స్పేస్ ఎలివేటర్ నిర్మాణానికి కీలకమైన గ్రాఫీన్పై పరిశోధకుల పురోగతి
అంతరిక్షంలోకి వెళ్లాలంటే ప్రస్తుతం రాకెట్లే ప్రధాన మార్గం.
అయితే భవిష్యత్తులో రాకెట్ల అవసరం లేకుండానే భూమి నుంచి నేరుగా అంతరిక్షానికి వెళ్లే అవకాశం ఉందా? ఈ ఆలోచనను నిజం చేసేందుకు శాస్త్రవేత్తలు పరిశోధనలు కొనసాగిస్తున్నారు.
దాదాపు 66 వేల మైళ్ల పొడవైన ‘స్పేస్ ఎలివేటర్’ నిర్మాణానికి అవసరమైన బలమైన పదార్థం విషయంలో పురోగతి సాధించినట్లు పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
ఎలా పనిచేస్తుంది?
స్పేస్ ఎలివేటర్ కోసం భూమధ్యరేఖకు సమీపంలో భారీ కేబుల్ను ఏర్పాటు చేస్తారు.
ఈ కేబుల్ భూమి నుంచి భూస్థిర కక్ష్యను దాటి అంతరిక్షంలోకి విస్తరిస్తుంది.
కేబుల్ చివరలో ఉండే కౌంటర్వెయిట్ దాన్ని గట్టిగా ఉంచుతుంది.
ఈ కేబుల్పై ప్రత్యేక వాహనాలు పైకి ప్రయాణిస్తాయి. వీటి ద్వారా మనుషులు, సరకు, పరికరాలను అంతరిక్షానికి తరలించవచ్చు.
ఇలా చేస్తే ప్రతి ప్రయాణానికి రాకెట్ను ప్రయోగించాల్సిన అవసరం ఉండదు.
కేబుల్ కోసం గ్రాఫీన్ ఎందుకు?
స్పేస్ ఎలివేటర్లో అత్యంత కీలకమైన అంశం కేబుల్. అది ఉక్కు కంటే దాదాపు 100 రెట్లు బలంగా ఉండటంతో పాటు చాలా తేలికగా ఉండాలి. అంతేకాదు, భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేయగలిగే పదార్థం కావాలి.
ఈ అవసరాలకు ‘పాలీక్రిస్టలైన్ గ్రాఫీన్’ సరైన పదార్థంగా మారే అవకాశం ఉందని ఇంటర్నేషనల్ స్పేస్ ఎలివేటర్ కన్సార్టియం (ఐఎస్ఈసీ) భావిస్తోంది.
గ్రాఫీన్ కార్బన్ అణువులతో ఏర్పడిన అత్యంత పలుచని నిర్మాణం. దాని పాలీక్రిస్టలైన్ రూపాన్ని పెద్ద స్థాయిలో తయారు చేయడం సులభమయ్యే అవకాశం ఉంది.
దక్షిణ కొరియాలో ఇంజినీర్లు ఇప్పటికే సుమారు 1,000 మీటర్ల పొడవు, అర మీటరు వెడల్పు ఉన్న పాలీక్రిస్టలైన్ గ్రాఫీన్ నిర్మాణాన్ని తయారు చేసినట్లు ఐఎస్ఈసీ తెలిపింది.
అంతరిక్ష వ్యర్థాలతో ముప్పు
స్పేస్ ఎలివేటర్కు అంతరిక్ష వ్యర్థాలు మరో పెద్ద సవాలుగా మారనున్నాయి.
ఉపగ్రహాలు, ఇతర అంతరిక్ష వస్తువులు కేబుల్ను ఢీకొంటే భారీ నష్టం జరిగే ప్రమాదం ఉంది.
ఈ సమస్యను ఎదుర్కొనేందుకు ఒకదానికొకటి రక్షణగా పలు కేబుళ్లను ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు వాటి చుట్టూ ప్రత్యేక భద్రతా ప్రాంతాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని శాస్త్రవేత్తలు ప్రతిపాదిస్తున్నారు.
ఖర్చులు భారీగా తగ్గే అవకాశం
స్పేస్ ఎలివేటర్ అందుబాటులోకి వస్తే అంతరిక్ష ప్రయాణ ఖర్చులు భారీగా తగ్గే అవకాశం ఉంది.
భూస్థిర కక్ష్య వరకు చేరేందుకు సుమారు రెండు వారాలు పట్టొచ్చని అంచనా.
అక్కడి నుంచి సరుకును గంటకు దాదాపు 16 వేల మైళ్ల వేగంతో అంతరిక్షంలోకి పంపవచ్చు.
చంద్రుడిని 14 గంటల్లో చేరే అవకాశం ఉండొచ్చని ఐఎస్ఈసీ అంచనా వేస్తోంది.
ఇప్పటికీ పరిశోధన దశలోనే..
స్పేస్ ఎలివేటర్ ప్రస్తుతం పరిశోధన దశలోనే ఉంది.
నిర్మాణం ప్రారంభించినా పూర్తయ్యేందుకు దశాబ్దం నుంచి రెండు దశాబ్దాలు పట్టొచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
సాంకేతిక సవాళ్లతో పాటు భారీ పెట్టుబడులు అవసరం కావడం కూడా పెద్ద సమస్యగా ఉంది.
అయినా ఈ ఆలోచన ఆచరణలోకి వస్తే అంతరిక్ష ప్రయాణంలో ఇది విప్లవాత్మక మార్పుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.