జనన మరణ ధృవపత్రాల కొత్త రూల్స్ అక్టోబర్ 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చాయి. జననం, మరణాన్ని ఆలస్యంగా నమోదు చేసే వారికి ఇకపై అదనపు ప్రక్రియ ఉంటుంది. జనన, మరణ ధృవపత్రాలను సకాలంలో పొందేలా కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త నిబంధనలు తీసుకొచ్చింది. జనన మరణాల నమోదు చట్టం 1969లో చేసిన సవరణల్లో భాగంగా ఈ మార్పులు వచ్చాయి.
జనన మరణ ధృవపత్రాల కొత్త రూల్స్ ఏంటి?
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం జననం లేదా మరణం జరిగిన 21 రోజుల్లోపు నమోదు చేసుకుంటే ప్రక్రియ సులభంగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో ఎలాంటి రుసుం చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదు. సర్టిఫికేట్‌ను ఉచితంగా జారీ చేస్తారు.
అందుకే పిల్లల జననం తర్వాత తల్లిదండ్రులు వెంటనే జనన ధృవపత్రం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడం మంచిది. మరణం జరిగిన సందర్భంలో కూడా 21 రోజుల్లోపు నమోదు పూర్తి చేస్తే ప్రక్రియ సులభంగా ఉంటుంది.
21 రోజుల్లో నమోదు చేస్తే సులభం
జననం లేదా మరణం జరిగిన 21 రోజుల్లోపు వివరాలను నమోదు చేయాలి. ఈ సమయంలో దరఖాస్తు చేస్తే ప్రత్యేక అధికారుల ఆదేశాలు అవసరం ఉండదు.
సకాలంలో నమోదు చేయడం వల్ల ఆలస్యానికి సంబంధించిన అదనపు ప్రక్రియను తప్పించుకోవచ్చు. ప్రజలు ఈ గడువును గుర్తుంచుకోవాలని కేంద్రం సూచించింది.
జనన మరణ ధృవపత్రాల కొత్త రూల్స్‌లో 21 రోజుల గడువు కీలకంగా మారింది. అందుకే జననం లేదా మరణం జరిగిన వెంటనే రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియ పూర్తి చేయడం అవసరం.
21 రోజుల తర్వాత దరఖాస్తు చేస్తే?
21 రోజుల తర్వాత జననం లేదా మరణాన్ని నమోదు చేసేందుకు దరఖాస్తు చేస్తే ప్రక్రియ కఠినంగా మారుతుంది. ముఖ్యంగా ఎక్కువ కాలం ఆలస్యం చేస్తే అదనపు అధికారుల అనుమతులు అవసరం అవుతాయి.
ఒక ఏడాది నుంచి రెండేళ్లలోపు దరఖాస్తు చేస్తే జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశాలు అవసరం అవుతాయి.
ఆ అధికారుల ఆదేశాలు వచ్చిన తర్వాతే సర్టిఫికేట్ జారీ ప్రక్రియ ముందుకు సాగుతుంది.
రెండేళ్లు దాటితే మరింత కఠినం
జననం లేదా మరణం జరిగిన రెండేళ్ల తర్వాత దరఖాస్తు చేస్తే నిబంధనలు మరింత కఠినంగా ఉంటాయి.
ఈ సందర్భంలో ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యూడీషియల్ మెజిస్ట్రేట్ ఆదేశాలు అవసరం అవుతాయి. వారి ఆదేశాలు వచ్చిన తర్వాతే జనన లేదా మరణ ధృవపత్రాన్ని జారీ చేస్తారు.
అందువల్ల జననం, మరణాన్ని రెండేళ్ల వరకు వాయిదా వేయకుండా వీలైనంత త్వరగా నమోదు చేసుకోవడం అవసరం.
రిజిస్ట్రార్లకు కీలక బాధ్యతలు
కొత్త మార్గదర్శకాలను అమలు చేసే బాధ్యతలను రిజిస్ట్రార్లకు అప్పగించారు. దేశవ్యాప్తంగా ఈ నిబంధనలు అమల్లో ఉంటాయి.
గ్రామాలు, నగర పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలు, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లలో కొత్త నిబంధనలు అమలు చేస్తారు.
జనన, మరణాల వివరాలను కచ్చితంగా నమోదు చేయడం ఈ మార్పుల్లో ముఖ్యమైన అంశం. ధృవపత్రాల జారీలో పారదర్శకత తీసుకురావడం కూడా కేంద్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
వేరే జిల్లాలో మరణిస్తే డెత్ సర్టిఫికేట్ ఎలా?
ఒక వ్యక్తి సొంత జిల్లాలో కాకుండా మరో జిల్లాలో మరణించినా కుటుంబసభ్యులు ధృవపత్రం కోసం ప్రభుత్వ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం లేదని కేంద్రం తెలిపింది.
మరణించిన వ్యక్తికి పోస్టుమార్టం నిర్వహించిన తర్వాత ఆస్పత్రి జారీ చేసే సర్టిఫికేట్‌ను మీ సేవా కేంద్రాల్లో సమర్పించవచ్చు.
ఇది కూడా చదవండి
Gold Price: బంగారం ధరలు మరింత తగ్గుతాయా? రూ.1.34 లక్షలకు చేరే ఛాన్స్.. నిపుణుల అంచనా
దీని ఆధారంగా డెత్ సర్టిఫికేట్ పొందే అవకాశం ఉంటుంది. 21 రోజుల్లోపు దరఖాస్తు చేసుకుంటే ఇబ్బందులు ఉండవని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.
జనన ధృవపత్రం ఎందుకు ముఖ్యమంటే?
జనన ధృవపత్రం ప్రతి ఒక్కరికీ అవసరమైన ముఖ్యమైన పత్రం. పిల్లల జననం తర్వాత తల్లిదండ్రులు వీలైనంత త్వరగా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.
సకాలంలో నమోదు చేస్తే ప్రక్రియ సులభంగా పూర్తవుతుంది. ఆలస్యమైతే అధికారుల ఆదేశాలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి రావచ్చు.
అందుకే జననం జరిగిన వెంటనే రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియ పూర్తి చేయడం మంచిది. అలాగే మరణం జరిగినప్పుడు కూడా నిర్ణీత సమయంలో వివరాలను నమోదు చేయాలి.
అక్టోబర్ 1 నుంచి కొత్త నిబంధనలు
జనన మరణాల నమోదు సవరణ బిల్లు ఈ ఏడాది ఆగస్టులో జరిగిన వర్షాకాల సమావేశాల్లో ఆమోదం పొందింది. రాష్ట్రపతి ఆమోదం తర్వాత అక్టోబర్ 1 నుంచి కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయి.
జనన మరణ ధృవపత్రాల జారీలో కచ్చితత్వం, పారదర్శకత పెంచడం కోసం ఈ మార్పులు తీసుకొచ్చినట్లు కేంద్రం తెలిపింది.