3 ముఖ్యాంశాలు
- FAPI PET/CTతో అండాశయ క్యాన్సర్‌ పెరిటోనియంలో వ్యాపించిందా అనే విషయాన్ని మరింత స్పష్టంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంది.
- బెంగళూరులో 200 మంది రోగులపై జరిగిన అధ్యయనంలో FAPI PET సాధారణ CT కంటే మెరుగైన ఫలితాలు చూపించింది.
- అయితే ఇది ప్రస్తుతం సాధారణ స్కాన్లు, శస్త్రచికిత్స సమయంలో చేసే అంచనాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మరిన్ని పెద్దస్థాయి అధ్యయనాలు అవసరం.
పెరిటోనియంలో క్యాన్సర్‌ వ్యాప్తి గుర్తించడం కీలకం
అండాశయ క్యాన్సర్‌ చికిత్సలో వ్యాధి శరీరంలో ఎంతవరకు వ్యాపించిందో ముందుగానే తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ముఖ్యంగా పొత్తికడుపులోని అవయవాలను కప్పి ఉండే పలుచని పొర అయిన పెరిటోనియంలోకి క్యాన్సర్‌ వ్యాపిస్తే పరిస్థితిని అంచనా వేయడం కష్టంగా ఉంటుంది.
పెరిటోనియంలో చిన్నచిన్న కణితి ముద్దలు ఏర్పడవచ్చు. వీటిని సాధారణ స్కాన్లలో కొన్ని సందర్భాల్లో గుర్తించడం కష్టం. ఈ నేపథ్యంలో 68Ga-Ga-FAPI-04 PET/CT, లేదా FAPI PET, కొత్త తరహా స్కాన్‌గా పరిశోధనలోకి వచ్చింది.
ఈ స్కాన్‌ అండాశయ క్యాన్సర్‌ వ్యాప్తిని మరింత స్పష్టంగా గుర్తించేందుకు ఉపయోగపడే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
200 మంది రోగులపై అధ్యయనం
బెంగళూరులో 200 మంది అండాశయ క్యాన్సర్‌ బాధితులపై ఈ అధ్యయనం నిర్వహించారు. మే 2024 నుంచి ఏప్రిల్‌ 2025 మధ్య ఈ పరిశోధన జరిగింది.
ప్రతి రోగికి FAPI PET/CTతో పాటు సాధారణ కాంట్రాస్ట్‌ CT స్కాన్‌ కూడా చేశారు. తర్వాత శస్త్రచికిత్స సమయంలో కనిపించిన వ్యాధి స్థితితో రెండు స్కాన్ల ఫలితాలను పోల్చారు.
ఈ పోలికలో FAPI PET కొన్ని కీలక అంశాల్లో మెరుగైన ఫలితాలను చూపించింది.
వ్యాధి తీవ్రతను 39 పాయింట్లతో అంచనా
అండాశయ క్యాన్సర్‌ నిర్ధారణ సమయంలో 70 శాతానికి పైగా కేసుల్లో పెరిటోనియంలోకి క్యాన్సర్‌ వ్యాప్తి ఉన్నట్లు అధ్యయనం వెల్లడించింది.
క్యాన్సర్‌ పెరిటోనియంలోకి వ్యాపిస్తే పొత్తికడుపు ఉబ్బరం, నొప్పి, మల విసర్జనలో మార్పులు వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు. అయితే కేవలం లక్షణాలను చూసి వ్యాధి ఎంతవరకు వ్యాపించిందో చెప్పడం సాధ్యం కాదు.
అందుకే వైద్యులు **పెరిటోనియల్‌ క్యాన్సర్‌ ఇండెక్స్‌ (PCI)**ను ఉపయోగిస్తారు. ఇందులో పొత్తికడుపును 13 ప్రాంతాలుగా విభజించి పరిశీలిస్తారు.
వ్యాధి తీవ్రతను గరిష్ఠంగా 39 పాయింట్ల వరకు అంచనా వేస్తారు.
పేగులు, మెసెంటరీ, పొత్తికడుపు పైభాగంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో క్యాన్సర్‌ ఉంటే పూర్తిగా తొలగించడం కష్టమవుతుంది. అందుకే శస్త్రచికిత్సకు ముందే వ్యాధి వ్యాప్తిని సాధ్యమైనంత కచ్చితంగా తెలుసుకోవడం కీలకం.
FAPI PETలో మెరుగైన సున్నితత్వం
పెరిటోనియంలో క్యాన్సర్‌ను గుర్తించడంలో FAPI PET సున్నితత్వం 81.8 శాతంగా నమోదైంది. సాధారణ CT స్కాన్‌లో ఇది 54.6 శాతంగా ఉంది.
మొత్తం నిర్ధారణ కచ్చితత్వం కూడా FAPI PETలో 86 శాతంగా నమోదైంది. సాధారణ CTలో ఇది 78 శాతంగా ఉంది.
పొత్తికడుపు పైభాగంలో ఈ తేడా మరింత స్పష్టంగా కనిపించింది.
అక్కడ FAPI PET సున్నితత్వం 76.5 శాతంగా ఉండగా, CT స్కాన్‌లో అది కేవలం 23.5 శాతంగా నమోదైంది.
చిన్న పేగు, మెసెంటరీ ప్రాంతాల్లో కూడా FAPI PET మెరుగ్గా క్యాన్సర్‌ను గుర్తించింది.
క్యాన్సర్‌ చుట్టూ ఉన్న కణజాలాన్ని లక్ష్యంగా
FAPI PET ప్రత్యేకత కేవలం కణితి పరిమాణం లేదా ఆకారాన్ని చూడటంలో లేదు. క్యాన్సర్‌ చుట్టూ ఉండే కణజాలంలో కనిపించే **ఫైబ్రోబ్లాస్ట్‌ యాక్టివేషన్‌ ప్రోటీన్‌ (FAP)**ను ఇది లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది.
సాధారణ పేగుల్లో దీని శోషణ తక్కువగా ఉండటం మరో ప్రయోజనం. అలాగే ఈ పరీక్షకు ముందు ఉపవాసం అవసరం లేదని అధ్యయనంలో పేర్కొన్నారు.
దీంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో క్యాన్సర్‌ వ్యాప్తిని మరింత స్పష్టంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది.
సాధారణ CTకి ప్రత్యామ్నాయం కాదు
అయితే FAPI PETను ప్రస్తుతం సాధారణ CT స్కాన్లు లేదా శస్త్రచికిత్స సమయంలో చేసే అంచనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా చూడకూడదు.
ఈ అధ్యయనానికి కొన్ని పరిమితులు కూడా ఉన్నాయి. పరిశోధన ఒకే కేంద్రంలో జరిగింది. అలాగే ఎక్కువ మంది రోగులకు స్కాన్‌కు ముందు కీమోథెరపీ ఇచ్చారు.
అందువల్ల ఈ ఫలితాలను అన్ని అండాశయ క్యాన్సర్‌ రోగులకు నేరుగా వర్తింపజేయడానికి మరింత పరిశోధన అవసరం.
ముఖ్యంగా FAPI PET వల్ల అవసరం లేని శస్త్రచికిత్సలను నిజంగా ఎంతవరకు తగ్గించవచ్చో తెలుసుకోవడానికి పెద్దస్థాయి అధ్యయనాలు చేయాల్సి ఉంది.
చికిత్స ప్రణాళికలో ఉపయోగపడే అవకాశం
అండాశయ క్యాన్సర్‌లో వ్యాధి వ్యాప్తిని ముందుగానే గుర్తించడం చికిత్స ప్రణాళికకు చాలా ముఖ్యమైన అంశం. ఏ రోగికి శస్త్రచికిత్స అవసరం, వ్యాధిని ఎంతవరకు తొలగించగలరు అనే విషయాలను వైద్య బృందం అంచనా వేయాలి.
ఈ నేపథ్యంలో FAPI PETపై వచ్చిన ఫలితాలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. సాధారణ CTతో పోలిస్తే కొన్ని ప్రాంతాల్లో క్యాన్సర్‌ వ్యాప్తిని మెరుగ్గా గుర్తించినట్లు అధ్యయనం తెలిపింది.
అయితే ప్రతి రోగి పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. అందువల్ల పరీక్షలు, స్కాన్‌ ఫలితాలు, శస్త్రచికిత్స అంచనా, ఇతర వైద్య వివరాలను కలిపి వైద్య బృందం నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.