వాషింగ్టన్, మే 31: ఇరాన్తో కొనసాగుతున్న కాల్పుల విరమణను పొడిగించే అంశంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు Donald Trump శుక్రవారం తన ప్రధాన సలహాదారులతో సమావేశమయ్యారు. కాల్పుల విరమణ భవిష్యత్తుపై తుది నిర్ణయం తీసుకోవడమే సమావేశం లక్ష్యంగా ఉన్నప్పటికీ, తదుపరి చర్యలపై స్పష్టత లేకుండానే చర్చలు ముగిశాయి.
వైట్హౌస్లోని సిట్యుయేషన్ రూమ్లో ఈ సమావేశం జరిగింది. అంతర్జాతీయ సంక్షోభాల సమయంలో కీలక నిర్ణయాలు తీసుకునే కేంద్రంగా ఈ గదిని ఉపయోగిస్తారు.
ఇరాన్ ఎప్పటికీ అణ్వాయుధాలు లేదా అణుబాంబు కలిగి ఉండకూడదని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. అలాగే Strait of Hormuzలో రెండు దిశల్లోనూ ఎలాంటి ఆంక్షలు లేకుండా నౌకాయానం కొనసాగాలని, జలసంధిలో ఉన్న మైన్లను తొలగించాలని కోరారు.
60 రోజుల కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదన
అమెరికా అధికారుల ప్రకారం, గురువారం రెండు దేశాలు అవగాహన ఒప్పందం (మెమొరాండం ఆఫ్ అండర్స్టాండింగ్) ముసాయిదాపై అంగీకరించాయి. అయితే దీనికి ట్రంప్, ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకత్వం ఆమోదం అవసరం.
ఈ ఒప్పందం అమలైతే కాల్పుల విరమణ మరో 60 రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది. అదే సమయంలో ఇరాన్ అణు కార్యక్రమ భవిష్యత్తుపై చర్చలు ప్రారంభమవుతాయి.
అయితే తమ అణు కార్యక్రమంపై ప్రస్తుతం ఎలాంటి చర్చలు జరపడం లేదని ఇరాన్ ఇప్పటికే ప్రకటించింది. తమ అణు ప్రణాళిక పూర్తిగా శాంతియుత, పౌర అవసరాల కోసమేనని పునరుద్ఘాటించింది.
“నిజాలు, అబద్ధాల మిశ్రమం”
ట్రంప్ తాజా వ్యాఖ్యలు “నిజాలు, అబద్ధాల మిశ్రమం” అని ఇరాన్కు చెందిన Fars News Agency పేర్కొంది. అవగాహన ఒప్పందంలో అణు పదార్థాలను ధ్వంసం చేసే నిబంధన లేదని వార్తా సంస్థ తెలిపింది.
ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి Esmaeil Baqaei కూడా ప్రభుత్వ టెలివిజన్తో మాట్లాడుతూ, ప్రస్తుతం తమ దృష్టి యుద్ధం ముగింపుపైనే ఉందన్నారు. అణు అంశంపై ఎలాంటి చర్చలు లేవని స్పష్టం చేశారు.
యురేనియం అంశమే ప్రధాన వివాదం
ఇరాన్ అధిక సాంద్రత కలిగిన యురేనియం ఉత్పత్తిని నిలిపివేయాలని, ఇప్పటికే ఉన్న నిల్వలను తొలగించాలని అమెరికా చాలా కాలంగా డిమాండ్ చేస్తోంది. ఆ పదార్థాన్ని సిద్ధాంతపరంగా అణ్వాయుధాల తయారీకి ఉపయోగించే అవకాశం ఉందని అమెరికా భావిస్తోంది.
అయితే తమ అణు కార్యక్రమం పూర్తిగా శాంతియుత అవసరాల కోసమేనని, అణ్వాయుధాల అభివృద్ధి లక్ష్యం కాదని ఇరాన్ చెబుతోంది.
మళ్లీ దాడుల అవకాశంపై హెగ్సెత్
సింగపూర్లో జరిగిన భద్రతా సదస్సులో అమెరికా రక్షణ మంత్రి Pete Hegseth మాట్లాడారు. అవసరమైతే ఇరాన్పై దాడులను మళ్లీ ప్రారంభించే సామర్థ్యం అమెరికాకు ఉందని సంకేతాలు ఇచ్చారు.
అమెరికా వద్ద తగిన ఆయుధ నిల్వలు ఉన్నాయని, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవసరాలను తీర్చగల స్థితిలో ఉన్నామని చెప్పారు.
పెరిగిన ఉద్రిక్తతలు
ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్పై దాడులు ప్రారంభించాయి. దీనికి ప్రతిగా ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్తో పాటు అమెరికా మిత్రదేశాలపై దాడులు చేసింది. అనంతరం హోర్ముజ్ జలసంధిని సమర్థవంతంగా మూసివేయడంతో అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు భారీగా పెరిగాయి.
సాధారణ పరిస్థితుల్లో ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో సుమారు 20 శాతం ఈ జలసంధి గుండా రవాణా అవుతుంది.
చర్చలు కొనసాగుతున్నాయన్న అమెరికా
అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు JD Vance గురువారం మాట్లాడుతూ, యురేనియం సుసంపన్నీకరణ అంశంతో పాటు కొన్ని పదజాల విషయాలపై ఇంకా చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని తెలిపారు.
“ఇంకా ఒప్పందం ఖరారు కాలేదు. కానీ చాలా దగ్గరలో ఉన్నాం. చర్చలను కొనసాగిస్తాం” అని చెప్పారు.
ఇక ఇరాన్ ప్రధాన చర్చల ప్రతినిధి Mohammad Baqer Qalibaf శుక్రవారం మాట్లాడుతూ, హామీలను లేదా మాటలను తమ దేశం నమ్మదన్నారు. కార్యాచరణనే విశ్వసిస్తామని వ్యాఖ్యానించారు.