న్యుమోనిక్ ప్లేగు అంటే ఏమిటి? ప్లేగులో ఎన్ని రకాలు ఉన్నాయి?

రష్యాలో అనుమానిత ఘటనతో మళ్లీ చర్చలోకి ప్లేగు వ్యాధి

రష్యాలో ఓ మహిళ తీవ్ర న్యుమోనియాతో మరణించిన ఘటనతో న్యుమోనిక్ ప్లేగుపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. అయితే, ఈ ఘటనలో ప్లేగు వ్యాధి సోకినట్లు నిర్ధారణ కాలేదు.

ప్లేగు పరిశోధనా కేంద్రంలో పనిచేసిన ఆ మహిళకు వ్యాధి సోకిందేమోనన్న అనుమానాలు వ్యక్తమయ్యాయి. కానీ, పరీక్షల్లో ఆమె వృత్తిపరమైన పనికి సంబంధించిన సూక్ష్మజీవులు గుర్తించలేదు.

ఆమె మరణానికి కారణం తెలియని మూలం నుంచి వచ్చిన న్యుమోనియాగా అధికారులు పేర్కొన్నారు.

ప్లేగు అనేది బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే తీవ్రమైన అంటువ్యాధి. యెర్సీనియా పెస్టిస్ (Yersinia pestis) అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల ఈ వ్యాధి వస్తుంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, ఇప్పటికీ కొన్ని దేశాల్లో ప్లేగు కేసులు నమోదవుతున్నాయి.

2019 నుంచి 2025 మధ్య నమోదైన కేసుల్లో అత్యధికం కాంగో ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర దేశం, మడగాస్కర్‌లోనే కనిపించాయి.

ప్లేగు వ్యాధిలో ఎన్ని రకాలు ఉన్నాయి?

ప్లేగు వ్యాధిలో ప్రధానంగా మూడు రకాలు ఉన్నాయి. అవి బుబోనిక్ ప్లేగు, న్యుమోనిక్ ప్లేగు, సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు. ఒక్కో రకం శరీరంలోని వేర్వేరు భాగాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. లక్షణాలు, వ్యాధి తీవ్రత కూడా భిన్నంగా ఉంటాయి.

• బుబోనిక్ ప్లేగు: శోషరస గ్రంథులపై ప్రభావం చూపుతుంది. ముఖ్యంగా చంకలు, గజ్జలు, మెడ ప్రాంతాల్లో వాపు, నొప్పి కనిపిస్తాయి.
• న్యుమోనిక్ ప్లేగు: ఊపిరితిత్తులకు సోకుతుంది. దగ్గు, ఛాతీ నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
• సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు: బ్యాక్టీరియా రక్తప్రవాహంలోకి చేరి వ్యాపిస్తుంది. ఇది శరీరంలోని అవయవాల పనితీరును దెబ్బతీయవచ్చు.

బుబోనిక్ ప్లేగు అంటే ఏమిటి?

బుబోనిక్ ప్లేగు అత్యంత సాధారణమైన ప్లేగు రకం. సాధారణంగా సోకిన ఈగ కుట్టడం ద్వారా బ్యాక్టీరియా మనిషి శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఆ తర్వాత శోషరస వ్యవస్థకు చేరుతుంది. దీంతో శోషరస గ్రంథులు వాపునకు గురవుతాయి. ఈ వాపు తీవ్ర నొప్పిని కలిగిస్తుంది.

ఈ వ్యాధి సోకినవారిలో జ్వరం, చలి, తలనొప్పి, ఒళ్లు నొప్పులు, నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కొందరిలో వికారం, వాంతులు కూడా వస్తాయి.

బుబోనిక్ ప్లేగు సాధారణంగా నేరుగా ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపించదు. అయితే, సరైన సమయంలో చికిత్స అందకపోతే బ్యాక్టీరియా రక్తంలోకి లేదా ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరవచ్చు. దీంతో వ్యాధి మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది.

న్యుమోనిక్ ప్లేగు అంటే ఏమిటి?

న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఊపిరితిత్తులకు సోకే తీవ్రమైన ప్లేగు రకం. బ్యాక్టీరియా శరీరంలోని ఇతర భాగాల నుంచి ఊపిరితిత్తులకు చేరడం వల్ల ఇది రావచ్చు. అలాగే, ఈ వ్యాధితో బాధపడుతున్న వ్యక్తి నుంచి వెలువడే శ్వాస తుంపర్లను పీల్చడం వల్ల కూడా సంక్రమించవచ్చు.

ఈ వ్యాధిలో లక్షణాలు వేగంగా కనిపిస్తాయి. ప్రారంభంలో జ్వరం, తలనొప్పి, నీరసం ఉండవచ్చు. ఆ తర్వాత దగ్గు, ఛాతీ నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పెరగవచ్చు. కొందరిలో రక్తం లేదా నీటితో కూడిన కఫం కూడా వస్తుంది.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, కొన్ని సందర్భాల్లో వ్యాధి సోకిన 24 గంటల్లోనే లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. చికిత్స అందకపోతే లక్షణాలు మొదలైన 18 నుంచి 24 గంటల్లోనే పరిస్థితి ప్రాణాంతకంగా మారే అవకాశం ఉంది.

న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఎలా వ్యాపిస్తుంది?

ఈ వ్యాధి ప్రధానంగా వ్యాధిగ్రస్తులు దగ్గినప్పుడు లేదా తుమ్మినప్పుడు వెలువడే పెద్ద శ్వాస తుంపర్ల ద్వారా సమీపంలోని వ్యక్తులకు వ్యాపించవచ్చు. ముఖ్యంగా వ్యాధిగ్రస్తులతో దగ్గరి సంబంధం ఉన్నవారికి ముప్పు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

అయితే, ఈ తుంపర్లు మీజిల్స్‌ వంటి కొన్ని వైరస్‌ల మాదిరిగా గాలిలో ఎక్కువసేపు తేలియాడవు. అందువల్ల వ్యాధి వ్యాప్తి మార్గాలను అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం.

అనుమానిత లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.

సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు అంటే ఏమిటి?

సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు రక్తప్రవాహంలోకి బ్యాక్టీరియా చేరి వ్యాపించడం వల్ల వస్తుంది. ఇది ఇతర ప్లేగు రకాల నుంచి కూడా అభివృద్ధి చెందవచ్చు. ఈ వ్యాధి శరీరంపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపుతుంది.

జ్వరం, చలి, తీవ్రమైన నీరసం, కడుపునొప్పి వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కొందరిలో రక్తస్రావం, రక్తప్రసరణలో సమస్యలు కూడా ఏర్పడతాయి. పరిస్థితి విషమిస్తే శరీరంలోని ముఖ్యమైన అవయవాలు దెబ్బతినవచ్చు.

వేళ్లు, కాలి వేళ్లు, ముక్కు వంటి భాగాల్లోని కణజాలం కూడా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందువల్ల లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వీలైనంత త్వరగా వైద్య చికిత్స తీసుకోవాలి.

ప్లేగు వ్యాధికి చికిత్స ఉందా?

అవును. ప్లేగు వ్యాధికి యాంటీబయాటిక్ మందులతో చికిత్స అందుబాటులో ఉంది. అయితే, వ్యాధిని ఎంత త్వరగా గుర్తించి చికిత్స ప్రారంభిస్తే అంత మంచిది. ముఖ్యంగా న్యుమోనిక్ ప్లేగులో చికిత్స ఆలస్యం కావడం ప్రాణాపాయానికి దారితీయవచ్చు.

వ్యాధి సోకిందని అనుమానం వచ్చినప్పుడు వైద్యులు అవసరమైన పరీక్షలు నిర్వహిస్తారు. వ్యాధి నిర్ధారణ అయితే తగిన చికిత్స ప్రారంభిస్తారు. వ్యాధిగ్రస్తులను అవసరమైన జాగ్రత్తలతో వేరుగా ఉంచుతారు. వారితో సన్నిహితంగా ఉన్నవారిని కూడా పర్యవేక్షిస్తారు.

ప్లేగు వ్యాధిపై భయపడాలా?

ప్లేగు తీవ్రమైన వ్యాధే అయినప్పటికీ, అనుమానిత ఘటనను నిర్ధారిత కేసుగా భావించకూడదు. రష్యాలో నమోదైన ఘటనలో కూడా ప్లేగు నిర్ధారణ కాలేదు. కాబట్టి నిర్ధారణ లేని సమాచారాన్ని నమ్మి భయపడటం సరికాదు.

వ్యాధి లక్షణాలు, వ్యాప్తి మార్గాలపై అవగాహన కలిగి ఉండాలి. అనుమానిత లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. సకాలంలో గుర్తించడం, సరైన చికిత్స అందించడం ద్వారా వ్యాధి తీవ్రతను తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.