వర్షాభావం, ఎల్నినో ప్రభావంతో ఆందోళన
మిషన్ భగీరథకు నీటి కొరత.. ప్రత్యామ్నాయ చర్యలకు ప్రభుత్వం సిద్ధం
తెలంగాణలో తాగునీటి సంక్షోభం ముప్పు రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. తక్కువ వర్షపాతం, ఎల్నినో ప్రభావంతో రాష్ట్రంలోని ప్రధాన రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు భారీగా తగ్గాయి.
భూగర్భ జలమట్టాలు కూడా క్షీణించడంతో రాబోయే నెలల్లో తాగునీటి సరఫరాపై ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
జూలై సగం పూర్తయినా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు కురవలేదు. దీంతో మిషన్ భగీరథకు నీరు అందించే ప్రధాన రిజర్వాయర్లు డెడ్ స్టోరేజ్ స్థాయికి చేరువవుతున్నాయి.
ఇప్పటికే కొన్ని గ్రామాల్లో వారానికి ఒక్కసారి మాత్రమే తాగునీటిని సరఫరా చేస్తున్నారు. ఇది నీటి కొరత తీవ్రతను చూపిస్తోంది.
రాష్ట్రంలోని 29 రిజర్వాయర్ల నుంచి మిషన్ భగీరథ పరిధిలో ఉన్న 123 వాటర్ ట్రీట్మెంట్ ప్లాంట్లకు నీరు అందుతోంది. ఈ రిజర్వాయర్ల మొత్తం నిల్వ సామర్థ్యం 1,059 టీఎంసీలుగా ఉంది.
ప్రస్తుతం వీటిలో 333.44 టీఎంసీల నీరు మాత్రమే ఉంది. గత ఏడాది ఇదే సమయంలో 522.31 టీఎంసీల నీరు నమోదైంది.
శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్ట్ (SRSP)లో డెడ్ స్టోరేజ్కు పైగా వినియోగించదగిన నీరు కేవలం 3 టీఎంసీలే ఉంది. తాగునీటి అవసరాలకు ప్రతి నెల దాదాపు 0.5 టీఎంసీల నీరు అవసరమవుతోంది.
హైదరాబాద్తో పాటు పలు జిల్లాలకు తాగునీటి ఆందోళన:
హైదరాబాద్తో పాటు కరీంనగర్, వరంగల్, నల్గొండ, ఖమ్మం, మహబూబ్నగర్, కామారెడ్డి, మెదక్, సంగారెడ్డి జిల్లాలు ఈ రిజర్వాయర్లపై తాగునీటి కోసం ఆధారపడుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితుల్లో మంజీరా, సింగూర్, గోదావరి వ్యవస్థలోని నీరు సెప్టెంబర్ చివరి వరకు మాత్రమే సరిపోతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.
హైదరాబాద్ తాగునీటి అవసరాల దృష్ట్యా సింగూర్లో కనీసం 16 టీఎంసీల నీటిని నిల్వ ఉంచాలని సాగునీటి శాఖకు సూచించారు.
ప్రస్తుతం సింగూర్ క్యాచ్మెంట్లో మరో 45 రోజులకు సరిపడా నీరు మాత్రమే ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు. ఈ రిజర్వాయర్పై ఆధారపడిన ప్రాంతాలకు ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాలని ఆదేశించారు.
భూగర్భ జలమట్టాలు కూడా క్షీణిస్తున్నాయి. జూన్లో రాష్ట్ర సగటు భూగర్భ జలమట్టం భూమి అడుగున 9.46 మీటర్లకు చేరుకుంది.
మే నెలలో ఇది 9.26 మీటర్లుగా ఉంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే అనేక జిల్లాల్లో భూగర్భ జలాలు మరింత తగ్గినట్లు అధికారులు గుర్తించారు.
పరిస్థితిని ఎదుర్కొనేందుకు అధికారులు ముందస్తు చర్యలు చేపడుతున్నారు.
స్థానిక తాగునీటి వనరుల వినియోగం, ఉన్న బోర్లను మరింత లోతుగా తవ్వడం, అవసరమైతే కొత్త బోర్లు అద్దెకు తీసుకోవడం, మిషన్ భగీరథ బోర్ల సమీపంలో వర్షపు నీటి సంరక్షణ నిర్మాణాలు ఏర్పాటు చేసి భూగర్భ జలాలను పెంచే చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
అయినా కృష్ణా, గోదావరి నదుల పరిధిలోని రిజర్వాయర్లలో తగిన నీటి నిల్వలు లేకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ప్రాణహిత-గోదావరి వ్యవస్థలో అందుబాటులో ఉన్న ప్రవాహాలను మిషన్ భగీరథ రిజర్వాయర్లకు మళ్లించి నీటి నిల్వలు పెంచడంతో పాటు భూగర్భ జలాలను పునరుద్ధరించాలని తెలంగాణ రిటైర్డ్ ఇంజినీర్ల సంఘం ఇటీవల సూచించింది.
త్వరలో విస్తృతంగా వర్షాలు కురవకపోతే, అవసరమైన చర్యలు వేగంగా చేపట్టకపోతే తెలంగాణ ఇటీవల కాలంలోనే అత్యంత తీవ్రమైన తాగునీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.