కేంద్ర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక చట్టంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక నిర్ణయం

భిన్న తీర్పులపై సుప్రీంకోర్టు దృష్టి

హైదరాబాద్: కేంద్ర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక చట్టానికి సంబంధించిన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టులో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. గతంలో వెలువడిన భిన్నాభిప్రాయాలతో కూడిన తీర్పును ఉపసంహరించుకోవాలని కోరుతూ దాఖలైన దరఖాస్తును పరిశీలిస్తామని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని త్రిసభ్య ధర్మాసనం ఈ విషయాన్ని బుధవారం వెల్లడించింది. ఈ ధర్మాసనంలో జస్టిస్ జాయ్ మాల్యా బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహనన్ కూడా ఉన్నారు.

సీనియర్ న్యాయవాది గోపాల్ శంకరనారాయణన్ ఈ అంశాన్ని ధర్మాసనం దృష్టికి తీసుకువచ్చారు. గత తీర్పును వెనక్కి తీసుకోవాలని కోరుతూ దాఖలైన దరఖాస్తుపై విచారణ జరపాలని ఆయన కోరారు.

దీనిపై సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ స్పందించారు. ఈ వ్యవహారాన్ని పరిశీలించి తగిన నిర్ణయం తీసుకుంటామని చెప్పారు.

ఇద్దరు న్యాయమూర్తుల భిన్న అభిప్రాయాలు

ఈ కేసులో సెప్టెంబర్ 23న కీలక పరిణామం జరిగింది. జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా, జస్టిస్ సతీశ్ చంద్ర శర్మలతో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం వేర్వేరు అభిప్రాయాలతో తీర్పులు వెలువరించింది.

ఇద్దరు న్యాయమూర్తులు ఒకే అభిప్రాయానికి రాకపోవడంతో ఈ వ్యవహారాన్ని విస్తృత ధర్మాసనానికి నివేదించాల్సి వచ్చింది. దీంతో కేసు తదుపరి విచారణపై ఆసక్తి పెరిగింది.

ఇప్పుడు గతంలో వెలువడిన ఆ తీర్పును ఉపసంహరించుకోవాలన్న అభ్యర్థన కూడా సుప్రీంకోర్టు ముందుకు వచ్చింది. ఈ దరఖాస్తును పరిశీలించి తగిన నిర్ణయం తీసుకుంటామని త్రిసభ్య ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.

న్యాయమూర్తి కుమారుడి అంశంపై పిటిషనర్ల అభ్యంతరం

ఈ కేసులో మరో అంశాన్ని కూడా పిటిషనర్లు ప్రస్తావించారు. జస్టిస్ సతీశ్ చంద్ర శర్మ కుమారుడు మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టులో కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం తరఫున స్టాండింగ్ కౌన్సిల్‌గా వ్యవహరిస్తున్నారని వారు పేర్కొన్నారు.

విషయాన్ని కేసు విచారణ సమయంలో వెల్లడించలేదని పిటిషనర్లు ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితి వల్ల పక్షపాతానికి ఆస్కారం ఉండవచ్చని వారు అభిప్రాయపడ్డారు.

ఈ కారణాన్ని చూపుతూ గతంలో వెలువడిన తీర్పును సమీక్షించాలని కోరుతున్నారు. ఇందుకోసం క్యూరేటివ్ పిటిషన్‌ను కూడా దాఖలు చేశారు.

అయితే, పిటిషనర్లు చేసిన ఈ ఆరోపణలు వారి వాదనలో భాగంగా ఉన్నాయి. వాటిపై తుది నిర్ణయం కోర్టు తీసుకోవాల్సి ఉంది.

ఎన్నికల కమిషనర్ల ఎంపికపై పాత తీర్పు

ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకం విషయంలో గతంలో సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. ప్రధాని, లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేత, సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తితో కూడిన ఉన్నత స్థాయి కమిటీ ఎన్నికల కమిషనర్లను ఎంపిక చేయాలని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం అప్పట్లో తీర్పునిచ్చింది.

ఈ విధానం ప్రకారం ఎన్నికల కమిషనర్ల ఎంపికలో సీజేఐ కూడా భాగస్వామిగా ఉండేవారు.

అయితే 2023లో కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త చట్టాన్ని తీసుకువచ్చింది. ఈ చట్టంలో ఎంపిక కమిటీ నుంచి సీజేఐ స్థానాన్ని తొలగించారు. ఆయన స్థానంలో కేంద్ర మంత్రిని చేర్చారు.

కొత్త చట్టంపై కొనసాగుతున్న పిటిషన్లు

2023లో తీసుకువచ్చిన ఈ కొత్త చట్టం చట్టబద్ధతను సవాల్ చేస్తూ పలు పిటిషన్లు సుప్రీంకోర్టులో దాఖలయ్యాయి. ఈ పిటిషన్లు ప్రస్తుతం పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి.

ఈ చట్టంలో ఎన్నికల కమిషనర్ల ఎంపిక విధానంపై ప్రధానంగా చర్చ జరుగుతోంది. ముఖ్యంగా ఎంపిక కమిటీలో సీజేఐ స్థానంలో కేంద్ర మంత్రిని చేర్చడాన్ని పిటిషనర్లు సవాల్ చేస్తున్నారు.

ఇదే సమయంలో గతంలో ఇద్దరు న్యాయమూర్తులు భిన్న అభిప్రాయాలతో తీర్పులు ఇవ్వడం కేసును మరో దశకు తీసుకెళ్లింది.

తదుపరి విచారణపై ఆసక్తి

ఇప్పుడు సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని త్రిసభ్య ధర్మాసనం తాజా దరఖాస్తును పరిశీలించనుంది. గత తీర్పును ఉపసంహరించుకోవాలన్న అభ్యర్థనపై కోర్టు ఏ నిర్ణయం తీసుకుంటుందనేది కీలకంగా మారింది.

ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక విధానం, 2023 చట్టం, గతంలో వచ్చిన భిన్న తీర్పులు, పిటిషనర్లు లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలు ఈ కేసులో ప్రధాన అంశాలుగా ఉన్నాయి.

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టులో జరగనున్న తదుపరి విచారణపై ఆసక్తి నెలకొంది.