వియత్నాంలో 731 మంది యుద్ధ వీరులకు అంత్యక్రియలు
వియత్నాం యుద్ధ చరిత్రలో కీలక ఘట్టమైన 1968 టెట్ దాడుల్లో ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు భావిస్తున్న 731 మంది అవశేషాలకు దాదాపు ఆరు దశాబ్దాల తర్వాత అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.
హో చి మిన్ సిటీలో బుధవారం ఈ కార్యక్రమం జరిగింది. యుద్ధంలో మరణించిన వారి అవశేషాలను ప్రత్యేక ఊరేగింపుగా తీసుకెళ్లి ఖననం చేశారు.
నగరంలోని రహదారుల వెంట వేలాది మంది ప్రజలు తెల్ల పూలతో నిలబడి నివాళులర్పించారు.
లె థి రియెంగ్ పార్కులో నిర్వహించిన స్మారక కార్యక్రమానికి వియత్నాం ప్రధాని లె మిన్ హంగ్ హాజరయ్యారు.
మూడు నెలలకు పైగా తవ్వకాలు జరిపిన తర్వాత ఈ అవశేషాలను వెలికితీశారు. గతంలో సైగాన్‌గా పిలిచిన హో చి మిన్ సిటీలోని అమరవీరుల స్మశానవాటికలో వాటిని ఖననం చేశారు.
1968 టెట్ దాడులు.. వియత్నాం యుద్ధంలో కీలక మలుపు
1968 జనవరి 31న టెట్ దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి. చాంద్రమాన నూతన సంవత్సర వేడుకల సమయంలో ఉత్తర వియత్నాం కమ్యూనిస్టు దళాలు దక్షిణ వియత్నాంలోని పలు ప్రాంతాలపై ఒకేసారి మెరుపు దాడులు చేశాయి.
వియత్నాం యుద్ధంలో జరిగిన అతిపెద్ద సైనిక చర్యల్లో ఇది ఒకటి.
అప్పటి దక్షిణ వియత్నాం రాజధాని సైగాన్‌లోనూ తీవ్ర పోరు జరిగింది. అమెరికా రాయబార కార్యాలయం, సైనిక స్థావరాలు, ప్రభుత్వ భవనాలపై కమ్యూనిస్టు దళాలు దాడులు చేశాయి.
సైనికంగా కమ్యూనిస్టు దళాలు ఓడిపోయినప్పటికీ ఈ దాడులు అమెరికా ప్రభుత్వాన్ని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేశాయి.
యుద్ధంపై అమెరికా ప్రజల్లో మద్దతు తగ్గడానికి ఇవి ఒక కారణమయ్యాయి. వియత్నాం యుద్ధ గమనాన్ని మార్చిన కీలక ఘట్టంగా టెట్ దాడులు చరిత్రలో నిలిచిపోయాయి.
సామూహిక సమాధుల్లో అవశేషాలు
యుద్ధంలో మరణించిన కమ్యూనిస్టు సైనికులు, పౌరుల మృతదేహాలను అప్పటి దక్షిణ వియత్నాం ప్రభుత్వం సేకరించి సామూహిక సమాధుల్లో ఖననం చేసింది.
ప్రస్తుతం లె థి రియెంగ్ పార్కుగా ఉన్న ప్రాంతం గతంలో డో థాన్ స్మశానవాటికగా ఉండేది.
ఈ ప్రాంతంలో జూన్ 23న తవ్వకాలు ప్రారంభించారు. వారాల పాటు శ్రమించి ఎముకలు, ఎముకల ముక్కలను వెలికితీశారు.
వాటితో పాటు ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, సైనికులు ఉపయోగించే ఊయలలు, వ్యక్తిగత వస్తువులను గుర్తించారు.
హుయిన్ వాన్ క్వెన్ పేరుతో ఉన్న పాత సైనిక పత్రం ఒక పర్సులో లభించింది. దాని ఆధారంగా మృతుల్లో ఒకరు కమ్యూనిస్టు దళాలకు చెందిన ఫస్ట్ లాంగ్ ఆన్ బెటాలియన్ సైనికుడని అధికారులు గుర్తించారు.
సైగాన్‌లోని వై ఆకారపు వంతెన వద్ద ఏడు రోజుల పాటు జరిగిన భీకర పోరులో ఈ బెటాలియన్ పాల్గొంది.
పాత ఏపీ ఫొటోతో బయటపడిన సమాధుల ఆచూకీ
వాస్తుశిల్పి న్గుయెన్ జువాన్ థాంగ్ పాత యుద్ధ ఫొటోలను పరిశీలిస్తూ సమాధుల ఆచూకీ కోసం ఏళ్ల తరబడి ప్రయత్నించారు.
1968 ఫిబ్రవరి 12న అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ (ఏపీ) ఫొటోగ్రాఫర్ తీసిన రంగుల ఫొటో ఈ అన్వేషణలో కీలక ఆధారంగా మారింది.
ఆ ఫొటో వివరణలో మూడు పెద్ద గోతుల్లో ఒక్కోదానిలో సుమారు 300 మృతదేహాలను ఖననం చేసినట్లు ఉంది.
చిత్రంలో కొందరు వ్యక్తులు ఓ మృతదేహాన్ని మోసుకెళ్తుండగా, మరికొందరు అక్కడే కనిపించారు. సమీపంలో నిలబడి ఉన్న ముగ్గురు బాలురలో ఒకరు నేరుగా కెమెరా వైపు చూస్తున్నారు.
వెనుక కనిపించిన నీటి ట్యాంకు సమాధుల ప్రాంతాన్ని గుర్తించేందుకు ఉపయోగపడింది.
పాత సైనిక మ్యాపులను ప్రస్తుత ప్రాంతాలతో పోల్చేందుకు థాంగ్ హో చి మిన్ సిటీలో నెలల తరబడి మోటార్‌సైకిల్‌పై తిరిగారు. నీటి ట్యాంకును కూడా పరిశీలించారు.
2018 నవంబరు నుంచి 2026 మే వరకు దాదాపు ఎనిమిదేళ్ల పాటు ఆయన బృందం, సైన్యం కలిసి అన్వేషణ సాగించాయి.
ఈ ప్రక్రియలో పరిశోధకులు, చరిత్రకారులు, జర్నలిస్టులు, ప్రత్యక్ష సాక్షుల సాయం తీసుకున్నారు.
పాత ఫొటోలు, ఉపగ్రహ చిత్రాలు, సైనిక మ్యాపులు, చారిత్రక రికార్డులను పరిశీలించారు. క్షేత్రస్థాయి సర్వేలతో పాటు అప్పట్లో అంత్యక్రియలను చూసిన వారి వివరాలను కూడా పోల్చి చూశారు.
ఆరు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా కుటుంబాల ఎదురుచూపులు
యుద్ధానికి వెళ్లి తిరిగి రాని తమ కుటుంబ సభ్యుల ఆచూకీ కోసం వియత్నాంలో అనేక కుటుంబాలు దశాబ్దాలుగా ఎదురుచూస్తున్నాయి. వారి అవశేషాలను గుర్తించి సంప్రదాయబద్ధంగా అంత్యక్రియలు నిర్వహించాలని ఆశిస్తున్నాయి.
నివాళులర్పించిన వారిలో 70 ఏళ్ల వో హుయ్ థిన్ కూడా ఉన్నారు. తనకు 12 ఏళ్ల వయసున్నప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో మృతదేహాలను ఖననం చేయడాన్ని చూశానని ఆయన గుర్తుచేసుకున్నారు. “ఆ సామూహిక సమాధి జ్ఞాపకం ఇప్పటికీ నా మనసులో ఉంది” అని వియత్నాం ప్రభుత్వ మీడియాకు చెప్పారు.
7,000 మంది యుద్ధ మృతుల గుర్తింపునకు ప్రత్యేక కార్యక్రమం
యుద్ధంలో మరణించిన వారి అవశేషాలను గుర్తించేందుకు వియత్నాం దేశవ్యాప్తంగా 500 రోజుల కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. 2027 జులై వరకు సాగే ఈ కార్యక్రమంలో సుమారు 7,000 మంది యుద్ధ మృతుల అవశేషాలను గుర్తించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
1975లో యుద్ధం ముగిసి అర్ధ శతాబ్దానికి పైగా గడిచినా ఇంకా అనేక కుటుంబాలు తమవారి కోసం వెతుకుతూనే ఉన్నాయి. సుమారు 1.75 లక్షల మంది వియత్నాం సైనికుల అవశేషాలను వెలికితీయాల్సి ఉంది. మరో లక్షలాది మంది సమాధుల్లో ఉన్నప్పటికీ వారి వివరాలు నిర్ధారణ కాలేదని ప్రభుత్వ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
హో చి మిన్ సిటీలో వెలికితీసిన 731 మంది అవశేషాల్లో 307 మందికి సంబంధించిన వ్యక్తిగత వస్తువులు లభించాయి. అయితే వీరిలో అత్యధికుల పేర్లు ఇంకా తెలియరాలేదు.
నగరంలో యుద్ధ మృతుల గుర్తింపు కార్యక్రమానికి నేతృత్వం వహిస్తున్న న్గుయెన్ మాన్ కుయోంగ్ మాట్లాడుతూ, యుద్ధ సమయంలో ఎదురైన కఠిన పరిస్థితులు, కాలం గడిచిపోవడం వల్ల చాలా మంది అమరవీరుల పేర్లు, వయసులు, స్వస్థలాలను గుర్తించలేకపోయామని చెప్పారు.
డీఎన్‌ఏ పరీక్షలతో గుర్తింపు ప్రయత్నాలు
వెలికితీసిన అవశేషాల నుంచి సేకరించిన నమూనాలను డీఎన్‌ఏ పరీక్షల కోసం హనోయిలోని వియత్నాం అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీకి పంపించారు. వాటిని మృతుల కుటుంబ సభ్యుల నుంచి సేకరించిన నమూనాలతో పోల్చి చూస్తారు. ఈ పరీక్షల ద్వారా మరికొందరి వివరాలు తెలిసే అవకాశం ఉంది.
వియత్నాంలోని మరో మూడు ప్రాంతాల్లోనూ గురువారం స్మారక కార్యక్రమాలు, అంత్యక్రియలు నిర్వహించనున్నారు. టుయెన్ క్వాంగ్ ప్రావిన్స్‌లో 93 మంది, హై ఫోంగ్‌లో 65 మంది, కాన్ థోలో 120 మంది అవశేషాలను ఖననం చేయనున్నారు.