ఢిల్లీలో మండుతున్న ఎండలు.. జీవన పోరాటంగా మారిన ఉపాధి

ఢిల్లీ: 40 డిగ్రీలకు పైగా ఉష్ణోగ్రతలు

ఎండను భరిస్తూనే కూలి పనుల్లో నిమగ్నమైన లక్షల మంది

Delhiలోని రద్దీ మార్కెట్లలో ప్రస్తుతం రెండు భిన్న దృశ్యాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకవైపు ఎయిర్‌ కండిషనింగ్‌ ఉన్న షోరూమ్‌లలో ప్రజలు ఎండ నుంచి ఉపశమనం పొందుతుంటే, మరోవైపు రోడ్లపై వీధి వ్యాపారులు, పండ్ల అమ్మకందారులు, సైకిల్‌ రిక్షా కార్మికులు, ఐస్‌క్రీమ్‌ బండ్ల నిర్వాహకులు మండుతున్న ఎండల్లోనే పనులు కొనసాగిస్తున్నారు.

మధ్యాహ్నం సమయంలో మార్కెట్‌లో నడవడమే కష్టంగా ఉన్నా, ఢిల్లీలోని లక్షలాది అసంఘటిత రంగ కార్మికులకు పని ఆపే అవకాశం లేదు. భారతదేశంలో దాదాపు 90 శాతం మంది కార్మికులు అసంఘటిత రంగంలోనే పనిచేస్తున్నారు. వారిలో చాలా మందికి ఉద్యోగ భద్రత లేదు. రోజువారీ కూలీపైనే జీవనం ఆధారపడి ఉంది.

52 ఏళ్ల హరీశ్‌ చంద్ర కూడా వారిలో ఒకరు. ఢిల్లీ వీధుల్లో సైకిల్‌ రిక్షా నడుపుతూ జీవనం సాగిస్తున్నారు. ఎండ తీవ్రత తట్టుకోలేనంతగా పెరిగినప్పుడు మాత్రమే కొద్దిసేపు విశ్రాంతి తీసుకుంటారు.

“శరీరం సహకరించడం మానేస్తోంది. ఉదయం తొమ్మిది గంటల సమయంలో పని ప్రారంభిస్తాను. అప్పటివరకు వాతావరణం కొంత అనుకూలంగా ఉంటుంది. కానీ మధ్యాహ్నానికి ఎండ తీవ్రంగా మారుతుంది. రిక్షా తొక్కుతుంటే శరీరం పూర్తిగా అలసిపోతుంది” అని ఆయన చెప్పారు.

“పని ఆపేస్తే ఆదాయం ఉండదు. ఆదాయం లేకపోతే కుటుంబానికి భోజనం ఉండదు” అని హరీశ్‌ చంద్ర ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

తన భార్య, ముగ్గురు పిల్లలను ఇటీవల బీహార్‌లోని స్వగ్రామానికి పంపించినట్లు తెలిపారు. అక్కడ కూడా ఎండ తీవ్రంగానే ఉన్నా, విశాలమైన ప్రదేశాలు, గాలి ప్రసరణ మెరుగ్గా ఉండటంతో ఢిల్లీ కంటే పరిస్థితి కొంత మెరుగ్గా ఉంటుందని చెప్పారు.

భరించలేని స్థాయికి చేరుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు

భారతదేశంలో సాధారణంగా ఏప్రిల్‌ నుంచి జూలై ప్రారంభం వరకు ఎండాకాలం కొనసాగుతుంది. ఆ తర్వాత రుతుపవనాలు ఉపశమనం కలిగిస్తాయి. అయితే వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంతో దక్షిణాసియాలో వేడి తరంగాలు మరింత తీవ్రంగా, ఎక్కువ కాలం కొనసాగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.

Soumya Swaminathan ఇటీవల మాట్లాడుతూ.. భారతదేశంలో నమోదవుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు మానవులు తట్టుకోగల పరిమితులకు చేరువవుతున్నాయని, ఇవి ప్రాణాలతో పాటు జీవనోపాధులకూ ముప్పుగా మారుతున్నాయని పేర్కొన్నారు.

మే మధ్య నుంచి ఢిల్లీ, పరిసర ప్రాంతాల్లో రోజువారీ ఉష్ణోగ్రతలు 40 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ను దాటుతున్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో మధ్యాహ్నం 45 డిగ్రీలకు పైగా నమోదవుతున్నాయి.

వాతావరణ శాఖ, ఢిల్లీ ప్రభుత్వం తరచూ హెచ్చరికలు జారీ చేస్తున్నాయి. ప్రజలు తగినంత నీరు తాగాలని, మధ్యాహ్న సమయంలో బయట తిరగకుండా ఉండాలని సూచిస్తున్నాయి.

Narendra Modi కూడా సోషల్‌ మీడియాలో స్పందిస్తూ.. బయటకు వెళ్లేటప్పుడు నీటి సీసాలు వెంట తీసుకెళ్లాలని, ముఖ్యంగా చిన్నారులు, వృద్ధులు, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో పనిచేసే కార్మికుల ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలని సూచించారు.

అమలు కష్టమైన సూచనలు

ఢిల్లీలో హీట్‌ యాక్షన్‌ ప్లాన్‌ అమల్లో ఉంది. రంగుల ఆధారిత హెచ్చరికలు, తాగునీటి కేంద్రాలు, కూలింగ్‌ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. అయినప్పటికీ రోజువారీ కూలీలకు ఈ సూచనలు పూర్తిగా పాటించడం కష్టమవుతోంది.

అద్దె చెల్లించాలి, కుటుంబాన్ని పోషించాలి. అందుకే ఎండ ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా పనిని ఆపలేకపోతున్నారు.

50 ఏళ్ల మహమ్మద్‌ ఉమర్‌ కూడా ఉదయం నుంచే రద్దీ కూడలి వద్ద తన ఆటోలో ప్రయాణికుల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. మండుతున్న ఎండలోనూ ఉపాధి కోసం వేచి ఉండాల్సిందేనని చెబుతున్నారు.