బునియా (కాంగో), మే 19: కాంగో తూర్పు ప్రాంతంలోని ఇటూరి ప్రావిన్స్లో ఎబోలా వ్యాప్తి ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వైరస్ నియంత్రణ కోసం మూడు ప్రత్యేక చికిత్స కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. అరుదైన బుండిబుగ్యో రకం వైరస్ కారణంగా ఇప్పటికే దాదాపు 120 మంది మృతి చెందారు. పరిస్థితిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిపుణుల బృందాన్ని అక్కడికి పంపుతోంది.
ఇప్పటివరకు ఈ వైరస్కు పూర్తిగా అంగీకరించిన టీకాలు, మందులు అందుబాటులో లేవు. వైరస్ బారిన పడిన వారిలో ఒకరు అమెరికన్ వైద్యుడని కాంగో అధికారులు వెల్లడించారు. వ్యాధి వ్యాప్తిపై ప్రభుత్వ స్పందన ఆలస్యమైందన్న విషయాలు కూడా బయటకు వచ్చాయి.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఆదివారం ఈ వ్యాప్తిని అంతర్జాతీయ ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితిగా ప్రకటించింది. సోమవారం నాటికి ఇటూరి, ఉత్తర కివు ప్రావిన్స్లలో 118కు పైగా మరణాలు నమోదయ్యాయి. 300 అనుమానిత కేసులు గుర్తించారు. పొరుగు ఉగాండాలో ఒక మరణం, మరో అనుమానిత కేసు నమోదైంది.
ఆలస్యంగా గుర్తించిన వైరస్
బుండిబుగ్యో వైరస్ కొన్ని వారాల పాటు గుర్తించకుండా వ్యాపించిందని ఆరోగ్య నిపుణులు తెలిపారు. బునియా, గోమా, మోంగ్బ్వాలు, బుటెంబో, న్యాకుండే ప్రాంతాల్లో కేసులు బయటపడ్డాయి.
“ప్రారంభ పరీక్షల్లో ఎబోలా తప్పు రకాన్ని పరిశీలించడంతో తప్పుడు ఫలితాలు వచ్చాయి. స్పందనలో వారాల ఆలస్యం జరిగింది” అని జార్జ్టౌన్ యూనివర్సిటీ గ్లోబల్ హెల్త్ పాలసీ అండ్ పాలిటిక్స్ కేంద్ర డైరెక్టర్ మాథ్యూ ఎం. కావనాఘ్ చెప్పారు. “అత్యంత ప్రమాదకర వైరస్ను ఇప్పుడు వెనుకబడిన స్థితిలో ఎదుర్కొంటున్నాం” అన్నారు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నుంచి వైదొలగడం, విదేశీ సాయంలో కోతలు పెట్టిన ట్రంప్ ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను ఆయన విమర్శించారు.
బునియాలో పెరుగుతున్న భయం
బునియా ప్రాంతంలో కేసులు పెరుగుతుండటంతో ప్రజల్లో భయం పెరిగింది. “ఎబోలా ప్రభావం నాకు తెలుసు” అని బునియా నివాసి నోయెలా లుమో చెప్పారు. గతంలో ఎబోలా ప్రభావం ఎదుర్కొన్న బేని ప్రాంతంలో నివసించిన ఆమె, తాజా పరిస్థితుల తర్వాత చేతితో రక్షణ మాస్కులు తయారు చేయడం ప్రారంభించారు.
ఏప్రిల్ 24న బునియాలో తొలి వ్యక్తి మరణించాడని కాంగో తెలిపింది. ఆ మృతదేహాన్ని మోంగ్బ్వాలు ఆరోగ్య ప్రాంతానికి తరలించడం వల్ల వైరస్ మరింత వ్యాపించిందని ఆరోగ్య మంత్రి శామ్యూల్ రోజర్ కాంబా చెప్పారు.
మే 14న వైరస్ నిర్ధారణ కాగా, మరుసటి రోజు అది బుండిబుగ్యో రకమని తేలింది. “పరిస్థితి వేగంగా ఆందోళనకరంగా మారుతోంది. చాలా ఆలస్యంగా గుర్తించాం” అని మెడెసిన్ సాన్స్ ఫ్రంటియర్స్ ప్రతినిధి ఎస్టర్ స్టెర్క్ చెప్పారు.
అమెరికన్ వైద్యుడికి వైరస్
ఇటూరి రాజధాని బునియాలో పనిచేస్తున్న అమెరికన్ వైద్యుడికి వైరస్ నిర్ధారణ అయ్యిందని బయోమెడికల్ పరిశోధన జాతీయ సంస్థ వైద్య సంచాలకుడు జీన్ జాక్ ముయెంబే తెలిపారు.
డాక్టర్ పీటర్ స్టాఫర్డ్ స్థానిక ఆసుపత్రిలో రోగులకు చికిత్స చేస్తూ లక్షణాలు కనిపించాయని ఆయన పనిచేస్తున్న ‘సెర్జ్’ సంస్థ వెల్లడించింది. ఆయన భార్య సహా మరికొందరు ఆసుపత్రిలో ఉన్నప్పటికీ వారికి లక్షణాలు కనిపించలేదని తెలిపింది.
పాజిటివ్ వచ్చిన వ్యక్తితో పాటు ఏడుగురు అమెరికన్లను జర్మనీకి తరలించి పర్యవేక్షణలో ఉంచుతున్నట్లు అమెరికా సీడీసీ వైద్యుడు సతీష్ పిళ్ళై తెలిపారు.
సరిహద్దుల వద్ద అప్రమత్తం
రువాండా భూసరిహద్దును మూసివేసింది. ఉగాండా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో పర్యవేక్షణ పెంచింది. కాంగో, ఉగాండాకు వెళ్లే వారు జ్వరం, కండరాల నొప్పులు, చర్మంపై మచ్చలు ఉన్నవారిని దూరంగా ఉంచాలని సీడీసీ సూచించింది.
గత మూడు వారాల్లో కాంగో, ఉగాండా, దక్షిణ సూడాన్ వెళ్లిన విదేశీయుల ప్రవేశంపై అమెరికా 30 రోజుల నిషేధం విధించనున్నట్లు తెలిపింది.
వేగంగా వ్యాపించే వైరస్
ఎబోలా రక్తం, వాంతులు, శరీర ద్రవాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. జ్వరం, తలనొప్పి, కండరాల నొప్పి, బలహీనత, విరేచనాలు, వాంతులు, కడుపునొప్పి, రక్తస్రావం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయని సీడీసీ వెల్లడించింది.
1976 నుంచి కాంగో, ఉగాండాలో 20కు పైగా ఎబోలా వ్యాప్తులు నమోదయ్యాయి. బుండిబుగ్యో రకం మాత్రం ఇది మూడోసారి మాత్రమే.