కంటికి.. గుండెకు సంబంధం ఏంటి?
మన శరీరంలో సజీవ రక్తనాళాలను ఎలాంటి కోతలు లేకుండా నేరుగా చూడగలిగే ముఖ్యమైన భాగం రెటీనా. కంటి వెనుక ఉండే ఈ పొరలో చాలా సూక్ష్మమైన రక్తనాళాల నెట్వర్క్ ఉంటుంది. అందుకే రెటీనాను గుండె, మెదడు రక్తనాళాల ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా వైద్యులు పరిగణిస్తున్నారు.
బీపీ, డయాబెటిస్ వంటి సమస్యలు శరీరంలోని రక్తనాళాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఇలాంటి మార్పులు రెటీనా రక్తనాళాల్లోనూ కనిపించవచ్చు. అందువల్ల కంటి పరీక్ష ద్వారా రక్తనాళాల ఆరోగ్యంపై కొన్ని ప్రాథమిక సంకేతాలను గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే కంటి స్కాన్తో గుండె రక్తనాళాలను నేరుగా చూడలేం. కరోనరీ ధమనుల్లో బ్లాక్స్ ఉన్నాయా లేదా అనే విషయాన్ని కూడా ఇది ఖచ్చితంగా చెప్పలేదు.
రెటీనాలో ఎలాంటి మార్పులు కనిపిస్తాయి?
గుండె లేదా రక్తనాళాలకు సంబంధించిన సమస్యలు ఉన్నప్పుడు రెటీనాలో కొన్ని మార్పులు కనిపించవచ్చు.
- రక్తనాళాలు సన్నబడటం
- రక్తనాళాలు వంకర్లు తిరిగి కనిపించడం
- రక్తస్రావం
- సూక్ష్మ రక్తనాళాలు దెబ్బతిన్న సంకేతాలు
అయితే ఈ మార్పులు కేవలం గుండె జబ్బుల వల్లే రావు. అధిక రక్తపోటు, డయాబెటిస్, అధిక కొలెస్ట్రాల్ వంటి సమస్యలు కూడా రెటీనా రక్తనాళాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
అందుకే కంటి స్కాన్లో మార్పులు కనిపిస్తే వెంటనే గుండె జబ్బు ఉందని నిర్ణయించకూడదు.
OCTA స్కాన్తో ఏం తెలుసుకోవచ్చు?
‘ఆప్టికల్ కోహెరెన్స్ టోమోగ్రఫీ యాంజియోగ్రఫీ’ను సంక్షిప్తంగా OCTA అంటారు. ఇది రెటీనాలోని సూక్ష్మ రక్తనాళాలను మరింత స్పష్టంగా పరిశీలించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
రక్తకేశనాళికల సాంద్రత, వాటి అమరికలో వచ్చిన మార్పులను ఈ స్కాన్ ద్వారా గుర్తించవచ్చు. గుండె, రక్తనాళాల సమస్యలకు సంబంధించిన రిస్క్ను అంచనా వేయడంలో ఇది భవిష్యత్తులో మరింత ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
అయితే ప్రస్తుతం దీన్ని ప్రధాన గుండె పరీక్షలకు ప్రత్యామ్నాయంగా చూడకూడదు.
గుండెపోటు ముందే కంటి స్కాన్ చెబుతుందా?
ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం.. పూర్తిగా కాదు.
లక్షణాలు కనిపించకముందే గుండె జబ్బుల ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్న వ్యక్తులను గుర్తించడంలో రెటీనా ఇమేజింగ్ ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. కానీ ఒక వ్యక్తికి కచ్చితంగా గుండెపోటు వస్తుందని కంటి స్కాన్ ముందే చెప్పలేదు.
ప్రస్తుతం రెటీనా ఇమేజింగ్ను ఇతర పరీక్షలతో కలిపి రిస్క్ అసెస్మెంట్లో ఉపయోగించే విధానంపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.
కంటి స్కాన్లో రిస్క్ కనిపిస్తే ఏం చేయాలి?
కంటి పరీక్షలో రక్తనాళాలకు సంబంధించిన మార్పులు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అదే సమయంలో భయపడాల్సిన అవసరం కూడా లేదు.
ముందుగా జనరల్ ఫిజీషియన్ లేదా కార్డియాలజిస్ట్ను సంప్రదించడం మంచిది. వైద్యులు బీపీ, షుగర్, కొలెస్ట్రాల్, ధూమపానం అలవాట్లు, కుటుంబంలో గుండె జబ్బుల చరిత్ర వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తారు.
అవసరాన్ని బట్టి ECG, 2D Echo, TMT వంటి గుండె పరీక్షలను సూచించవచ్చు. రోగి లక్షణాలు, వయసు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను బట్టి తదుపరి పరీక్షలను వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు.
ఎవరికి రెటీనా పరీక్ష ఉపయోగపడొచ్చు?
ప్రతి ఒక్కరూ గుండె పరీక్షల మాదిరిగా ప్రత్యేకంగా రెటీనా ఇమేజింగ్ చేయించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే కొన్ని రిస్క్ ఫ్యాక్టర్లు ఉన్నవారికి ఇది అదనపు సమాచారాన్ని ఇవ్వొచ్చు.
- దీర్ఘకాలికంగా అధిక బీపీ ఉన్నవారు
- డయాబెటిస్ ఉన్నవారు
- అధిక కొలెస్ట్రాల్ ఉన్నవారు
- స్థూలకాయం ఉన్నవారు
- ధూమపానం చేసే వారు
- కుటుంబంలో గుండె జబ్బుల చరిత్ర ఉన్నవారు
అయితే కంటి స్కాన్ సాధారణంగా వచ్చినంత మాత్రాన గుండె సమస్యలు లేవని భావించకూడదు.
AIతో గుండె ముప్పును అంచనా వేయొచ్చా?
వైద్య రంగంలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత రెటీనా విశ్లేషణపై విస్తృతంగా పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. కంటి రెటీనా ఫొటోలను విశ్లేషించి బీపీ, కొలెస్ట్రాల్, గుండె జబ్బుల ముప్పు వంటి అంశాలను అంచనా వేసే AI అల్గారిథమ్స్పై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ విధానాన్ని వైద్య రంగంలో ‘ఒక్యులోమిక్స్’ అని పిలుస్తారు.
భవిష్యత్తులో కంటి ఫొటో ఆధారంగా శరీరంలోని ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలకు సంబంధించిన సంకేతాలను గుర్తించే అవకాశం పెరగవచ్చు. అయితే ప్రస్తుతం ఇవి పరిశోధన, అభివృద్ధి దశలో ఉన్న విధానాలుగా చూడాలి.
స్ట్రోక్ ముప్పుతోనూ సంబంధం
రెటీనా రక్తనాళాల్లో కనిపించే కొన్ని సమస్యలు కేవలం గుండె ఆరోగ్యానికే పరిమితం కాకపోవచ్చు. మెదడుకు రక్తప్రసరణకు సంబంధించిన సమస్యలతోనూ వీటికి సంబంధం ఉండొచ్చని పలు అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
రెటీనా రక్తనాళాల్లో సమస్యలు ఉన్నవారిలో స్ట్రోక్ ముప్పు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
నిపుణులు ఏం చెబుతున్నారు?
సమయం తెలుగు సంప్రదించిన డాక్టర్ జగదీష్ మాదిరెడ్డి, కన్సల్టెంట్ ఇంటర్వెన్షనల్ కార్డియాలజిస్ట్, యశోద హాస్పిటల్స్, హైదరాబాద్.. రెటీనా ఇమేజింగ్ గురించి వివరించారు.
కంటి స్కాన్ను గుండె జబ్బుల నిర్ధారణకు ఒక్కటే పరీక్షగా చూడకూడదు. రెటీనాలో కనిపించే మార్పులు రక్తనాళాల ఆరోగ్యంపై ఒక సూచనగా మాత్రమే ఉపయోగపడతాయి. అవసరమైతే వైద్యుల సూచనతో పూర్తి గుండె పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది
కంటి రెటీనా మన శరీరంలోని రక్తనాళాల ఆరోగ్యంపై విలువైన సమాచారాన్ని ఇవ్వగలదు. OCTA వంటి ఆధునిక పరీక్షలు ఈ రక్తనాళాలను మరింత స్పష్టంగా చూపిస్తున్నాయి.
అయితే కంటి స్కాన్లో మార్పులు కనిపించాయని గుండె జబ్బు ఉందని తేల్చలేం. అలాగే కంటి స్కాన్ సాధారణంగా వచ్చిందని గుండె సమస్యలు లేవని కూడా చెప్పలేం.
బీపీ, డయాబెటిస్, కొలెస్ట్రాల్, ధూమపానం వంటి గుండె ముప్పు కారకాలను నియంత్రించడం చాలా ముఖ్యం. ఏవైనా అనుమానాస్పద లక్షణాలు ఉంటే వైద్యులను సంప్రదించి అవసరమైన గుండె పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.


