ఇజ్రాయెల్ అభ్యంతరాల మధ్య వెస్ట్ బ్యాంక్, లెబనాన్ వారసత్వ కట్టడాలకు యునెస్కో గుర్తింపు

సెబాస్టియా, మౌంట్ అమెల్‌లోని ఐదు కోటలకు ప్రపంచ వారసత్వ హోదా

ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలోనూ చేర్చిన యునెస్కో కమిటీ

దక్షిణ కొరియాలోని **బుసాన్ (Busan)**లో జరిగిన యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ కమిటీ సమావేశంలో కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఇజ్రాయెల్ తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, వెస్ట్ బ్యాంక్‌లోని సెబాస్టియా (Sebastia) పురావస్తు ప్రాంతంతో పాటు దక్షిణ లెబనాన్‌లోని మౌంట్ అమెల్ (Mount Amel) ప్రాంతంలోని ఐదు కోటలను ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా ప్రకటించారు.

అత్యవసర ప్రాతిపదికన పరిశీలించిన ఈ ప్రతిపాదనలకు కమిటీ ఆమోదం తెలిపింది. అంతేకాకుండా ఈ రెండు ప్రాంతాలను **ప్రపంచ వారసత్వ ప్రమాద జాబితా (World Heritage in Danger)**లో కూడా చేర్చింది.

సెబాస్టియా చారిత్రక ప్రాధాన్యం

ఇజ్రాయెల్ ఆక్రమిత వెస్ట్ బ్యాంక్‌లోని నాబ్లస్ (Nablus) నగరానికి వాయువ్యంగా సుమారు 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కొండ ప్రాంతం సెబాస్టియా.

చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది ఒకప్పుడు బైబిల్ కాలంలోని సమారియా (Samaria) రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది.

ఇక్కడ ఇనుప యుగం, రోమన్, బైజాంటైన్, ఇస్లామిక్ కాలాలకు చెందిన పురావస్తు అవశేషాలు ఉన్నాయి. క్రైస్తవ, ఇస్లామిక్ సంప్రదాయాల ప్రకారం జాన్ ది బాప్టిస్ట్ (John the Baptist) సమాధి కూడా ఇక్కడే ఉన్నట్లు భావిస్తారు.

పాలస్తీనా ప్రతిపాదన

సెబాస్టియాకు ప్రపంచ వారసత్వ హోదా కల్పించాలని పాలస్తీనా ప్రతినిధి బృందం 2012లోనే యునెస్కోకు ప్రతిపాదించింది.

ఇజ్రాయెల్ నియంత్రణలో ఉన్న ఈ ప్రాంతం తగిన పరిరక్షణ లేకుండా ఉందని, పర్యాటకులు వస్తున్నప్పటికీ మరింత సంరక్షణ అవసరమని ఆ ప్రతిపాదనలో పేర్కొంది.

ఈ నిర్ణయం వెలువడిన సమయంలోనే సెబాస్టియా పరిసర ప్రాంతాల్లో పెద్ద ఎత్తున భూములను స్వాధీనం చేసుకునే ప్రక్రియను ఇజ్రాయెల్ కొనసాగిస్తోంది.

లెబనాన్ కోటలకు గుర్తింపు

మౌంట్ అమెల్ ప్రాంతంలోని ఐదు కోటలు దాదాపు తొమ్మిది శతాబ్దాల చరిత్రను ప్రతిబింబిస్తున్నాయని యునెస్కో తెలిపింది.

ఈ కోటల్లో క్రూసేడర్, అయ్యూబిడ్, మమ్లూక్, స్థానిక నిర్మాణ శైలుల కలయిక కనిపిస్తుందని పేర్కొంది.

ఇజ్రాయెల్ అభ్యంతరాలు

యునెస్కో నిర్ణయాన్ని ఇజ్రాయెల్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది.

సెబాస్టియాను అత్యవసర పరిరక్షణ అవసరమైన ప్రాంతంగా చూపించడం ద్వారా పాలస్తీనా రాజకీయ ప్రచారం చేస్తోందని ఇజ్రాయెల్ విదేశాంగ శాఖ ఆరోపించింది.

అలాగే ఈ నిర్ణయం ఆ ప్రాంతంలోని యూదు, క్రైస్తవ చారిత్రక వారసత్వాన్ని చెరిపివేసే ప్రయత్నమని విమర్శించింది.

బోఫోర్ట్ కోటపై వివాదం

మౌంట్ అమెల్ ప్రాంతంలోని ఐదు కోటల్లో బోఫోర్ట్ కోట (Beaufort Castle) కూడా ఉంది.

ఈ కోట కింద హెజ్బొల్లా (Hezbollah) సొరంగాలు నిర్మించి, అక్కడి నుంచి రాకెట్లు ప్రయోగిస్తోందని ఇజ్రాయెల్ ఆరోపించింది.

అయితే ఈ ఆరోపణలపై యునెస్కో గానీ, దక్షిణ కొరియాలోని లెబనాన్ రాయబార కార్యాలయం గానీ స్పందించలేదు.

టైర్ నగరానికీ ప్రమాద జాబితాలో స్థానం

ఇదిలా ఉండగా, లెబనాన్ దక్షిణ భాగంలోని ప్రాచీన **ఫీనీషియన్ నగరం టైర్ (Tyre)**ను కూడా యునెస్కో ఇటీవల ప్రపంచ వారసత్వ ప్రమాద జాబితాలో చేర్చింది.