హోర్ముజ్ జలసంధి తెరుచుకునే దిశగా అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య తాత్కాలిక ఒప్పందం.. త్వరలో ప్రకటనకు అవకాశం

ఒమాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో చర్చలు కీలక దశకు చేరినట్లు సమాచారం

అమెరికా, ఇరాన్, ఒమాన్ మధ్య హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి తాత్కాలిక ఒప్పందం ఖరారుకు చేరువలో ఉందని అమెరికా మీడియా సంస్థ Axios వెల్లడించింది. ఈ ఒప్పందాన్ని బుధవారం ప్రకటించే అవకాశం ఉందని ప్రాంతీయ వర్గాలు, అమెరికా అధికారి తెలిపినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

గత నెలలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన 14 అంశాల అవగాహన ఒప్పందం (MoU) విఫలమైన తర్వాత హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ పెరిగాయి.

తాజా తాత్కాలిక ఒప్పందం ద్వారా కాల్పుల విరమణను పునరుద్ధరించి, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై చర్చలను మళ్లీ ప్రారంభించడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉన్నట్లు సమాచారం.

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇటీవల ఇరాన్‌పై భారీ సైనిక దాడులు చేపట్టే నిర్ణయాన్ని వాయిదా వేసి, గల్ఫ్ దేశాలతో సంప్రదింపుల తర్వాత దౌత్య చర్చలకు మరింత సమయం ఇవ్వాలని నిర్ణయించినట్లు నివేదిక తెలిపింది.

అయితే త్వరలో ఒప్పందం కుదరకపోతే పెద్ద ఎత్తున సైనిక చర్యలకు అనుమతి ఇవ్వొచ్చని ఆయన హెచ్చరించినట్లు పేర్కొంది.

ప్రస్తుతం చర్చల్లో ఉన్న ముసాయిదా ప్రకారం, ఒమాన్-ఇరాన్ మధ్య 60 రోజుల తాత్కాలిక ఏర్పాటు అమలులోకి రానుంది. అవసరమైతే దీనిని పొడిగించే అవకాశం కూడా ఉంది.

ఈ వ్యవస్థలో గల్ఫ్‌లోకి ప్రవేశించే నౌకలు ఇరాన్ జలాల్లోని ఉత్తర మార్గాన్ని ఉపయోగిస్తాయి. బయటకు అరేబియా సముద్రం వైపు వెళ్లే నౌకలు ఒమాన్ జలాల్లోని దక్షిణ మార్గం ద్వారా ప్రయాణిస్తాయి. ఈ రాకపోకలు ఇరాన్ సమన్వయంతో కొనసాగుతాయి.

60 రోజుల తాత్కాలిక ఏర్పాటుతో సముద్ర రవాణా పునరుద్ధరణకు ప్రణాళిక

ఈ 60 రోజుల కాలంలో ఎలాంటి టోల్ లేదా రవాణా రుసుములు వసూలు చేయరాదని ప్రతిపాదనలో ఉంది. అలాగే సముద్ర మార్గంలో ఏర్పాటు చేసిన నావికా మైన్లను 30 రోజుల్లో తొలగించే ప్రణాళిక కూడా చేర్చారు.

ఆ తర్వాత శాశ్వత ఒప్పందం కుదిరితే అదే మార్గాన్ని రాకపోకలకు వినియోగించేలా ప్రణాళిక సిద్ధం చేశారు.

దాదాపు మూడు వారాల క్రితమే ఇలాంటి అవగాహనకు వచ్చినట్లు వైట్ హౌస్, ఒమాన్, ప్రాంతీయ మధ్యవర్తులు భావించారు.

అయితే ఇరాన్ మళ్లీ నౌకలపై దాడులు ప్రారంభించిందన్న ఆరోపణలతో ఆ ప్రయత్నం విఫలమై, రెండు వారాలపాటు ఘర్షణలు కొనసాగినట్లు నివేదిక తెలిపింది.

ఈ చర్చల్లో ఒమాన్‌తో పాటు ఖతార్, పాకిస్తాన్, సౌదీ అరేబియా అధికారులు కూడా మధ్యవర్తిత్వం చేసినట్లు సమాచారం.

అమెరికా ప్రత్యేక ప్రతినిధి స్టీవ్ విట్‌కాఫ్, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ, ఒమాన్ విదేశాంగ మంత్రి బద్ర్ అల్-బుసైదీతో పలుమార్లు చర్చలు జరిపినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

ప్రాంతీయ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, అబ్బాస్ అరాఘ్చీ వారాంతంలో ఈ ప్రతిపాదనకు సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించారు. అయితే తుది నిర్ణయానికి ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకత్వం, సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ ఆమోదం అవసరమైంది.

మంగళవారం ఆమోద ప్రక్రియ పూర్తయినట్లు అమెరికా అధికారి, ప్రాంతీయ వర్గాలు తెలిపాయని Axios వెల్లడించింది.

ముఖ్యాంశాలు:

• హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి అమెరికా, ఇరాన్, ఒమాన్ మధ్య తాత్కాలిక ఒప్పందం ఖరారుకు చేరువలో ఉందని నివేదిక.
• 60 రోజుల తాత్కాలిక ఏర్పాటుతో నౌకల రాకపోకలు పునరుద్ధరించాలనే ప్రతిపాదన.
• ఒప్పందం అమల్లోకి వస్తే అణు కార్యక్రమంపై చర్చలు మళ్లీ ప్రారంభమయ్యే అవకాశం.