ప్రపంచాన్ని మార్చే గొప్ప ఆవిష్కరణలు, పరిశోధనలు చేసిన వారికి నోబెల్‌ బహుమతులు అందిస్తారు. భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, వైద్యం, సాహిత్యం, శాంతి రంగాల్లో ఈ పురస్కారాలను ఇస్తారు. ఆర్థికశాస్త్రంలోనూ నోబెల్‌ జ్ఞాపకార్థం పురస్కారాన్ని అందిస్తున్నారు. అయితే, ఆధునిక సాంకేతికతకు పునాదిగా నిలిచిన గణితానికి మాత్రం ప్రత్యేక నోబెల్‌ బహుమతి లేదు.
కృత్రిమ మేధ (AI) నుంచి అంతరిక్ష పరిశోధనల వరకు ఎన్నో రంగాల్లో గణితం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
ఇంతటి ప్రాధాన్యం ఉన్న సబ్జెక్టుకు నోబెల్‌ బహుమతి ఎందుకు లేదనే ప్రశ్న చాలామందిలో ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది.
దీనికి ఓ ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమనే ప్రచారం కూడా ఉంది. మరి ఈ కథలో నిజమెంత? తెలుసుకుందాం.
1895లో నోబెల్‌ తీసుకున్న నిర్ణయం
ఆల్ఫ్రెడ్‌ నోబెల్‌ స్వీడన్‌కు చెందిన శాస్త్రవేత్త, ఆవిష్కర్త. డైనమైట్‌ను కనిపెట్టడంతో ఆయన ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందారు. తన సంపదను మానవాళికి ఉపయోగపడే పనులకు వినియోగించాలనే ఉద్దేశంతో 1895లో వీలునామా రాశారు.
భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, వైద్యం, సాహిత్యం, శాంతి రంగాల్లో విశేష కృషి చేసినవారికి తన సంపద నుంచి బహుమతులు అందించాలని నిర్ణయించారు.
ఈ నిర్ణయం ఆధారంగా 1901లో తొలిసారి నోబెల్‌ బహుమతులను అందించారు.
అయితే, ఈ జాబితాలో గణితాన్ని ఎందుకు చేర్చలేదనే విషయాన్ని నోబెల్‌ స్పష్టంగా వివరించలేదు. తన వీలునామాలో కూడా దీనికి ప్రత్యేక కారణాన్ని నమోదు చేయలేదు. దీంతో ఈ అంశంపై అనేక కథలు ప్రచారంలోకి వచ్చాయి.
గణితానికి నోబెల్‌ లేకపోవడానికి ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమా?
గణితానికి నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోవడం వెనుక ఓ ప్రేమకథ ఉందనే ప్రచారం చాలా కాలంగా ఉంది. ఆల్ఫ్రెడ్‌ నోబెల్‌ ప్రేమించిన మహిళను ఓ గణిత శాస్త్రవేత్త ఇష్టపడ్డాడని ఈ కథ చెబుతుంది.
ఆ కారణంతోనే నోబెల్‌ గణితాన్ని తన అవార్డుల జాబితాలో చేర్చలేదనేది ఈ ప్రచారం సారాంశం.
అయితే, ఈ కథకు విశ్వసనీయమైన చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. నోబెల్‌ పెళ్లి చేసుకోలేదు.
ఆయన జీవితంలో కొన్ని ప్రేమ సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, ఓ గణిత శాస్త్రవేత్తతో ప్రేమ విషయంలో పోటీ పడి ఆ రంగాన్ని పక్కన పెట్టారనే వాదనకు ఆధారాలు లేవు.
అందువల్ల ఈ కథను నిజమని చెప్పలేం. ఇది నిర్ధారణ కాని ప్రచారం మాత్రమే. గణితాన్ని నోబెల్‌ బహుమతుల జాబితాలో చేర్చకపోవడానికి ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమని చెప్పడానికి చారిత్రక రుజువులు లేవు.
అసలు కారణం ఇప్పటికీ తెలియదు
గణితాన్ని నోబెల్‌ ఎందుకు పక్కన పెట్టారనే ప్రశ్నకు ఇప్పటికీ కచ్చితమైన సమాధానం లేదు. ఆయనకు గణితంపై ఆసక్తి లేదని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు.
అలాగే, గణితానికి తక్కువ ప్రాధాన్యం ఉందని ఆయన భావించారని నిర్ధారించే సమాచారమూ లేదు.
గణిత పరిశోధనల ప్రయోజనాలు అనేక ఇతర రంగాల్లో కనిపిస్తాయి. భౌతికశాస్త్రంలో క్లిష్టమైన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి గణితం అవసరం.
వైద్య రంగంలో పరిశోధనల విశ్లేషణకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది. ఇంజినీరింగ్‌, కంప్యూటర్‌ సైన్స్‌, అంతరిక్ష పరిశోధనల్లోనూ గణితం కీలకంగా ఉంటుంది.
అయితే, గణిత పరిశోధనల ప్రభావం ఇతర రంగాల ద్వారా కనిపిస్తుందనే కారణంతోనే నోబెల్‌ దాన్ని చేర్చలేదని చెప్పలేం. అది కేవలం ఓ అంచనా మాత్రమే.
ఆయన నిర్ణయం వెనుక అసలు ఉద్దేశం ఏమిటనేది స్పష్టంగా తెలియదు.
గణిత శాస్త్రవేత్తలకు ఉన్న ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డులు
నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోయినా, గణిత శాస్త్రవేత్తలకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు ఇచ్చే పురస్కారాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఫీల్డ్స్‌ మెడల్‌, అబెల్‌ ప్రైజ్‌ ముఖ్యమైనవి.
ఫీల్డ్స్‌ మెడల్‌: 1936లో ప్రారంభమైన ఈ పురస్కారాన్ని నాలుగేళ్లకోసారి అందిస్తారు. అవార్డు ఇచ్చే ఏడాది జనవరి 1 నాటికి 40 ఏళ్లలోపు ఉన్న గణిత శాస్త్రవేత్తలు దీనికి అర్హులు.
గణిత రంగంలో విశేష కృషి చేసినవారిని ఈ అవార్డుతో గుర్తిస్తారు.
అబెల్‌ ప్రైజ్‌: 2003లో తొలిసారి అందించిన ఈ పురస్కారం గణితంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన అవార్డుల్లో ఒకటి. దీనికి వయోపరిమితి లేదు. గణితంలో విశేష సేవలు అందించిన శాస్త్రవేత్తలకు ఈ అవార్డును అందిస్తారు.
ఈ రెండు పురస్కారాలను కొందరు గణితానికి నోబెల్‌ బహుమతులుగా అభివర్ణిస్తారు. అయితే, ఇవి అధికారిక నోబెల్‌ బహుమతులు కావు. గణిత రంగంలో ప్రతిభను గుర్తించేందుకు ఏర్పాటైన ప్రత్యేక అవార్డులు.
ఆధునిక ప్రపంచంలో గణితం పాత్ర ఎంతో కీలకం
నేటి ప్రపంచంలో గణితం ప్రాధాన్యం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. కృత్రిమ మేధ వ్యవస్థల అభివృద్ధిలో గణిత సూత్రాలు కీలకంగా పనిచేస్తాయి.
వాతావరణ మార్పులను అంచనా వేయడానికి గణిత నమూనాలను ఉపయోగిస్తారు. వైద్య పరీక్షల ఫలితాలను విశ్లేషించడంలోనూ గణితం సహాయపడుతుంది.
అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో గ్రహాల కదలికలు, ఉపగ్రహాల మార్గాలు, అంతరిక్ష నౌకల ప్రయాణాలను లెక్కించడానికి గణితం అవసరం.
కంప్యూటర్‌ సాంకేతికత, డేటా విశ్లేషణ, ఇంజినీరింగ్‌ వంటి రంగాలు కూడా గణితంపై ఆధారపడుతున్నాయి.
అందువల్ల గణితానికి నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోవడం ఆ సబ్జెక్టుకు ప్రాధాన్యం లేదని అర్థం కాదు. గణితం ఆధునిక శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల అభివృద్ధికి పునాదిగా నిలుస్తోంది.
మొత్తానికి.. గణితానికి నోబెల్‌ బహుమతి లేకపోవడానికి కారణం ఏమిటనేది ఇప్పటికీ స్పష్టంగా తెలియదు. ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమనే కథకు చారిత్రక ఆధారాలు లేవు.
అయితే, ఫీల్డ్స్‌ మెడల్‌, అబెల్‌ ప్రైజ్‌ వంటి పురస్కారాలు గణిత శాస్త్రవేత్తల ప్రతిభను ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తున్నాయి.