ఐదేళ్ల సైనిక ప్రస్థానంలో అరుదైన ఘనత
న్యూఢిల్లీ, సెప్టెంబర్ 19: భారత సైన్యంలో మేజర్ నవ్య శేఖావత్ అరుదైన ఘనత సాధించారు. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకు Aide-de-Camp (ADC)గా బాధ్యతలు చేపట్టిన తొలి మహిళా ఆర్మీ అధికారిగా గుర్తింపు పొందారు. రాష్ట్రపతి ADCగా బాధ్యతలు చేపట్టిన రెండో మహిళగా కూడా ఆమె నిలిచారు.
2025లో భారత నౌకాదళానికి చెందిన లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ యశస్వి సోలంకి ఈ పదవిని చేపట్టిన తొలి మహిళగా నిలిచారు. ఇప్పుడు ఆర్మీ నుంచి మేజర్ నవ్య శేఖావత్ ఈ బాధ్యతలు చేపట్టారు.
రాష్ట్రపతి భవన్లో రాష్ట్రపతి వెంట కనిపించే ADCల బాధ్యతలు చాలా కీలకంగా ఉంటాయి. అధికారిక కార్యక్రమాల సమయంలో వారు రాష్ట్రపతికి సహకరిస్తారు. ప్రోటోకాల్, సమన్వయం, కార్యక్రమాల నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తారు.
CDS పరీక్షతో ప్రారంభమైన సైనిక ప్రయాణం
మేజర్ నవ్య శేఖావత్ సైనిక ప్రయాణం 2020లో ప్రారంభమైంది. UPSC నిర్వహించిన Combined Defence Services (CDS) Examination-I, 2020లో ఆమె ఎంపికయ్యారు.
ఆ తర్వాత చెన్నైలోని Officers Training Academy (OTA)లో శిక్షణ పొందారు. Short Selection Commission Women Non-Technical Courseకు ఆమె ఎంపికయ్యారు. మహిళల మెరిట్ జాబితాలోనూ ఆమె స్థానం సంపాదించారు.
OTA శిక్షణలో అనేక అంశాలపై దృష్టి పెడతారు. శారీరక దృఢత్వంతో పాటు సైనిక నైపుణ్యాలు నేర్పిస్తారు. నాయకత్వ లక్షణాలను పెంచుతారు. క్రమశిక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. ఒత్తిడిలో నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని కూడా అభివృద్ధి చేస్తారు.
2021లో ఆర్మీ సర్వీస్ కార్ప్స్లో నియామకం
శిక్షణ పూర్తయిన తర్వాత 2021లో నవ్య శేఖావత్ Army Service Corps (ASC)లో అధికారిగా నియమితులయ్యారు.
ASC భారత సైన్యంలో కీలక విభాగంగా ఉంది. సైనిక దళాలకు అవసరమైన సరఫరాలు, రవాణా, లాజిస్టిక్స్ వంటి సేవలను నిర్వహించడంలో ఈ విభాగం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.
కమిషన్ పొందిన తర్వాత సుమారు ఐదేళ్లలోనే నవ్య శేఖావత్ మేజర్ హోదాకు చేరుకున్నారు. ఇప్పుడు రాష్ట్రపతి కార్యాలయంలో కీలక బాధ్యతలు చేపట్టారు.
రాష్ట్రపతి ADCల బాధ్యతలు ఏమిటి?
Aide-de-Camp అంటే ADC. ఇది కేవలం రాష్ట్రపతి వెంట అధికారిక కార్యక్రమాలకు వెళ్లే బాధ్యత మాత్రమే కాదు.
ADCలు అనేక ముఖ్యమైన పనుల్లో సహకరిస్తారు. అధికారిక కార్యక్రమాల నిర్వహణలో సమన్వయం చేస్తారు. ప్రోటోకాల్కు అనుగుణంగా కార్యక్రమాలు జరిగేలా చూస్తారు. రాష్ట్రపతి వివిధ కార్యక్రమాలకు హాజరైనప్పుడు ఆమె వెంట ఉంటారు.
సంప్రదాయంగా రాష్ట్రపతికి ఐదుగురు మిలిటరీ ADCలు సహకరిస్తారు. వీరిలో ముగ్గురు ఆర్మీ నుంచి ఉంటారు. ఒకరు నేవీ నుంచి, మరొకరు ఎయిర్ ఫోర్స్ నుంచి ఉంటారు.
అందుకే రాష్ట్రపతి ADC బాధ్యత అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన సైనిక నియామకాల్లో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు.
మహిళా అధికారులకు మరో కీలక మైలురాయి
మేజర్ నవ్య శేఖావత్ నియామకం ఆమె వ్యక్తిగత కెరీర్లో ముఖ్యమైన ఘట్టం. అదే సమయంలో భారత సాయుధ దళాల్లో మహిళల పెరుగుతున్న పాత్రకు ఇది మరో ఉదాహరణ.
భారత సైన్యంలో మహిళలు Short Selection Commission మార్గంలో ప్రవేశించడం 1990లలో ప్రారంభమైంది.
2020లో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు తర్వాత అర్హత కలిగిన మహిళా Short Service Commission అధికారులకు Permanent Commission కోసం పురుష అధికారులతో సమాన నిబంధనలపై పరిగణించే అవకాశం మరింత విస్తరించింది.
దీంతో మహిళా అధికారులు సైన్యంలో వివిధ కమాండ్, ఆపరేషనల్, ప్రతినిధిత్వ బాధ్యతల్లో కనిపించే అవకాశాలు పెరిగాయి.
రాష్ట్రపతి ADC కావాలంటే ఏం చేయాలి?
రాష్ట్రపతి ADCగా మారేందుకు ప్రత్యేకంగా రాయాల్సిన పరీక్ష లేదు. ముందుగా భారత సాయుధ దళాల్లో కమిషన్డ్ ఆఫీసర్గా చేరాలి.
ఆర్మీ మార్గంలో ఆసక్తి ఉన్న అభ్యర్థులకు CDS పరీక్ష ఒక ప్రవేశ మార్గం.
ఎంపిక తర్వాత సంబంధిత శిక్షణ పూర్తి చేయాలి. ఆ తర్వాత సైన్యంలో కమిషన్ పొందాలి. సర్వీసులో మంచి ప్రొఫెషనల్ రికార్డు సాధించాలి. సర్వీస్ అవసరాలు, అందుబాటులో ఉన్న ఎంపిక ప్రక్రియల ఆధారంగా ప్రతిష్టాత్మక బాధ్యతలకు అధికారులు ఎంపికవుతారు.