హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకలపై దాడుల నేపథ్యంలో అమెరికా చర్య
మళ్లీ దాడులు, చర్చలు నిలిచిపోవడంతో యుద్ధ భయాలు పెరుగుతున్నాయి
దుబాయ్: హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తున్న వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ దాడులు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో అమెరికా బుధవారం తెల్లవారుజామున ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై మళ్లీ దిగ్బంధం అమలు చేసింది.
ఈ చర్యతో పాటు మధ్యప్రాచ్యంలోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలు ఉన్న దేశాలపై మరోసారి దాడులు జరగడంతో పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారింది.
మధ్యప్రాచ్యంలో మళ్లీ యుద్ధ భయాలు
ఇరాన్, అమెరికా పరస్పర దాడులు కొనసాగుతుండటంతో మధ్యప్రాచ్యం మళ్లీ పూర్తి స్థాయి యుద్ధం వైపు వెళ్లే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ప్రపంచ చమురు, సహజ వాయువు రవాణాలో కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఆధిపత్యం కోసం ఇరు దేశాలు పోటీ పడుతున్నాయి.
ఏప్రిల్లో ప్రారంభమైన దిగ్బంధం
అమెరికా మొదట ఏప్రిల్ మధ్యలో ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై దిగ్బంధం అమలు చేసింది.
తర్వాత జూన్ మధ్యలో తాత్కాలిక ఒప్పందం కుదరడంతో దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేసింది.
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం సహా కీలక అంశాలపై 60 రోజుల చర్చలకు ఆ ఒప్పందం అవకాశం కల్పించింది.
నిలిచిపోయిన చర్చలు
హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఘర్షణలు తీవ్రం కావడంతో ఇరాన్-అమెరికా మధ్య చర్చలు నిలిచిపోయాయి.
దీంతో అమెరికా మళ్లీ దిగ్బంధాన్ని అమలు చేయాలని నిర్ణయించింది.
రుసుము నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకున్న ట్రంప్
హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకలపై 20 శాతం రుసుము విధిస్తామని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు.
అయితే గల్ఫ్ ప్రాంత మిత్రదేశాల విజ్ఞప్తి మేరకు దిగ్బంధం అమలు చేయడానికి కొన్ని గంటల ముందు ఆ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నారు.
దిగ్బంధానికి ముందు అమెరికా దాడులు
దిగ్బంధాన్ని మళ్లీ అమలు చేయడానికి ముందు అమెరికా ఇరాన్లోని పలు లక్ష్యాలపై మరోసారి వైమానిక దాడులు నిర్వహించినట్లు అమెరికా కేంద్ర సైనిక కమాండ్ వెల్లడించింది.
బహ్రెయిన్, కువైట్లో హెచ్చరికలు
ఇరాన్ క్షిపణి దాడుల నేపథ్యంలో బహ్రెయిన్, కువైట్లో బుధవారం తెల్లవారుజామున హెచ్చరికలు జారీ అయ్యాయి.
ఈ దేశాల్లో అమెరికా సైనిక స్థావరాలు ఉన్న నేపథ్యంలో గత కొన్ని రోజులుగా ఇలాంటి పరిస్థితులు కొనసాగుతున్నాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధిలో కాల్పులు
దిగ్బంధం అమలులోకి వచ్చిన కొన్ని గంటల తర్వాత హోర్ముజ్ జలసంధిలో కాల్పులు జరిగినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా తెలిపింది.
అయితే ఆ ఘటనపై పూర్తి వివరాలు వెల్లడించలేదు.
ఇరాన్ క్షిపణులు, డ్రోన్ల దాడులు
ఇరాన్ పొరుగు గల్ఫ్ దేశాలపై డజన్ల కొద్దీ క్షిపణులు, డ్రోన్లు ప్రయోగించినట్లు అమెరికా కేంద్ర సైనిక కమాండ్ అధిపతి అడ్మిరల్ బ్రాడ్ కూపర్ తెలిపారు.
అమాయక ప్రజల ప్రాణాలకు ముప్పు కలిగిస్తున్న ఇరాన్ చర్యలకు తగిన సమాధానం ఇస్తున్నామని చెప్పారు.
ప్రాంతంలో భారీ అమెరికా సైనిక మోహరింపు
అరేబియా సముద్రంలో ప్రస్తుతం అమెరికాకు చెందిన కనీసం 19 యుద్ధ నౌకలు ఉన్నాయి.
వాటిలో రెండు విమాన వాహక యుద్ధ నౌకలు, వెయ్యికి పైగా నౌకాదళ సిబ్బందితో కూడిన ఒక భారీ దాడి నౌక కూడా ఉంది.
మధ్యప్రాచ్యం అంతటా వందలాది సైనిక విమానాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయని అమెరికా కేంద్ర సైనిక కమాండ్ వెల్లడించింది.
హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రాధాన్యం
ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్, అమెరికా మధ్య ఘర్షణలు ప్రారంభమైన తర్వాత హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకల రాకపోకలకు ఇరాన్ తీవ్ర ఆటంకాలు కల్పించింది.
దీంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు, ఎరువులు తదితర వస్తువుల ధరలు భారీగా పెరిగాయి.
ఇటీవల ఒమన్ సమీపంలోని సముద్ర మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్న నౌకలను కూడా ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకోవడంతో తాజా ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి.
బలప్రయోగంతో జలసంధి తెరవడం కష్టం
అవసరమైతే బలప్రయోగంతో హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరిపిస్తామని అమెరికా హెచ్చరించింది.
అయితే అందుకు మరింత భారీ నౌకాదళం, వేలాది మంది అదనపు సైనికులు అవసరమవుతారని రక్షణ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
అమెరికాపై ఇరాన్ విమర్శలు
ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఇరాన్ రాయబారి అమీర్ సయీద్ ఇరవానీ అమెరికా చర్యలను తీవ్రంగా విమర్శించారు.
అమెరికానే దాడులకు పాల్పడుతోందని, బాధిత దేశం కాదని పేర్కొన్నారు.
రుసుముకు బదులుగా పెట్టుబడులు
గల్ఫ్ ప్రాంత దేశాల రాజులు, పాలకులు తనతో మాట్లాడారని ట్రంప్ తెలిపారు.
హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకలపై రుసుము విధించే బదులుగా అమెరికాలో భారీ పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు వారు చెప్పారని వెల్లడించారు.
విద్యుత్ కేంద్రాలు, వంతెనలపై హెచ్చరిక
చర్చలు తిరిగి ప్రారంభం కాకపోతే వచ్చే రోజుల్లో ఇరాన్పై మరింత తీవ్ర దాడులు చేస్తామని ట్రంప్ హెచ్చరించారు.
వచ్చే వారం నుంచి విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలు, వంతెనలను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని పేర్కొన్నారు.
పలు ప్రాంతాలపై అమెరికా దాడులు
అమెరికా మంగళవారం ఇరాన్లోని పలు ప్రాంతాలపై మరోసారి దాడులు నిర్వహించినట్లు కేంద్ర సైనిక కమాండ్ తెలిపింది.
ఈ దాడులను ఇరాన్ ధృవీకరించినప్పటికీ ప్రాణనష్టం, నష్టం వివరాలను వెల్లడించలేదు.
బుషెహర్, అహ్వాజ్, బందర్ అబ్బాస్ ప్రాంతాల్లో పేలుళ్లు జరిగినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా తెలిపింది.
చర్చలు పునరుద్ధరించేందుకు ప్రయత్నాలు
ఇరాన్, అమెరికాను మళ్లీ చర్చల బల్లపైకి తీసుకురావడానికి ప్రాంతీయ దేశాలు ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తున్నాయి.
పాకిస్తాన్ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్న మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా కాల్పుల విరమణను పునరుద్ధరించేందుకు నిరంతర ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నట్లు ప్రాంతీయ అధికారులు వెల్లడించారు.