దాదాపు ఎనిమిది దశాబ్దాల తర్వాత కీలక ముందడుగు
దిబ్రూగఢ్‌: స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన దాదాపు ఎనిమిది దశాబ్దాల తర్వాత అస్సాంలోని దిబ్రూగఢ్‌ నుంచి బంగ్లాదేశ్‌కు తొలి అంతర్జాతీయ సరుకు రవాణా నౌక బయలుదేరింది. దీంతో బ్రహ్మపుత్ర నది ద్వారా అంతర్జాతీయ జలరవాణాకు కొత్త మార్గం తెరుచుకుంది.
దిబ్రూగఢ్‌లోని బోగిబీల్ టెర్మినల్‌ నుంచి కేంద్ర మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్‌ తొలి కార్గో ప్రయాణాన్ని జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిస్వా శర్మ ఈ కార్యక్రమంలో వర్చువల్‌గా పాల్గొన్నారు.
ఈ ప్రయాణం ఈశాన్య భారతదేశానికి కీలకంగా మారనుంది. రోడ్డు, రైలు మార్గాలతో పాటు నదీ మార్గంలోనూ అంతర్జాతీయ సరుకు రవాణా చేసే అవకాశం ఏర్పడింది.
1,080 టన్నుల మిథనాల్ రవాణా
తొలి అంతర్జాతీయ సరుకు రవాణాలో అస్సాం పెట్రోకెమికల్స్ లిమిటెడ్‌ (APCL) ఉత్పత్తి చేసిన 1,080 టన్నుల మిథనాల్ ఉంది.
ఈ సరుకును రెండు నౌకల్లో తరలిస్తున్నారు. రెండు నౌకలు కలిపి 54 ISO ట్యాంక్ కంటైనర్లను తీసుకెళ్తున్నాయి. ఒక్కో కంటైనర్‌లో సుమారు 20 టన్నుల మిథనాల్ ఉంది.
ఒక్కో నౌక 540 టన్నుల సరుకును మోసుకెళ్తోంది. ఈ విధంగా మొత్తం 1,080 టన్నుల మిథనాల్ బంగ్లాదేశ్‌కు చేరనుంది.
బ్రహ్మపుత్ర మీదుగా బంగ్లాదేశ్‌కు
ఈ సరుకు బోగిబీల్ నుంచి జాతీయ జలమార్గం-2గా గుర్తింపు పొందిన బ్రహ్మపుత్ర నది మీదుగా రవాణా అవుతుంది. ఆ తర్వాత భారత్‌-బంగ్లాదేశ్‌ ప్రోటోకాల్‌ మార్గం ద్వారా బంగ్లాదేశ్‌లోకి ప్రవేశిస్తుంది.
చివరగా ఢాకాలోని పంగావ్‌ పోర్టుకు చేరుకుంటుంది.
బోగిబీల్ నుంచి బంగ్లాదేశ్‌ సరిహద్దు వరకు జలమార్గం సుమారు 783 కిలోమీటర్లు ఉంటుంది. ఈ ప్రయాణానికి దాదాపు ఏడు రోజులు పట్టే అవకాశం ఉంది.
దీంతో ఎగువ అస్సాంలో తయారయ్యే ఉత్పత్తులకు కొత్త రవాణా మార్గం అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఇప్పటివరకు రోడ్డు, రైలు మార్గాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు నదీ మార్గం కూడా మరో ప్రత్యామ్నాయంగా మారనుంది.
ముఖ్యంగా ఈశాన్య ప్రాంతానికి ఇది తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన రవాణా మార్గంగా మారే అవకాశం ఉంది.
30 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ నదిలోకి నౌకలు
ఈ కార్గో ప్రయాణానికి ఉపయోగిస్తున్న రెండు నౌకలకు మరో ప్రత్యేకత ఉంది. ఈ నౌకలు అస్సాం ప్రభుత్వ అంతర్గత జల రవాణా విభాగానికి చెందినవి.
దాదాపు 30 ఏళ్లుగా ఈ నౌకలు వినియోగంలో లేవు. వీటిని APCL లీజుకు తీసుకుంది. గౌహతిలోని పాండులో నౌకలను పునరుద్ధరించారు.
వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు అనుగుణంగా వాటిని సిద్ధం చేశారు. ఇప్పుడు అదే నౌకలు బ్రహ్మపుత్ర మీదుగా తొలి అంతర్జాతీయ సరుకు రవాణాకు ఉపయోగపడుతున్నాయి.
బోగిబీల్ టెర్మినల్‌కు కీలక పరీక్ష
కొత్తగా అభివృద్ధి చేసిన బోగిబీల్ అంతర్గత జల రవాణా టెర్మినల్‌కు కూడా ఈ ప్రయాణం ముఖ్యమైనదే.
టెర్మినల్‌లో కార్గో జెట్టీ, గిడ్డంగులు, కస్టమ్స్‌ సౌకర్యాలను ఏర్పాటు చేశారు. బోగిబీల్‌ను కేవలం స్థానిక సరుకు రవాణా కేంద్రంగా కాకుండా అభివృద్ధి చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం, IWAI లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
ఈ టెర్మినల్‌ ద్వారా ఈశాన్య భారతదేశంలో తయారయ్యే ఉత్పత్తులను అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు తరలించే అవకాశం ఏర్పడుతుంది.
మరిన్ని ఉత్పత్తులకు అవకాశం
ప్రస్తుతం మిథనాల్ రవాణాతో ఈ మార్గం ప్రారంభమైంది. భవిష్యత్తులో మరిన్ని ఉత్పత్తులను కూడా నదీ మార్గంలో తరలించే అవకాశం ఉంది.
పాలిమర్లు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, బొగ్గు, టీ, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు వంటి సరుకులను ఈ మార్గంలో రవాణా చేసే అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నారు.
ఇది కూడా చదవండి
Gold Price: బంగారం ధరలు మరింత తగ్గుతాయా? రూ.1.34 లక్షలకు చేరే ఛాన్స్.. నిపుణుల అంచనా
అస్సాంలోని GI-ట్యాగ్‌ ఉత్పత్తులను కూడా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు ఈ మార్గం ద్వారా తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది.
బ్రహ్మపుత్రకు పాత వాణిజ్య ప్రాధాన్యం
బ్రిటిష్‌ పాలన సమయంలో బ్రహ్మపుత్ర నది అస్సాం వాణిజ్యానికి ప్రధాన మార్గంగా ఉండేది. దిబ్రూగఢ్‌ అప్పట్లో కీలక నదీ రేవుగా ఉండేది.
టీ, కలప వంటి వస్తువులు నదీ మార్గంలో రవాణా అయ్యేవి. అయితే 1947 దేశ విభజన తర్వాత భారత్‌-బంగ్లాదేశ్‌ మధ్య పాత వాణిజ్య, నదీ సంబంధాలు దాదాపుగా నిలిచిపోయాయి.
ఇప్పుడు దాదాపు 80 ఏళ్ల తర్వాత అదే చారిత్రక జలమార్గం కొత్త రూపంలో మళ్లీ అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి ఉపయోగపడుతోంది.
ఈశాన్య భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతం
దిబ్రూగఢ్‌ నుంచి బంగ్లాదేశ్‌కు ప్రారంభమైన ఈ కార్గో ప్రయాణం ఈశాన్య భారతదేశానికి కీలక పరిణామంగా మారింది.
నదీ మార్గం అందుబాటులోకి రావడంతో సరుకు రవాణాకు మరో అవకాశం ఏర్పడింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లతో ఈశాన్య ప్రాంతానికి అనుసంధానం పెరిగే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్తులో మరిన్ని ఉత్పత్తులు ఈ మార్గంలో రవాణా అయితే బ్రహ్మపుత్ర మరోసారి ప్రాంతీయ వాణిజ్యంలో కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది.