయడం ద్వారా ఖైదీలు తమ కుటుంబాలకు ఆర్థికంగా సహాయం చేయగలరు.
జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న సమయంలోనే బాధ్యతాయుతమైన జీవితం గడపడం నేర్చుకునే అవకాశం కూడా ఉంటుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
పునరావాసమే ప్రధాన లక్ష్యం
ఈ నిర్ణయం వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశం ఖైదీలలో నేర ప్రవృత్తిని తగ్గించడమే.
శిక్ష పూర్తయిన తర్వాత వారు సమాజంలో తిరిగి సాధారణ జీవితం గడపడానికి ఈ విధానం సహాయపడుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు.
ఖైదీలను సమాజంలో గౌరవప్రదమైన పౌరులుగా మార్చే సంస్కరణల్లో భాగంగానే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ఐజీ సుదర్శన్ మందల్ వివరించారు.
ఉపాధి, బాధ్యత, కుటుంబంతో అనుబంధం వంటి అంశాలు ఖైదీల పునరావాసంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
కేబినెట్ ఆమోదం
ఇటీవల జార్ఖండ్ రాష్ట్ర కేబినెట్ ఈ ప్రతిపాదనకు ఆమోదం తెలిపింది. దీనికి సంబంధించిన అధికారిక తీర్మానాన్ని కూడా జారీ చేసింది.
‘జార్ఖండ్ జైలు మరియు సంస్కరణల సేవల చట్టం 2025’ కింద ఓపెన్ సంస్కరణల సంస్థలను ఏర్పాటు చేసేందుకు చట్టపరమైన అవకాశం లభించింది.
ఈ చట్టం ఆధారంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఓపెన్, సెమీ-ఓపెన్ బ్యారక్స్ వ్యవస్థను అమలు చేయడానికి చర్యలు తీసుకుంటోంది.
సుప్రీం కోర్టు మార్గదర్శకాల ఆధారం
సుహాస్ చక్మా వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసులో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన మార్గదర్శకాలను కూడా జార్ఖండ్ ప్రభుత్వం పరిగణనలోకి తీసుకుంది.
ప్రత్యేకంగా ఓపెన్ జైళ్లు లేని రాష్ట్రాలు ప్రస్తుత జైళ్లలోనే ఓపెన్ లేదా సెమీ-ఓపెన్ బ్యారక్లను ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీం కోర్టు సూచించింది.
ఈ మార్గదర్శకాల ఆధారంగానే జార్ఖండ్ ప్రభుత్వం కొత్త విధానానికి రూపకల్పన చేసింది.
ఎవరు అర్హులు?
ప్రతి ఖైదీకి ఈ అవకాశం ఉండదు.
ఈ పథకానికి అర్హులైన ఖైదీలను ఎంపిక చేసేందుకు ప్రత్యేక విధివిధానాలను రూపొందిస్తున్నట్లు ఐజీ సుదర్శన్ మందల్ వెల్లడించారు.
ఖైదీ జైలులో ఎలా ప్రవర్తిస్తున్నాడనే అంశాన్ని పరిశీలిస్తారు.
క్రమశిక్షణ పాటిస్తున్నాడా లేదా అనే విషయాన్ని కూడా చూస్తారు. జైలు నిబంధనలను గౌరవిస్తున్నాడా అనే అంశాన్ని పరిశీలిస్తారు.
ఈ ప్రమాణాల ఆధారంగానే ఖైదీలకు పగటిపూట జైలు వెలుపలికి వెళ్లే అవకాశం కల్పించనున్నారు.
ఖైదీల జీవితాల్లో కొత్త అధ్యాయం
జార్ఖండ్ ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం జైలు సంస్కరణల్లో కీలక అడుగుగా మారే అవకాశం ఉంది.
శిక్షతో పాటు ఖైదీలలో మార్పు తీసుకురావడం కూడా ప్రభుత్వ లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.
పని చేసుకునే అవకాశం ద్వారా ఖైదీలు ఆర్థికంగా తమ కుటుంబాలకు అండగా నిలవవచ్చు. అదే సమయంలో బాధ్యతాయుతమైన జీవితానికి అలవాటు పడవచ్చు.
పునరావాసం పొందిన తర్వాత సమాజంలో తిరిగి కలిసిపోవడానికి కూడా ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.



