ఉక్రెయిన్: ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దాడులు మరింత తీవ్రంగా మారుతున్నాయి. శీతాకాలం సమీపిస్తున్న వేళ ఉక్రెయిన్ విద్యుత్ వ్యవస్థను లక్ష్యంగా చేసుకుని రష్యా వైమానిక దాడులు కొనసాగిస్తోంది. ఈ దాడుల కారణంగా ఉక్రెయిన్‌లోని 9 ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది. లక్షలాది కుటుంబాలు కరెంటు లేక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి. దాడుల్లో కనీసం 15 మంది గాయపడ్డారని అధికారులు శుక్రవారం వెల్లడించారు.
మరోవైపు, ఉక్రెయిన్‌కు అమెరికా అందించే సైనిక సాయంపై అనిశ్చితి నెలకొంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్‌స్కీ మధ్య విభేదాలు పెరుగుతున్నాయి. ఈ పరిణామాలు రష్యా దాడులను ఎదుర్కొనే ఉక్రెయిన్ సామర్థ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
విద్యుత్ వ్యవస్థే లక్ష్యంగా రష్యా దాడులు
చలికాలం మొదలయ్యే ముందు ఉక్రెయిన్ విద్యుత్ వ్యవస్థను దెబ్బతీయడమే లక్ష్యంగా రష్యా దాడులు కొనసాగిస్తోంది. ప్రజలకు వేడి, తాగునీరు అందకుండా చేయడం ద్వారా ఉక్రెయిన్‌పై ఒత్తిడి పెంచాలని ప్రయత్నిస్తున్నట్లు అధికారులు భావిస్తున్నారు.
ఉక్రెయిన్ ఇంధన వ్యవస్థపై వైమానిక దాడులను కొనసాగించేందుకు అవసరమైన వనరులను సిద్ధం చేసినట్లు రష్యా సైనికాధిపతి వలేరీ గెరాసిమోవ్ శుక్రవారం అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్‌కు తెలిపారు. ఉక్రెయిన్‌లోని ఇంధన కేంద్రాలపై ఇప్పటికే వరుస దాడులు చేశామని చెప్పారు. వాటిని ధ్వంసం చేసే సామర్థ్యం తమ సైన్యానికి ఉందని వివరించారు.
విద్యుత్ కేంద్రాలతో పాటు వంతెనలు, రైల్వే మార్గాలు, డేటా కేంద్రాలపై కూడా దాడులు కొనసాగిస్తామని గెరాసిమోవ్ తెలిపారు. రానున్న నెలల్లో మరిన్ని దాడులు చేసేందుకు రష్యా బాలిస్టిక్ క్షిపణులను నిల్వ చేసుకుంటోందని ఉక్రెయిన్ అధికారులు హెచ్చరించారు.
కాల్పుల విరమణపై ఇరు దేశాల మధ్య వివాదం
ఇంధన వ్యవస్థలపై దాడులు చేయకూడదనే ఉద్దేశంతో కుదిరిన స్వల్పకాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం నుంచి ఉక్రెయిన్ గురువారం వైదొలిగింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కాల్పుల విరమణకు పిలుపునిచ్చినా రష్యా పట్టించుకోలేదని ఉక్రెయిన్ ఆరోపించింది.
అయితే, ఇంధన వ్యవస్థలపై దాడులు నిలిపివేసేందుకు ఎలాంటి నిబంధనలూ ఖరారు కాలేదని క్రెమ్లిన్ స్పష్టం చేసింది. దీంతో ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.
జెలెన్‌స్కీకి ఐరోపా దేశాల మద్దతు
రష్యా దూకుడుపై చర్చించేందుకు ఐరోపా దేశాల నేతలు శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. బెల్జియంలోని బ్రస్సెల్స్‌లో జరిగిన ఈ సమావేశానికి జెలెన్‌స్కీ శుక్రవారం హాజరయ్యారు. సమావేశ మందిరంలోకి ఆయన ప్రవేశించగానే నేతలు చప్పట్లతో స్వాగతం పలికారు.
ఉక్రెయిన్‌కు మద్దతు కొనసాగిస్తామని ఐరోపా నేతలు హామీ ఇచ్చారు. రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్‌పై ఒత్తిడి పెంచాలని అమెరికాను కోరారు.
ఈ సందర్భంగా జెలెన్‌స్కీ ఐరోపా సమాఖ్యలోని 27 దేశాలకు కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. తమకు నిజమైన నాయకుల నుంచి మద్దతు లభిస్తోందని చెప్పారు.
యుద్ధాన్ని వీలైనంత త్వరగా ముగించాలని ఉక్రెయిన్ కోరుకుంటోందని జెలెన్‌స్కీ తెలిపారు. అయితే, యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు రష్యా సిద్ధంగా ఉందనే సంకేతాలు కనిపించడం లేదన్నారు. అందుకే రాబోయే శీతాకాలాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు సిద్ధం కావాల్సి ఉందని వివరించారు.
ట్రంప్‌తో పెరుగుతున్న విభేదాలు
ట్రంప్, జెలెన్‌స్కీ మధ్య బహిరంగ విమర్శలు ఇరు దేశాల సంబంధాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు తనను మోసం చేసినట్లు భావిస్తున్నానని జెలెన్‌స్కీ గురువారం వ్యాఖ్యానించారు.
మరోవైపు, జెలెన్‌స్కీతో వ్యవహరించడం తమకు మంచిది కాదని ట్రంప్ అన్నారు. న్యూస్‌మ్యాక్స్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
ఈ విభేదాల వల్ల ఉక్రెయిన్‌కు అమెరికా అందించే సైనిక సాయం తగ్గే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. రష్యా దాడులను అడ్డుకునేందుకు అమెరికా సహకారం ఉక్రెయిన్‌కు కీలకంగా మారింది.
అమెరికా నుంచి మరింత మద్దతు పొందేందుకు ఐరోపా సమాఖ్య ప్రయత్నిస్తోంది. దురాక్రమణకు పాల్పడుతున్న దేశంపై ఒత్తిడి పెంచితేనే యుద్ధాన్ని ముగించగలమని ఐరోపా సమాఖ్య విదేశాంగ విధాన విభాగం అధిపతి కాజా కల్లాస్ తెలిపారు.
ఈ విషయంలో అమెరికా భాగస్వాములను ఒప్పించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నామని చెప్పారు. అయితే, ప్రస్తుతం అమెరికా మిత్రదేశాలతో చర్చలు జరపడం కష్టంగా ఉందని వ్యాఖ్యానించారు.
పేట్రియాట్ క్షిపణుల కొరతతో ఇబ్బందులు
రష్యా బాలిస్టిక్ క్షిపణి దాడులను అడ్డుకునేందుకు ఉక్రెయిన్‌కు అమెరికా తయారీ పేట్రియాట్ క్షిపణులు అవసరం. అయితే, వీటి కొరత ఉక్రెయిన్‌ను తీవ్రంగా వేధిస్తోంది.
మరిన్ని క్షిపణులు పంపాలని జెలెన్‌స్కీ అమెరికాను కోరుతున్నారు. ఇటీవలి నెలల్లో స్వల్ప సంఖ్యలో పేట్రియాట్ ఇంటర్‌సెప్టర్లు మాత్రమే ఉక్రెయిన్‌కు చేరాయని ఆయన తెలిపారు.
కొన్ని క్షిపణులను ఐరోపా దేశాలు అమెరికా నుంచి కొనుగోలు చేసి ఉక్రెయిన్‌కు అందించాయి. మరికొన్నింటిని ఇతర దేశాలు తమ నిల్వల నుంచి ఇచ్చాయని జెలెన్‌స్కీ వివరించారు.
ఇదిలా ఉండగా, రష్యాతో ట్రంప్ కుదుర్చుకున్న డీజిల్ ఒప్పందంపైనా జెలెన్‌స్కీ విమర్శలు చేశారు.
రష్యాపై ఆంక్షలు విధించి పుతిన్‌ను దౌత్యపరంగా ఒంటరి చేయాలని అంతర్జాతీయ సమాజం ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో ఈ ఒప్పందం కుదరడాన్ని ఆయన తప్పుబట్టారు.
స్టార్‌షీల్డ్ సేవలపై జెలెన్‌స్కీ అసంతృప్తి
పాశ్చాత్య దేశాల మధ్య నిఘా సమాచార మార్పిడి నిలిచిపోవడం పట్ల జెలెన్‌స్కీ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
స్పేస్‌ఎక్స్‌కు చెందిన స్టార్‌లింక్ ఉపగ్రహ ఇంటర్నెట్ సేవల్లో వేగ పరిమితులు విధించడంపైనా అసంతృప్తి తెలిపారు.
సైనిక అవసరాల కోసం ఉపయోగించే స్టార్‌షీల్డ్ సేవలు ఉక్రెయిన్ డ్రోన్ల కార్యకలాపాలకు, సైనిక సమాచార వ్యవస్థలకు కీలకంగా ఉన్నాయి.
స్టార్‌షీల్డ్ వేగ పరిమితుల కారణంగా ఉక్రెయిన్ డ్రోన్లను అడ్డుకునే ఇంటర్‌సెప్టర్ల వేగం గంటకు 70 కిలోమీటర్లకు (43 మైళ్లు) తగ్గిందని జెలెన్‌స్కీ తెలిపారు.
గంటకు 400 కిలోమీటర్లకు పైగా వేగంతో ప్రయాణించే రష్యా జెట్ ఆధారిత డ్రోన్లను అడ్డుకోవడంలో ఇది సమస్యగా మారిందని వివరించారు.
ఈ పరిణామం ప్రమాదకరమైన, అసహ్యకరమైన ఆశ్చర్యమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. గతంలో ఉన్న వేగ పరిమితులు పూర్తిగా తొలగిపోలేదని, అయితే పరిస్థితిలో మార్పులు జరుగుతున్నాయని చెప్పారు.
అయితే, స్టార్‌షీల్డ్ సేవలపై ఆంక్షలు విధించాలని తాను ఆదేశించలేదని ట్రంప్ శుక్రవారం తెలిపారు. ఈ అంతరాయానికి ఎలాన్ మస్క్ కూడా కారణమై ఉండకపోవచ్చని అన్నారు.
తనకు తెలిసినంతవరకు ఆ వ్యవస్థ ఎప్పటిలాగే పనిచేస్తోందని వైట్‌హౌస్ వెలుపల మీడియాతో చెప్పారు.
వచ్చే ఏడాది 155 బిలియన్ యూరోల ఖర్చు
యుద్ధం వల్ల వచ్చే ఏడాది ఉక్రెయిన్‌కు 155 బిలియన్ యూరోలు (174 బిలియన్ డాలర్లు) ఖర్చవుతుందని జెలెన్‌స్కీ ఐరోపా సమాఖ్య నేతలకు తెలిపారు.
ఇందులో కనీసం 70 బిలియన్ యూరోలు (79 బిలియన్ డాలర్లు) ఐరోపా నుంచి అవసరమవుతాయని చెప్పారు.
యుద్ధం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో ఉక్రెయిన్‌కు ఆర్థిక, సైనిక సహాయం అవసరం మరింత పెరుగుతోంది.
అమెరికా నుంచి అందే సహాయంపై సందేహాలు నెలకొనడంతో ఐరోపా మద్దతు కీలకంగా మారింది.
మరోవైపు, ఉక్రెయిన్‌లో సైనిక కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షిస్తున్న ప్రధాన కార్యాలయాన్ని పుతిన్ శుక్రవారం సందర్శించారు. రష్యా సైన్యం సాధించిన పురోగతిని ప్రశంసించారు.
ఉక్రెయిన్ ఆధీనంలో ఉన్న డొనెట్స్క్ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం తమ ప్రధాన ప్రాధాన్యాల్లో ఒకటని స్పష్టం చేశారు.
ఉక్రెయిన్ ఇంధన వ్యవస్థపై వైమానిక దాడులను కొనసాగించాలని సైన్యాన్ని ఆదేశించారు.
గత ఏడాదితో పోలిస్తే పౌరుల మరణాలు 85 శాతం పెరుగుదల
రష్యా దాడుల వల్ల ఉక్రెయిన్ పౌరులు భారీ మూల్యం చెల్లించుకుంటున్నారని ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల కార్యాలయం వెల్లడించింది.
కీవ్‌లో శుక్రవారం విడుదల చేసిన నెలవారీ నివేదికలో పౌరుల మరణాలు, గాయాల సంఖ్యను వివరించింది.
గత నెలలో కనీసం 328 మంది పౌరులు మరణించగా, మరో 2,105 మంది గాయపడ్డారని నివేదిక తెలిపింది.
గత ఏడాది సెప్టెంబరుతో పోలిస్తే ఈ సంఖ్య 85 శాతం ఎక్కువని వెల్లడించింది.
అక్టోబరులోనూ రష్యా దాడులు తీవ్రతరం కావడంతో ఇప్పటికే డజన్ల కొద్దీ పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయారని ఐరాస నివేదిక పేర్కొంది. మరణించిన వారిలో చిన్నారులు కూడా ఉన్నారని తెలిపింది.
అక్టోబరులో తొలి రెండు వారాలు ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో పౌరులకు అత్యంత ప్రాణాంతకమైన కాలాల్లో ఒకటిగా నిలిచాయని ఐరాస మానవ హక్కుల కార్యాలయ అధిపతి డేనియల్ బెల్ తెలిపారు.
రష్యా దాడులు విద్యుత్ కేంద్రాలకే పరిమితం కావడం లేదు. అపార్ట్‌మెంట్ భవనాలు, ప్రజా రవాణా వ్యవస్థలు, సరకు నౌకలు, డేటా కేంద్రాలు, కిరాణా దుకాణాలు కూడా లక్ష్యంగా మారుతున్నాయి.
శీతాకాలం సమీపిస్తున్న వేళ విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోవడం ఉక్రెయిన్ ప్రజలకు మరిన్ని కష్టాలను తెచ్చిపెట్టే ప్రమాదం ఉంది.
మరోవైపు, అమెరికా సైనిక సాయం, ఐరోపా మద్దతు, రష్యా దాడుల తీవ్రత రాబోయే రోజుల్లో యుద్ధ పరిస్థితిని ప్రభావితం చేయనున్నాయి.